6 lessen in motivatie van ongemotiveerde pubers (voor hun eindexamen), die jou helpen afvallen…

Door Mieke Kosters, expert in eetgedragsverandering · 11 minuten lezen

Inhoud gecontroleerd door Lise Zijda op 4 november 2026

Lessenin motivatie

Kort antwoord

Motivatie om af te vallen komt niet vanzelf. Net als bij pubers, die pas gaan leren als ze voelen dat ze kunnen zakken. Motivatie groeit door een helder beeld van wat het je kost als je niet verandert. En door een stok achter de deur, gelijkgestemden om je heen en een omgeving die de goede keuze makkelijk maakt. Het zit dus niet in harder willen op het moment zelf, maar in je voorbereiding.

Deze vragen komen aan bod

01

Waarom lukt afvallen niet met alleen wilskracht?

Wilskracht alleen is bij afvallen vaak niet genoeg, blijkt uit de aanpak van twee pubers die pas in actie komen door een duidelijke pijn, hulp van anderen en een omgeving die het gewenste gedrag ondersteunt.

02

Hoe houd ik afvallen vol?

Afvallen volhouden lukt beter door te focussen op het proces in plaats van op het eindresultaat, door elke dag de juiste dingen te doen en door trots te zijn op de inspanning zelf.

03

Waarom heb ik geen discipline om af te vallen?

Discipline om af te vallen ontstaat niet vanzelf, discipline komt van een duidelijk doel, een stok achter de deur en gelijkgestemden om je heen, niet van harder proberen op het moment zelf.

Motivatie om af te vallen is de combinatie van een helder doel, een duidelijke pijn bij niet veranderen, hulp van anderen en een omgeving die het gewenste gedrag makkelijk maakt.

Met twee ongemotiveerde pubers in een vakantiehuis

“Jaha, ik begin zo. Even dit filmpje afkijken“. Zoon kijkt me aan met een blik van: ’loop toch niet zo te zeuren, je ziet toch dat ik bezig ben’. Het is niet de eerste keer dat we dit gesprek voeren.

Zoon zit in zijn eindexamenjaar en hij houdt niet van school of van leren. Hij houdt van gezelligheid. Van leuke dingen doen met vrienden, van wilde nachten en chillen en van YouTube. School is het laatste op zijn prioriteitenlijst.

Maar z’n examens beginnen deze week en er moet toch iets gebeuren. En daarom besloten we samen een paar dagen naar ons familiehuisje op de Veluwe te gaan. Hij leren, ik schrijven. Om hem te motiveren, mocht een vriend die ook examen doet, mee. En zo zit ik hier in Otterlo, niet één maar twee ongemotiveerde pubers achter hun broek aan, en tussendoor dit blog te schrijven.

Loslaten en doorgaan

Eerlijk is eerlijk, het gaat goed. En het is ook nog eens best gezellig.
Oké, op één akkefietje, met een missende fles wijn en een enorme dranklucht, na.
Maar dat was de eerste nacht. En dat hebben we maar losgelaten… :-)

Geloof me, het is niet zo, dat ze uren en uren achter elkaar aan het werk zijn. Maar drie shifts per dag lukt. Zonder gedoe. En dat is pure winst.

Enfin… tijdens m’n hardlooprondje vanochtend zat ik te denken hoe deze jongens van 16, met een brein dat alleen is gericht op korte termijn plezier maken, nu toch redelijk gemotiveerd zijn.
En wat ik hiervan kan leren….

Wat hebben ongemotiveerde pubers te maken met afvallen?

Ik bedoel: als jij succesvol wilt afvallen, maar je doel bungelt steeds onderaan je prioriteitenlijstje… dan zie ik wel wat overeenkomsten.

Ook de situatie waarin je brein gewoon plezier wil maken, wil genieten van nog een stukje chocola, nog een cracker, oftewel gericht is op de korte termijn, terwijl jij een langetermijndoel hebt, is behoorlijk herkenbaar

En als het vijf voor twaalf is: je kleding zit echt niet lekker meer, je focust steeds op je vetrollen in de spiegel en je baalt al te lang van hoe je eruit ziet, hoe je je voelt én van je eigen eetgedrag, dan moet je toch wat. En wel NU.

De eerste optie: zonder jezelf af in een vakantiehuisje zonder eten, dat helpt waarschijnlijk wel om een kilo of wat kwijt te raken. Maar zes reëlere motivatie lessen die ik deze dagen van deze twee pubers leer en waar je echt wat aan hebt zijn deze:

Hoe blijf je gemotiveerd om af te vallen?

  1. Weet je doel en vooral je ‘pijn’ als je niet in actie komt
  2. Zorg voor een stok-achter-de-deur of hulp
  3. Omring jezelf met gelijkgestemden en maak het leuk
  4. Kies een manier die bij je past.
  5. Zorg voor een stimulerende omgeving
  6. En.....

Hoe vind ik mijn pijn om in actie te komen bij afvallen?

1. Weet je doel en vooral je ‘pijn’ als je niet in actie komt

Mijn eerste gedachte om beide boys te motiveren was: ’Ik moet ze wijzen op het eindresultaat. Als ze voor zich zien hoe ze zich voelen als ze straks het examen hebben gehaald, dan komen ze wel in beweging’. Het effect was nihil.

Het lijkt ze best mooi om straks op school te staan met een diploma in de hand en volgend jaar te beginnen aan een andere studie, maar om daar nu al die dagen voor te leren…

Ze zijn vooral vastbesloten om nu wat te doen omdat ze NIET WILLEN ZAKKEN. Ze hebben motivatie door het schrikbeeld dat iedereen straks feestviert en zij balen en door het idee dat ze volgend jaar bij kleuters in de klas komen. Ze willen absoluut niet nog een heel jaar, nog ongemotiveerder, op deze school rondhangen. Dát schrikbeeld weegt zwaarder dan het succes.

Vertaald naar afvallen: wat betekent niet veranderen voor jou?

Wat kost het jou als je nu niet afvalt? Als je op dezelfde manier door blijft eten? Als je niets doet en gewoon blijft aanmodderen? Wat zou dat betekenen voor je gewicht, het gevoel over jezelf deze zomer? Hoe loop je dan op dat strand…. ?
Sta daar eens bij stil.

En ja, bedenk dan ook hoe je je voelt als je nu wel in actie komt en straks kilo’s lichter bent. Dan ben je trots op jezelf, je voelt je aantrekkelijk en straalt in dat zomerjurkje, klaar om nieuwe uitdagingen aan te gaan….

Hoe regel ik een stok achter de deur om af te vallen?

2. Zorg voor een stok-achter-de-deur of hulp

Toen ik de jongens vroeg waarom ze nu wel leren, wat hun belangrijkste motivatie is, zeiden ze allebei: “Omdat het moet van m’n ouders en van school”. Dat continue gezeur van ouders zoals ik, vinden ze weliswaar bloed-irritant, het is wel de belangrijkste reden om toch maar wat te doen. “Dan ben je tenminste even van dat gezeur af”, zegt zoon. En voegt zijn vriend toe: “ik wil m’n ouders niet teleurstellen, ik wil liever dat ze trots op me zijn”.

Vertaald naar afvallen: regel je eigen stok-achter-de-deur

Nu jij geen ouder meer hebt die zegt dat je geen tweede koekje mag.… is het dus zaak je eigen stok-achter-de-deur te regelen. Dat kan zijn een coach, een trainer, een vriendin of partner met wie je afspraken maakt.

Ook het duidelijk uitspreken van je doel tegen mensen in je omgeving helpt. Natuurlijk wil je jezelf niet teleurstellen, maar zeker de mensen om je heen niet.

Vertellen aan anderen dat je wilt afvallen, is niet voor niets ontzettend effectief. Stiekem in je eentje aan een nieuwe afslank-poging beginnen werkt nooit. Sta voor je poging! Bouw die extra stok achter je deur in, en maak jezelf en anderen trots!

Hoe helpt een groep met hetzelfde doel bij afvallen?

3. Omring jezelf met gelijkgestemden en maak het leuk

Eerlijk: het was een briljant idee om zoon én z’n vriend mee te nemen naar de Veluwe. Oké, ze sluiten weddenschappen waardoor ze ’s avonds in hun blote kont het meer induiken. En ze drinken stiekem een fles wijn leeg, maar…. het samendoen stimuleert ze ook enorm om door te zetten.
Ik weet zeker dat als zoon hier alleen met mij had gezeten, hij veel chagrijniger zou zijn. En minder gemotiveerd, ook omdat ie minder lol zou hebben.
Als de één leert, doet de ander het uiteindelijk ook. Ze stimuleren elkaar de planning te halen, omdat ze daarna samen ook weer lol maken. Ze maken er iets leuks van (zeker in hun eigen ogen :-)).

Vertaald naar afvallen: Zoek mensen met hetzelfde doel en maak het leuk

Uit onderzoek blijkt dat als jij je omringt met gelijkgestemden de kans om succesvol af te vallen 3x groter is, dan als je het in je eentje doet.

Dat is dé reden dat wij onze community zijn begonnen. Als je anderen aan het hetzelfde doel ziet werken, raak je toch geïnspireerd. Je zet door als je ziet dat de ander het ook doet. En je hebt het samen leuker: Verzin challenges, beloon jezelf (niet perse met een fles wijn :-)), maar zorg voor lol en leuke dingen in het proces. Dat helpt enorm om door te zetten!

Welk eetpatroon past bij mij om af te vallen?

4. Kies een manier die bij je past.

Oké, wil je pubers aan het werk krijgen, dan is vroeg opstaan geen goed idee. Was het ooit mijn gedachte: ’we staan fris rond 9.00 op en gaan lekker aan de slag’. Die gedachte moest ik direct loslaten. Mijn puber is niet aanspreekbaar of aan te sporen voor 11.00u in de ochtend.

En dus maak ik ze rond 10.15 wakker, nemen ze daarna uitgebreid de tijd om te ontbijten, nog wat te hangen en te douchen. Daarentegen gaan ze wel door tot 24.00uur ’s nachts. Om daarna nog even relaxed een film te kijken. Tsja.

Bovendien hebben ze allebei een koptelefoon op met snoeiharde muziek tijdens het maken van de oefenexamens. Tsja.

Mijn manier van concentreren is het niet. Maar het draait ook niet om mij. Het gaat erom dat ze een schema en een aanpak vinden die voor hun werkt. En wat werkt, is nu eenmaal voor iedereen anders.

Vertaald naar afvallen: bepaal je eigen eetpatroon

Precies dit zeg ik altijd als het gaat om afvallen. Doe geen dieet, volg niet blindelings wat een ander zegt of denkt dat goed is, maar neem je eigen verantwoordelijkheid. Jij bepaalt wat je eet en drinkt.

Kies dus een eetpatroon en een schema dat bij jou past. Met de dingen die jij lekker vindt. Dat is voor iedereen anders. En dat is prima. Als je het maar doet: die regie pakken en in actie komen.
Afvallen is alleen houdbaar als jij blij bent met de manier waarop, als jij echt geniet van wat je wel eet!

Hoe pas ik mijn omgeving aan om af te vallen?

5. Zorg voor een stimulerende omgeving

Nu hebben wij mazzel dat mijn broer dit huisje op de Veluwe heeft gekocht voor de hele familie. Want het werkt echt goed om de pubers uit hun normale omgeving, met alle verleidingen van dien, te halen. Ik weet zeker dat er in Amsterdam continu vrienden op de stoep hadden gestaan. Ik weet dat zoon rookt, dus hij zou steeds weer een rondje zijn gaan lopen om de hond (die we niet hebben) uit te laten.

Hier zitten ze buiten te leren en kijk ik de andere kant op als ze een sigaret opsteken. Er zijn geen andere vrienden (zonder examens), geen chill plekken, bars, geen kampioensfeesten, meisjes of andere hormoon-gerelateerde afleidingen. Dat geeft rust en maakt het makkelijker aan het werk te gaan.

Vertaald naar afvallen: Pas je omgeving aan

Wil jij nu echt afvallen of ben je net begonnen? Zorg voor zo min mogelijk afleiding. Haal geen dingen in huis die je té lekker vindt. Bind de kat niet op het spek.

Zet wortels en komkommers of andere gezonde dingen in het zicht, de koekjes en drop buiten bereik. Het werkt heel goed om snoep en koek (als je daar gevoelig voor bent) eens op een andere plaats te bewaren. Dat haalt het automatisme eruit. Het dwingt je tot nadenken (waarom loop ik nu al weer naar die kast) en dat geeft je ruimte andere, slanke keuzes te maken. Pak het dus slim aan!

6. En tenslotte…. wees trots op de inspanning

Beide jongens zeggen, dat ze toch wel blij zijn dat ze hier zitten. Omdat het goed voelt om wat gedaan te hebben, ook als ze er geen zin in hebben.

En dat is herkenbaar. Uiteindelijk gaat het gevoel dat je over jezelf hebt om wat je DOET. Je voelt je trots als je toch wat gedaan hebt. Als je in actie komt.

Én je bent uiteindelijk succesvol als je focust op het proces. Als jij de juiste dingen doet, en dat lang genoeg, dan haal je elk resultaat dat je wilt.
Of het nu gaat om examens of afvallen.

Ik ben in ieder geval trots op ze en ik weet dat ze dat deze week ook op zichzelf zijn. Laat die examens maar komen…

Goed, en nu de jongens maar eens zoeken, want die hangen ergens op het water in een bootje….

Liefs,
Mieke

Veelgestelde vragen

Hoe stop ik met opgeven bij afvallen?

Stoppen met opgeven bij afvallen lukt door een manier te kiezen die bij je past, door je omgeving aan te passen en door trots te zijn op elke stap die je zet, ook als je er geen zin in hebt.

Onderwerp: Psychologie van eetgedrag, Zelfdiscipline en doorzetten

Het geheim van slanke mensen is de podcast van Mieke Kosters, expert in eetgedragsverandering, schrijver van negen boeken over afvallen zonder dieet en 19 jaar coach van vrouwen die willen afvallen zonder dieet. De podcast is ruim 2 miljoen keer beluisterd.

Lees ook

Gratis Startweek

Elke dag chocola, 12 kilo eraf? Het kan!

Pak ook regie op je eetgedrag en start met genieten én afvallen.

De komende drie dagen krijg je elke dag een les, met video.

  • Je ontdekt hoe je beter omgaat met je valkuilen.
  • Je begint met een eetpatroon waarmee jij wilt afvallen.
  • In een unieke gratis masterclass krijg je grip op gedachten als: 'Nog eentje kan wel, het moet wel leuk blijven, ik kan het nooit', zodat jij werkelijk in actie komt en die extra kilo's verliest!

De Startweek is interactief (met digitale coach), helemaal gratis, gewoon in je inbox, 5 minuten per dag. Dat werkt.
Morgen om 7:00 begint dag 1.

Ja, ik doe mee met de Startweek

Liever meteen aan de slag? Bekijk het programma.

Dag 1 · Dit is je moment