Afvallen zonder eetschema of dagmenu

Door Mieke Kosters, expert in eetgedragsverandering · 6 minuten lezen

Inhoud gecontroleerd door Lise Zijda op 4 november 2026

Zondereetschema

Kort antwoord

Afvallen zonder eetschema kan door zelf keuzes te leren maken in plaats van een vast voedingsplan te volgen. Mieke Kosters legt uit dat een eetschema je niet leert omgaan met de trek die je buiten dat schema om voelt. Wie alleen eet wat echt een acht, negen of tien waard is en emotie-eten onder controle krijgt, valt af zonder eetschema. Slanke keuzes worden op die manier slanke gewoontes.

Deze vragen komen aan bod

01

Werkt een eetschema om af te vallen?

Een eetschema wordt vaak niet volgehouden omdat de verandering te rigoureus is of het voedingspatroon te veel afwijkt van wat je het liefst eet. Daardoor levert een eetschema op de lange termijn vaak geen blijvend resultaat op.

02

Hoe val ik af zonder dieet of eetschema?

Je bepaalt je eigen eetschema door zelf keuzes te maken in je eetgedrag en gewoontes. Kleine aanpassingen en keuzes die je zelf hebt bedacht, leiden tot blijvend resultaat.

03

Hoe stop ik met emotioneel eten?

Emotie-eten onder controle krijgen is nodig, want alle calorieën die je met een eetschema bespaart, eet je tijdens een emotionele eetbui zo weer terug. Zonder dit onder controle te krijgen, gaat het nummer op de weegschaal niet naar beneden.

Afvallen zonder eetschema is zelf bepalen wat je eet in plaats van een vast dieet- of weekmenu volgen.

Wil jij met een eetschema afvallen? Veel mensen denken dat als ze willen afvallen, ze hiervoor een eetschema moeten volgen. Zo werkt het immers vaak bij een dieet. Maar bij Skinnyminds doen we niet aan eetschema’s of dagmenu’s; we laten jou vrij in je (slanke) keuzes. Jij bepaalt zelf, zodat je keuzes leert maken en een eetpatroon ontwikkelt dat bij jou past. Hoe je dan toch zonder dieet of eetschema afvalt? Dat vertel ik je graag in dit blog.

Wat is een eetschema en werkt het bij afvallen?

Een eetschema is een overzicht van wat je die dag allemaal wil gaan eten, bijvoorbeeld een weekmenu of een 1500 kcal menu. Het is dus iets wat je van te voren op stelt en daarna volgt. Voor mensen die willen afvallen, wordt dit ook wel een dieetschema genoemd. Je bedenkt het voedingspatroon op basis van je dieet. Dit kan koolhydraatarm zijn of caloriearm.

Je kan dit zien als een soort van goede voornemens voor de dag. Als je dit volgt dan val je af; ofwel als je dit voedingspatroon volgt, dan ben je goed bezig. Echter is er een reden waarom mensen, net als met goede voornemens, zich vaak niet kunnen houden aan zo’n eetschema… de verandering is te rigoreus, of het is een eetpatroon dat enorm afwijkt van wat jij het liefste eet.

Waarom werkt een eetschema niet blijvend bij afvallen?

Bij Skinnyminds gaat het er in de kern om dat mensen vrij zijn in hun keuzes. Wij geloven dat een gezonde levensstijl juist draait om keuzes maken, bijvoorbeeld door zelf te kiezen of je wel of niet wilt ontbijten. Als iemand jou een dieet voorschrijft, en dat wijkt enorm af van hoe je normale eetpatroon eruitziet, dan is de kans op volhouden (en daarmee op succesvol afvallen) niet zo groot. Je hebt het immers niet zelf bedacht. Juist de kleine aanpassingen en keuzes in je eigen eetgedrag en gewoontes leiden tot blijvend resultaat.

En dat is de kern: jij bepaalt je eigen eetschema.

Wij geven wel menu inspiratie en recepten van XL naar S waarmee we deze visie ondersteunen. We laten bijvoorbeeld zien hoe het maken van keuzes en compenseren werkt. Voor veel afvallers is compenseren een negatief woord, maar voor slanke mensen is dit een positieve vaardigheid. Het betekent dat je vrij bent in je keuzes. Je kan bewust kiezen voor een etentje en wat lekkers, maar niet de hele dag / week door. Het betekent dat je verantwoordelijkheid neemt voor je eetgedrag en je gewicht, door soms iets anders te laten staan.

Hoe val je af zonder eetschema?

Wanneer je alleen eet wat je echt wil eten, of wel ‘niet meer al het lekkers, maar alleen het allerlekkerste’ kan je behoorlijk besparen op calorieën. Soms denk je bijvoorbeeld dat je zin hebt in een koekje. Je neemt een hap van dat koekje, maar het blijkt toch niet te zijn waar je zin in had. In dit geval zou je het koekje een 6 geven. Is het dan slim om dat koekje alsnog helemaal op te eten of laat je het bij die ene hap? Bij Skinnyminds zeggen we als je het eten een 8, 9 of een 10 kan geven, het het waard is om op te eten. Zo kan je blijven genieten van het eten, zonder dat je er allerlei extra calorieën rondom eet. Eet je nou dat hele koekje (met het cijfer 6) en daarna een stukje chocola (met het cijfer 9), dan is dat meer calorieën dan een hapje van het koekje en vervolgens een stukje chocola. Je voelt echter dezelfde mate van verzadiging. Dus door alleen het allerlekkerste te kiezen, kan je afvallen.

Wat als emotie-eten je in de weg zit?

Je kan nog zo goed je eetschema volgen, maar als je emotionele eetbuien hebt dan levert dit uiteindelijk niks op. Fysiek niet en mentaal niet. Alle calorieën die je met je schema bespaart, eet je er tijdens een eetbui zo weer bij. Het resultaat is dat je je schuldig voelt en dat het nummer op de weegschaal niet naar beneden gaat. Daarom is het belangrijk om emotie-eten onder controle te krijgen als je wilt afvallen.

Download hier onze 35 gratis psychologische tips waarmee je emotie-eten de baas wordt.

Hoe worden slanke keuzes slanke gewoontes?

Wat je nodig hebt om slank te worden én te blijven zijn nieuwe slanke gewoontes! De slanke keuzes die je gedurende de dag maakt, kan je omzetten in slanke gewoontes. Eet je bijvoorbeeld altijd ‘s avonds bij de tv een hele reep chocola? Maak eens een slanke keuze. Je kan iets anders te eten kiezen met minder calorieën of minder eten van de chocola zodat toch je craving wordt vervuld. Als je een slanke keuze hebt gevonden die werkt, zet dit dan om in een slanke gewoonte en ga dit doorvoeren in je dagelijkse voedingspatroon. Je zult merken dat als je eenmaal gewend bent aan je slanke keuze, dat je afvalt zonder strijd of moeite.

Gebruik jij een eetschema bij het afvallen of niet? Laat het ons weten in de reacties hieronder!

Wat Mieke Kosters hierover zegt in de podcast

In de podcast zegt Mieke Kosters over bewust kiezen in plaats van een schema volgen:

Keuzes maken, bewust kiezen, hoort er echt bij in een slanke levensstijl.

Veelgestelde vragen

Hoe maak ik van slanke keuzes slanke gewoontes?

Een slanke keuze, zoals minder chocola eten bij de tv, kun je omzetten in een slanke gewoonte door dit dagelijks door te voeren. Zodra je gewend bent aan die slanke keuze, val je af zonder strijd of moeite.

Onderwerp: Afvallen zonder dieet, Voor jezelf kiezen

Het geheim van slanke mensen is de podcast van Mieke Kosters, expert in eetgedragsverandering, schrijver van negen boeken over afvallen zonder dieet en 19 jaar coach van vrouwen die willen afvallen zonder dieet. De podcast is ruim 2 miljoen keer beluisterd.

Lees ook

Gratis Startweek

Elke dag chocola, 12 kilo eraf? Het kan!

Pak ook regie op je eetgedrag en start met genieten én afvallen.

De komende drie dagen krijg je elke dag een les, met video.

  • Je ontdekt hoe je beter omgaat met je valkuilen.
  • Je begint met een eetpatroon waarmee jij wilt afvallen.
  • In een unieke gratis masterclass krijg je grip op gedachten als: 'Nog eentje kan wel, het moet wel leuk blijven, ik kan het nooit', zodat jij werkelijk in actie komt en die extra kilo's verliest!

De Startweek is interactief (met digitale coach), helemaal gratis, gewoon in je inbox, 5 minuten per dag. Dat werkt.
Morgen om 7:00 begint dag 1.

Ja, ik doe mee met de Startweek

Liever meteen aan de slag? Bekijk het programma.

Dag 1 · Dit is je moment