Kort antwoord
In de overgang komt er sneller vet bij, vooral op je buik, terwijl je spiermassa afneemt; op de weegschaal houden die twee elkaar ongeveer in evenwicht, maar je broek zit strakker. Op je hormonen heb je geen invloed, op je spieren en je borrels wel.
Deze vragen komen aan bod
Wat gebeurt er met je buik in de overgang?
Tijdens de overgang komt er twee keer zo snel vet bij als ervoor, en dat vet verhuist van je heupen en billen naar je buik.
Waarom kom je aan terwijl je niets anders eet?
Je verliest spiermassa en je beweegt ongemerkt minder. Daardoor verbruik je minder, terwijl je hetzelfde eet.
Wat kun je doen tegen een groeiende buik in de overgang?
Bewaak je spieren met krachttraining en eiwit, plan je borrels vooruit en behandel je slaap als afval-actie.
In de overgang komt er sneller vet bij, vooral op je buik, terwijl je spiermassa afneemt; op de weegschaal houden die twee elkaar ongeveer in evenwicht, maar je broek zit strakker. Op je hormonen heb je geen invloed, op je spieren en je borrels wel.
Dat legt Mieke Kosters uit, expert in eetgedragsverandering, in aflevering 438 van haar podcast Het geheim van slanke mensen. Met haar Regieformule (Doen, Voelen, Kiezen) richt je je op wat je wel kunt veranderen: je spieren, je slaap en wat er op je bord ligt.
Wat gebeurt er met je buik in de overgang?
De SWAN-studie volgde 1.246 Amerikaanse vrouwen jarenlang, dwars door de overgang heen. Tijdens de overgang kwam er twee keer zo snel vet bij als ervoor. Tegelijk namen hun spieren af. Op de weegschaal hielden die twee elkaar ongeveer in evenwicht: hun gewicht steeg in die jaren niet sneller dan daarvoor (Greendale e.a., 2019).
Daarom zie je het niet op de weegschaal, maar wel in de spiegel en aan je broek. Het vet verhuist van je heupen en billen naar je buik. Je taille groeit in de overgang bijna twee keer zo snel als in de jaren ervoor.
Waarom kom je aan terwijl je niets anders eet?
Het zit in je spiermassa. Verlies je spieren, en dat gebeurt in de overgang als je niet extra gaat trainen, dan verbruik je in totaal minder energie. Je beweegt bovendien vaak ongemerkt minder. Bij elkaar heeft een vrouw van zestig ruwweg 100 tot 200 kcal per dag minder nodig dan op haar dertigste.
En je leven wordt tegelijkertijd verleidelijker: meer vrije tijd, meer etentjes, meer wijn.
Oftewel: je spieren nemen af en de borrels nemen toe.
Op je hormonen heb je geen invloed. Op je spieren en je borrels wel.
Bestaat er een dieet tegen buikvet in de overgang?
Nee. Geen enkel dieet haalt gericht vet van je buik. Je valt af als je minder eet dan je verbruikt, op je twintigste en op je vijftigste. De overgang verandert die som niet. De overgang verandert de getallen erin: je verbruik wordt lager, dus er past minder eten bij.
Minder eten dan je verbruikt en meer bewegen, met focus op krachttraining, dat is en blijft de oplossing. Slanke mensen eten ook niet de hele dag worteltjes. Ze hebben deze som geaccepteerd.
Wat kun je doen tegen een groeiende buik in de overgang?
1. Bewaak je spieren
Je spieren bepalen je verbranding. In een analyse van 101 studies bij 5.697 vrouwen na de overgang gaf krachttraining meer spiermassa en minder buikvet (Frontiers in Endocrinology, 2023). Twee tot drie keer per week is genoeg, en dat kan thuis: squats tijdens het tandenpoetsen, de boodschappen dragen, de trap nemen.
Eet genoeg eiwit, want daarmee bouw je spieren: ongeveer 1 tot 1,2 gram per kilo lichaamsgewicht per dag (Bauer e.a., 2013).
Weeg je 75 kilo, dan is dat 75 tot 90 gram.
Denk aan producten zoals: Kwark, skyr, eieren, vis, biefstuk, peulvruchten.
2. Plan je borrels vooruit
Meer vrije tijd betekent meer terrassen en meer etentjes. Dat past in een slank leven als je bewust kiest. Wijn of hapjes, niet allebei. Alleen achten, negens en tienen. Maak de afspraak met jezelf voordat je de deur uit gaat.
3. Behandel je slaap als afval-actie
Wie te kort slaapt, eet de volgende dag gemiddeld 385 kcal meer, blijkt uit een analyse van 11 studies (Al Khatib e.a., 2017). Veel vrouwen verwarren moeheid in de avond met trek. Heb je 's avonds vaak de neiging om te veel te eten? Ga naar bed.
Lig je elke nacht wakker van opvliegers, of ben je al weken somber? Ga dan naar je huisarts.
Wat Mieke Kosters hierover zegt in de podcast
In aflevering 438 zegt Mieke Kosters:
Op je hormonen heb je geen invloed. Op je spieren en je borrels wél.
Veelgestelde vragen
Waarom krijg ik een dikke buik in de overgang?
In de overgang komt er sneller vet bij en verhuist het van je heupen en billen naar je buik. Tegelijk nemen je spieren af.
Kun je buikvet verliezen in de overgang?
Ja, door minder te eten dan je verbruikt en meer te bewegen. Geen enkel dieet haalt gericht vet van je buik.
Helpt krachttraining tegen buikvet in de overgang?
In 101 studies bij vrouwen na de overgang gaf krachttraining meer spiermassa en minder buikvet. Twee tot drie keer per week is genoeg.
Hoeveel eiwit heb ik nodig in de overgang?
Ongeveer 1 tot 1,2 gram per kilo lichaamsgewicht per dag. Weeg je 75 kilo, dan is dat 75 tot 90 gram.
Mieke Kosters is expert in eetgedragsverandering en schreef negen boeken over afvallen zonder dieet, samen ruim 350.000 keer verkocht. Ze viel zelf 18 kilo af en is al 19 jaar op gewicht. Haar podcast Het geheim van slanke mensen is ruim 2 miljoen keer beluisterd.
Onderwerp: Afvallen na 40 en in de overgang