20 – zomerpodcast Zeg eens eerlijk, wanneer stond jij voor het laatst op de weegschaal?

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Intro: Mieke Kosters over eetgedragsverandering0:00

In deze podcast deel ik de geheimen van slanke mensen met jou. Wil jij die extra kilo's kwijt en heb je echt geen zin in weer een nieuw dieet? Dan zit je hier helemaal goed. Mijn naam is Mieke Kosters, ik ben expert in eetgedragsverandering. Ik heb zeven boeken geschreven over afvallen zonder dieet, meer dan 300.000 exemplaren verkocht en ik ben bezig met mijn nieuwe boek. Mijn trainingsbedrijf heet skinnyminds.nl. Daar gaan we!

Deze keer wil ik het graag hebben over

De weegschaal als vijand of signaal0:34

Wegen, de weegschaal. Nou, voor veel mensen is de weegschaal volgens mij een soort vijand. Die hebben er helemaal geen zin in om op te staan. Want ja, als je afgevallen bent, dan geeft het je misschien een euforisch gevoel. Maar als je stil staat of je bent wat aangekomen, dan is je de hele dag verpest door die weegschaal. Nou, ik weet niet of jij dat herkent. Ik herken dat zelf niet helemaal. Maar het komt omdat ik mezelf heb aangeleerd om anders met de weegschaal om te gaan. En daar wil ik graag wat over vertellen. Ten eerste is het wel belangrijk. Mijn eerste vraag is aan jou.

Wanneer stond jij voor het laatst op de weegschaal1:08

Wanneer is het de laatste keer dat jij op de weegschaal hebt gestaan? Als jij iemand bent die zichzelf wel weegt. Ik bedoel sommige mensen die staan helemaal nooit op de weegschaal. Daar heb ik het niet over. Maar als jij iemand bent die zichzelf wel weegt. Zeker die wel op de weegschaal gaat staan als je aan het afvallen is, dan is wel of niet wegen een heel belangrijk signaal.

Want een van de eerste dingen waaraan jij merkt dat jij de regie wellicht een beetje kwijt bent, is dat je niet meer weegt. De meeste mensen gaan niet meer op de weegschaal staan als het minder goed gaat, als ze toch teveel hebben gegeten, als ze zich minder goed voelen over hun eetgedrag, als ze de regie een beetje kwijt zijn.

Dus de weegschaal heeft verschillende functies. En één functie ervan is dit. Het is een alarmbel. Een alarmbel die jou kan tringen, hé, kijk uit, je staat er niet meer op. Dat betekent dat je de regie wellicht een beetje kwijt bent. Eén van de eerste dingen waardoor je die regie weer terug kan pakken, is om er gewoon weer op te gaan staan. Gewoon op die weegschaal te gaan staan.

Meten als succesfactor in gedragsverandering2:13

Nou, waarom is dat nou zo belangrijk? Dat komt omdat, als je het hebt over gedragsverandering, één van de succesfactoren in gedragsverandering, ongeacht over welk gedrag het gaat, is meten. Is je voortgang in de gaten houden, is meten. En ja, één van de dingen waarop jij je succes meet als het gaat om afvallen en je gewicht veranderen, is wegen. Is hoeveel kilo's je weegt natuurlijk. Dus in dat opzicht, als je het puur zakelijk bekijkt, is het gewoon een heel belangrijk instrument in gedragsverandering.

Bewustwording en voortgang meten motiveert2:48

Daarom denk ik ook dat het heel belangrijk is dat je het gaat doen. Nou, waarom is dat dan zo belangrijk in gedragsverandering? Dat zijn een paar dingen.

Ten eerste dient het voor bewustwording. Op het moment dat je op die weegschaal gaat staan, ben je weer even bewust van waar ben je mee bezig. Wat wil je bereiken? Dus je wordt je even weer bewust van je doel, van waar je mee bezig bent, van het project. Als je elke dag op de weegschaal, als je begint 's ochtends met wegen, dan ben je elke dag er even, zet je je mind even op. Hé ja, ik wil afvallen, ik wil slanker worden. Dus dat is gunstig daarvan. Het herinnert je dus jezelf aan waar je mee bezig bent.

Maar je wordt je ook bewust van je voortgang. Je meet je voortgang. En dat is enorm belangrijk om succeservaringen te krijgen. Als jij afgevallen bent, dan krijg je vleugels. Dan ga je die dag waarschijnlijk ook meer positief in. Omdat het superleuk is om te zien dat je ook resultaat hebt gehad.

Weet je, uit alle onderzoeken blijkt altijd dat rustiger afvallen, dus niet al te snel, gemiddeld een halve kilo per week, het meest effectief is op langere termijn. Want als je niet te snel afvalt, heb je veel meer kans dat je op gewicht blijft en dat je dat veel langer volhoudt. Maar ja, het is wel zo, als je in het begin, als je af en toe die kilo afvalt, het motiveert wel. En dat is natuurlijk wat wegen kan doen. Het kan je echt motiveren om door te gaan. Op het moment dat jij je eigen successen weer spiegelt op die cijfers op de weegschaal, dan motiveert dat. Dan motiveert dat echt om door te zetten. Dus ook daarvoor is het belangrijk.

Het is ook vertrouwen kweken. Ik zeg heel vaak als het je niet lukt om af te vallen, niet lukken bestaat eigenlijk niet. Je doet het niet. Of in ieder geval niet genoeg. Als je niet afvalt, dan zul je misschien nog echt dat stapje harder moeten zetten. Ik geloof dat 1 op de 100 mensen maar een medische oorzaak heeft waarom die niet afvalt. En de rest van de mensen eet nog gewoon te veel of beweegt wellicht te weinig.

En dat zie je ook. Want als je het wel doet, als je wel die regie weer helemaal te pakken hebt. Als jij jouw week weer echt een 8, een 9 of een 10 geeft. Dan zie je dat ook terug op de weegschaal. Misschien niet elke dag, maar wel op de

Eerlijk naar jezelf zijn op de weegschaal5:00

Langere termijn. Dus dan krijg je ook weer vertrouwen in het proces. Dan zie je wel, het lukt wel. Als ik doorzet gaat het wel.

En het laatste, en dat is voor mij zelf in ieder geval het belangrijkst, op de weegschaal gaan staan betekent dat ik gewoon nog eerlijk naar mezelf ben. Ik zeg heel vaak, als jij regie kwijt bent, dan word je ook wat oneerlijker. Je gaat dingen goedpraten, je vermijdt de weegschaal, maar ook wellicht de spiegel of andere dingen. En op het moment dat je wel op die weegschaal staat, kun je eigenlijk niet ontsnappen. Dan ben je eerlijk naar jezelf.

Dus ik zeg altijd, het gaat totaal niet om de cijfers die de weegschaal aangeeft. Het gaat wat mij betreft niet per se om het resultaat. Ik bedoel, dat is leuk als het positief is natuurlijk. Maar het gaat eigenlijk nog meer om eerlijk zijn naar jezelf.

Dus op het moment dat jij gewoon dagelijks op die weegschaal staat, is de kans dat jij die regie helemaal laat lopen heel klein. Is de kans dat je succesvol afvalt veel groter. Waarom? Omdat je nog bezig bent. Omdat je nog eerlijk naar jezelf bent. Omdat je nog echt kijkt, hé, hoe sta ik ervoor? Ik vlucht niet weg voor wat ik aan het doen ben, maar ik neem mijn verantwoordelijkheid. Ik kan mezelf recht aankijken in de spiegel. Ik weet gewoon hoe ik ervoor sta. Ik weet gewoon hoe het is. En dat betekent eerlijk naar jezelf zijn.

Dus ik zeg, maak er nou een gedragsdoel van. In plaats van, ik moet een kilo afvallen, zeg je, ik wil elke week minimaal drie keer, vijf keer, zeven keer, wat jij fijn vindt, één keer, zo vaak op de weegschaal staan. Waarom? Omdat ik daarmee eerlijk naar mezelf ben. Omdat ik daarmee gefocust blijf op het

Het gevaar van obsessief focussen op cijfers6:37

Nou, eigenlijk een beetje de redenen die ik net natuurlijk al noemde. Dus eerlijk naar jezelf zijn is belangrijk. Meten is belangrijk bij gedragsverandering. Waar je wel voor uit moet kijken, is het doorslaan erin. Want als jij alleen maar gefocust bent op het resultaat op die weegschaal, als jij alleen maar gefocust bent op kilo's, ja, dat is weer niet heel gunstig vaak voor je doel.

Cijfers zijn natuurlijk maar een momentopname. Ze zeggen niets over het leerproces wat je doormaakt. Ze zeggen niet over de acties die je gedaan hebt. En zeker bij wegen is het ook nog eens een keer zo dat er andere factoren van invloed zijn op je gewicht.

Ik weet het altijd precies. Als ik sushi bijvoorbeeld heb gegeten, dan ben ik de dag erna zwaarder. Heb ik heel veel drop gegeten, dan ben ik ook de dag erna zwaarder. Dus dat is allebei heel zout vaak. Dan hou ik meer vocht vast. Dus als het heel warm is, hou je misschien meer vocht vast. Er zijn allerlei dingen die jouw gewicht beïnvloeden.

Dus als je alleen maar focust op die kilo's en je bent er een soort van obsessief mee bezig, dan sla je door en dan heeft het geen zin. En dan kom ik weer terug bij wat ik eigenlijk net al zei. Maak er een gedragsdoel van, dat je er inderdaad op gaat staan, zodat je er weer mee bezig bent met jouw proces. Maar laat het resultaat los. Wees al trots alleen al als je erop staat, want dat is het doel. En het mooiste is natuurlijk als hij daalt, en daar ga je ook wel voor. Maar goed, nogmaals, dat heb je niet altijd zelf in de hand. Kijk, het gebeurt ook dat je gewoon pech hebt.

Langer dan twee weken stilstand is een signaal8:11

Iedereen, zeker als je langer tijd afvalt, staat wel eens stil. En dat kan een week zijn, dat kan twee weken zijn. Eerlijk gezegd, langer dan twee weken, dan geldt toeval of pech niet meer. Dan zou ik wel echt weer even naar jezelf gaan kijken. Hé, wat ben ik aan het doen? Scoor ik nog wel die acht, negen of tien in het afvallen? Want meestal scoor je dan een 7 of een 6. Geef jij je week, je gedrag, je eetgedrag in die week een 6 of een 7. Ja, en dan val je niet echt af. Daar moet je eerlijk in zijn. Je valt alleen echt af als je die 8, 9 of 10 scoort. Dus langer dan twee weken zou eigenlijk niet moeten kunnen. Dan zou uiteindelijk de weegschaal wel weer moeten dalen. Als je tenminste doet wat je met jezelf hebt afgesproken, als je de regie echt te pakken hebt en heel erg blij ermee bent.

Nou, daarom zeg ik altijd, doe niet de weegschaal alleen, maar bijvoorbeeld geef je week ook een cijfer. Nou, ik heb het al een paar keer genoemd, maar dat zegt vaak heel veel. Ik weet het precies, als ik een week heb waarin ik een 8 scoor of een 9 of een 10, dan ben ik eigenlijk altijd afgevallen. Scoor ik een 6 of een 7, nou, dan is het onsjeswerk, maar eigenlijk niet zoveel verschil, dat is een beetje op en af ook. En scoor ik lager, nou, dan ben ik zeker niet afgevallen. Dus ik ben benieuwd hoe dat voor jou geldt, maar ik denk eigenlijk precies hetzelfde. Ik denk dat dat is hoe het werkt, hoe het is. Dus, maar als jij dat niet los kan laten, als jij die cijfers op die weegschaal niet los kan laten, als je helemaal zenuwelijk wordt als je iets aankomt, dan is misschien de weegschaal niet het juiste meetinstrument voor je.

Vuistregel: kijk naar de trendlijn, niet dagelijkse schommelingen9:48

Dan is het misschien handiger om inderdaad je weekcijfers te geven, of op een andere manier je voortgang bij te houden. Maar je voortgang bijhouden is wel degelijk heel erg belangrijk in gedragsverandering. En dus ook in eetgedragsverandering. En dus ook in afvallen zonder dieet. Afvallen met regie.

Nou, als je nou zegt, ik kan het eigenlijk best wel loslaten, heb ik nog een tip. Of misschien als je het niet kan, maar je wilt het graag leren loslaten, heb ik ook nog een tip. Hoe ik het zelf altijd doe. Ik sta toch vrijwel dagelijks op die weegschaal. Maar als ik wil afvallen heb ik altijd een vuistregel. En dat is, als ik in die week minimaal één keer in de week een lager resultaat heb dan de week ervoor, dan zit ik goed. Dus die dagelijkse schommelingen, die negeer ik. Het gaat mij om een soort trendlijn in mijn hoofd die ik dan heb gemaakt. Maar als ik één keer in de week lager scoor dan de week ervoor, dan weet ik dat ik op de goede weg ben. Dan weet ik nog niet dat ik in de regiemodus zit. Dan weet ik dat het echt de goede kant op.

Hoe vaak moet je wegen10:53

Dus wellicht heb je daar iets aan en kun je daar iets mee. Een andere vraag die ik vaak krijg is, hoe vaak moet je dan wegen? Hiervoor geldt weer, doe wat jij zelf het fijnst vindt. Ik vind dus dagelijks fijn, maar dat komt ook omdat ik het niet zo erg vind. Dat ik af en toe, soms ben ik gewoon een kilo meer dan de dag ervoor, of een half kilo. Dat is wat ik al zei, vocht vasthouden, ligt soms aan wat je gegeten hebt. Het ligt ook aan je hormonen. Dus er zijn allerlei dingen van invloed. Dat weet ik. En dat kan ik daarmee ook loslaten. Ik hou me vast aan die vuistregel die ik jullie net vertelde.

Maar als je dat niet kan, dan is dagelijks wegen misschien niet prettig voor je. Dan word je daardoor dat obsessieve wat we niet willen hebben. Dan krijg je daardoor alleen maar die focus op dat resultaat. Wat eigenlijk helemaal niet effectief is. Ik zeg altijd: if you focus on results, you won't change. But if you focus on change, you will get results. Dus zeker ook in gedragsverandering is het echt belangrijk om niet alleen naar het resultaat te kijken, maar ook naar je proces.

Gedragsdoelen naast kilodoelen stellen11:54

Dus ook te kijken naar, dus niet alleen een kilodoel, maar ook gedragsdoelen te hebben. Van wat wil ik elke dag doen? Welk gedrag wil ik laten zien? Nou, op de weegschaal staan kan een gedragsdoel zijn, dus heb je natuurlijk meer gedragsdoelen. Die heb je ook wel, als het gaat om eten, als het gaat om bewegen. Het is minimaal 10.000 stappen per dag, het is minimaal drie keer 90, iets wat je wel lekker vindt. Dat is bijhouden wat je eet. Allerlei voorbeelden van gedragsdoelen. Nou, ze zijn een talloze te vinden. Niet meer naar achter eten. Drie keer per dag eten en maximaal drie tussendoortjes. Ik noem maar wat. Maar goed, het zijn talloze acties die werken. Talloze gedragsdoelen die je kan stellen. Het is belangrijk dat je die ook hebt naast de resultaat doen.

Maar goed, dus hoe vaak moet je wegen? Dat is helemaal aan jou. Eigenlijk is alles goed als je maar de voortgang blijft meten. Want daar gaat het om. Dat is belangrijk. Als je helemaal niet tegenwegen kan. Nou, nogmaals, leg hem dan gewoon dan het raam uit. En hou je broeken in de gaten. Of geef je week een cijfer als je echt in het afvallen mag zitten. Maar voor de rest, één keer in de week helemaal prima. Eén keer per dag helemaal prima.

Kijk, ik vind zelf één keer per dag fijner dan één keer in de week. Omdat ik weet dat het een momentopname is. En je kunt net pech hebben. Ik ging vroeger weleens wegen, vaak op maandag. Maar in het weekend eet ik altijd iets meer dan door de week. Dus dat vond ik altijd ongunstig. Dus op een gegeven moment ben ik gaan wegen op vrijdag. Op een gegeven moment dacht ik, weet je wat, ik doe het gewoon elke dag. Omdat ik weet dat ik daarmee mezelf aanzet ook voor de dag. Omdat ik weet dat ik daardoor meer gefocust ben, meer bewust ben van wat ik aan het doen ben.

Afsluiting: sta weer op de weegschaal13:31

En nogmaals, voor mij is het dus een alarm wel als ik niet meer weeg. En daar moet ik ook eerlijk in zijn. Voor mij is die heel, heel, heel herkenbaar. Maar ik denk voor veel mensen.

Dus de vraag waar ik mee begon, eindig ik ook mee. Wanneer is het voor het laatste dat jij op de weegschaal hebt gestaan? En is het lang geleden? Loop dan nu even naar boven en ga erop staan. Laat los wat erop staat, maar wees weer eerlijk tegen jezelf. Wees weer bewust van je verlangen. Wees weer bewust van je doel en van wat je echt wil. Want dat helpt echt om eerder in beweging te komen. Dat helpt echt om die motivatie weer te vinden. Dat helpt echt om in actie te komen en die regie op je eetgedrag weer terug te pakken. Ik zeg succes!