Hoe ontwikkel je een afvallen mindset?

Door Mieke Kosters, expert in eetgedragsverandering · 7 minuten lezen

Inhoud gecontroleerd door Lise Zijda op 4 november 2026

Een afvallenmindset

Kort antwoord

Een afvallen mindset ontwikkel je door bewust te kiezen: eet je iets wel of niet? Zo overkomt eten je niet meer. Mieke Kosters leert je bij elke keuze te vragen of iets een acht of hoger waard is, in plaats van vast te houden aan verboden. Die mindset krijg je niet door strenger te worden. Wel door je gedachten over eten te leren zien en te veranderen.

Deze vragen komen aan bod

01

Hoe verander ik mijn mindset om af te vallen?

Je wordt je bewust van je gedachten over eten en bouwt vertrouwen op dat je anders kan kiezen. Door je gedachten in situaties uit te schrijven ontwikkel je op den duur een slanke mindset.

02

Waarom lukt afvallen niet met wilskracht alleen?

Nee zeggen tegen lekkers voelt als een straf zolang je denkt dat je iets moet laten staan. Met een slanke mindset kies je bewust, zodat eetgedrag je niet meer overkomt.

03

Hoe stop ik met eten op de automatische piloot?

Je eetgedrag overkomt je niet meer zodra je bewust kiest wat je eet en drinkt. Vraag jezelf af wat maakt dat je steeds te veel eet of dingen eet waar je niet blij van wordt.

Een afvallen mindset is de manier van denken waarmee je bewust kiest om niet te veel te eten, in plaats van dat eetgedrag je overkomt.

Hoe helpt de juiste mindset je bij het afvallen? En hoe kan je je mindset veranderen? Dat zijn essentiele vragen, want je mindset heeft veel invloed op je afvalproces. Het zit zo:

Iedere dag maken we veel voedselkeuzes, soms wel 200 (ja echt). Die keuzes heeft iedereen te maken, maar niet iedereen maakt ze op dezelfde manier. Dat heeft enerzijds te maken met gewoonten die je hebt ontwikkeld, en anderzijds met je mindset: de gedachten en overtuigingen die je over eten hebt. De een ervaart bijvoorbeeld overal verleidingen om te weerstaan, de ander geniet van twee bitterballen en vind het daarna mooi geweest.

Met de juiste mindset hoef je veel minder moeite te doen om lekkere dingen te weerstaan. Je ervaart kiezen en opletten niet meer als vervelend. Dat kan pas als er een knop in je hoofd om is.

Klinkt allemaal heel mooi, maar hoe ontwikkel je zo’n afvallen mindset dan precies?

Waarom moet je kiezen om af te vallen?

Slank worden en blijven betekent dat je keuzes moet maken. Natuurlijk, als je slank bent kan je nog steeds lekkere dingen eten, maar je hebt er balans in gevonden.

Je eet alles, maar niet meer alles nu.

Als je deze manier van denken – deze mindset – eigen kunt maken, vind je het geen straf om niks te nemen als er lekkers op tafel staat. Je voelt je vrij en ontspannen. Het stelt je in staat om te kiezen voor je langetermijndoel: slank worden!

Bijna iedereen vind chipjes die op tafel staan immers lekker. Maar iets lekker vinden betekent niet per se dat je het wil eten. Dat is de switch in mindset die je wilt maken. Je hebt dus te kiezen.

Het goede nieuws: dit vereist geen grote aanpassingen. Je hoeft niet zoals bij een dieet ineens andere gerechten voor jezelf te koken of bakjes rauwkost weg te werken. Je eet gewoon mee met je gezin of vrienden. Wat je eet verandert niet zozeer: wel wanneer en hoeveel je ervan eet.

Wat is de juiste mindset om af te vallen?

Wat je wil leren is om je mindset en omgang met eten te veranderen, zodat je zonder frustratie kiest voor de lange termijn. Daar heb je twee dingen voor nodig: je moet je bewust worden van je gedachten én het vertrouwen hebben (in jezelf) dat je anders kan kiezen. Daarbij is het heel effectief om je gedachten in situaties uit te schrijven, zoals hieronder. Probeer het gewoon. Zo ontwikkel je op ten duur wat wij een slanke mindset noemen.

Als jij denkt en doet (eet) als een slank persoon, dan word je een slank persoon.

Hoe werkt dat dan? Stel je de volgende situatie voor:

Wat zijn de drie keuzes bij eten?

Keuze A – dik kiezen

In principe wil je alles eten wat je lekker vindt. Gewoon omdat het kan. Of omdat je toch al zo druk en moe bent. Je bent misschien niet gewend aan nee zeggen tegen lekkers. Dat vind je ofwel zonde (het is zo lekker), of een hele prestatie (ik was sterk, ik zei nee). ‘Gewoon nee zeggen’ omdat je helemaal niet zo heel gek bent op soesjes, omdat je vol zit, of omdat je liever wat anders neemt straks, komt niet in je op. Nee zeggen tegen chocola, kaas, wijn of soesjes, doe je alleen als je ‘aan de lijn bent’.

Keuze B – dieet kiezen

Je neemt niks (of een halve), maar je baalt er vervolgens wel van. Je voelt je vaak gefrustreerd als het om je eetkeuzes gaat: Waarom moet jij altijd opletten? Waarom kun jij ook niet gewoon lekkere dingen eten, dan doen anderen toch ook? Slanke mensen kunnen eten wat ze willen zonder aan te komen. Maar jij? Jij moet altijd streng zijn.

Keuze C – slank kiezen

Jij bent volwassen en maakt je eigen keuzes. Je mag alles eten wat je wilt, je kiest er alleen niet altijd voor, omdat je weet wat de consequentie is als je alles in je mond stopt. Je eet wel lekkere dingen als die voor jou echt een 9 of 10 waard zijn. Maar een soesje kun je nu best missen. Je bent niet bang iets tekort te komen: je geniet bewust van de dingen waar je heel erg van houdt. De rest vind je zonde van de kcal. Jij geniet vanavond liever van een glas wijn, zonder frustratie of schuldgevoel.

Het verschil in mindset

Het essentiële verschil is dus dat je alles mag eten, maar het niet wilt. Dat is een slanke mindset. Je eetgedrag overkomt je niet: jij kiest voor wat jij zelf wilt, jij bepaalt zelf wat je eet en drinkt. En dus bepaal je ook je eigen gewicht.

Hoe vaker je kiest voor ‘Ik mag alles en ik wil niet te veel eten’ in lastige situaties, hoe makkelijker het wordt. Je ervaart steeds minder situaties als lastig. Slank kiezen wordt een automatisme: een nieuwe gewoonte.

Afvallen en op gewicht blijven kan zo heel leuk zijn. Je eet wat je wilt, maar je wilt niet langer te veel eten. Dat voelt compleet anders dan dat ‘niet mogen’ of ‘moeten’ doet. Jij hebt de touwtjes in handen. Waarschijnlijk moet je even wennen aan je nieuwe kennis en je nieuwe gedrag, maar je krijgt al snel een trots gevoel in de flow van een afvallen mindset. Ik weet zeker dat je je actiever en sterker zal voelen als je bewust goed voor jezelf zorgt.

Hoe leer je slank kiezen in de praktijk?

Hoe ontwikkel je een slanke mindset blijvend?

Als je wil afvallen is het dus essentieel om een andere manier van denken te ontwikkelen. Je kunt je gedachten, meningen en overtuigingen over eten en jezelf aanpassen. Dan moet je je eerst wel bewust worden van wat je nu denkt:

Veelgestelde vragen

Waarom eet ik altijd te veel?

Dat heeft te maken met gewoonten die je hebt ontwikkeld en met je mindset, de gedachten en overtuigingen die je over eten hebt. Onderzoek wanneer en waarom je te veel eet, en hoe je dat anders kunt doen.

Onderwerp: Psychologie van eetgedrag, Voor jezelf kiezen

Het geheim van slanke mensen is de podcast van Mieke Kosters, expert in eetgedragsverandering, schrijver van negen boeken over afvallen zonder dieet en 19 jaar coach van vrouwen die willen afvallen zonder dieet. De podcast is ruim 2 miljoen keer beluisterd.

Lees ook

Gratis Startweek

Elke dag chocola, 12 kilo eraf? Het kan!

Pak ook regie op je eetgedrag en start met genieten én afvallen.

De komende drie dagen krijg je elke dag een les, met video.

  • Je ontdekt hoe je beter omgaat met je valkuilen.
  • Je begint met een eetpatroon waarmee jij wilt afvallen.
  • In een unieke gratis masterclass krijg je grip op gedachten als: 'Nog eentje kan wel, het moet wel leuk blijven, ik kan het nooit', zodat jij werkelijk in actie komt en die extra kilo's verliest!

De Startweek is interactief (met digitale coach), helemaal gratis, gewoon in je inbox, 5 minuten per dag. Dat werkt.
Morgen om 7:00 begint dag 1.

Ja, ik doe mee met de Startweek

Liever meteen aan de slag? Bekijk het programma.

Dag 1 · Dit is je moment