Podcast / Aflevering 437

Het geheim van slanke mensen · aflevering 437

437 – Ik heb het doordeweeks zo goed gedaan, ik heb het verdiend

Waarom je je weekend niet wilt plannen (en de belonings-valkuil)

Door Mieke Kosters7 oktober 2026Tekst bijgewerkt 7 november 202611 minuten

0:0011:07
Of luister in je eigen app: Spotify Apple Podcasts

In deze podcast

In het kort

In deze aflevering van Het geheim van slanke mensen legt Mieke Kosters uit waarom je doordeweeks goed eet maar in het weekend toch aankomt. Mieke Kosters bespreekt het licentie-effect, de psychologie achter overeten: na goed gedrag geef je jezelf onbewust toestemming om in het weekend meer te eten. Mieke Kosters legt uit dat je je weekend kunt plannen als bewuste keuze voor eetgedrag in plaats van straf, voor wie doordeweeks op schema zit maar in het weekend aankomt.

Hoe ga ik om met eten in het weekend?

Mieke Kosters legt uit dat je je weekend vooraf kunt plannen in plaats van het op het moment zelf te laten afhangen van je gevoel. Zo kies je van tevoren bijvoorbeeld voor wijn bij het borrelen of voor taart op een feestje, in plaats van allebei zonder nadenken.

Waarom kom ik aan in het weekend?

Uit onderzoek van Suzanne Reset blijkt dat mensen doordeweeks vaak iets afvallen en in het weekend weer aankomen, wat neerkomt op ongeveer 4 kilo per jaar als je er niets aan verandert. Mieke Kosters legt uit dat dit patroon samenhangt met het licentie-effect: je geeft jezelf na een goede week onbewust toestemming om in het weekend meer te eten.

Wat is het licentie-effect bij afvallen?

Het licentie-effect is het verschijnsel dat je na goed gedrag onbewust toestemming geeft jezelf te belonen met minder goed gedrag, legt Mieke Kosters uit. Bij afvallen betekent dit dat je doordeweeks een soort krediet opbouwt dat je in het weekend verzilvert met extra eten.

Hoe houd ik afvallen vol in het weekend?

Mieke Kosters legt uit dat het niet gaat om streng zijn in het weekend, maar om vooraf bewust kiezen waar je van gaat genieten. Als je die keuze vooraf maakt, hoef je op het moeilijke moment zelf niet meer te beslissen.

Het geheim van slanke mensen is de podcast van Mieke Kosters, expert in eetgedragsverandering, schrijver van negen boeken over afvallen zonder dieet en 19 jaar coach van vrouwen die willen afvallen zonder dieet. De podcast is ruim 2 miljoen keer beluisterd.

Ik geloof dat plannen van je weekend niet een beloning afpakken is, maar plannen is het bewust kiezen.

Hoofdstukken

Luister direct naar één onderdeel

Luister ook

Welke aflevering past bij jou?

Met de podcast-advies tool ontdek je welke afleveringen passen bij jouw doelen.
Beantwoord een paar vragen, dan zoek ik de afleveringen erbij!

Naar de podcast-advies tool

Gratis Startweek

Elke dag chocola, 12 kilo eraf? Het kan!

Pak ook regie op je eetgedrag en start met genieten én afvallen. Helemaal gratis, in je inbox, 5 minuten per dag. Morgen om 7:00 begint dag 1.

Ja, ik doe mee met de Startweek

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Het is maandagochtend, je stapt op de weegschaal na het plassen natuurlijk, in je blootje, want zo doen we dat allemaal. En dan staat daar toch hetzelfde getal als vorige week maandag, terwijl je een hele goede week had. Je had de hele week wat je van plan was, je bent gaan wandelen, je had nee gezegd tegen taart op je werk. Maar ja, toen kwam het weekend. En dan gaat het iedere keer toch iets anders dan je van plan was. En ja, dan hou je datzelfde resultaat die maandag iedere keer.

Hoe kan je daar nou anders mee omgaan? Je eet niet te veel uit honger, dat weet je allang.

Mijn naam is Mieke Kosters. Ik verkocht ruim 350.000 boeken over afvallen zonder dieet. 10.000 vrouwen volgen mijn online trainingen. En deze podcast is al meer dan 2 miljoen keer beluisterd. Ik ben zelf inmiddels alweer, heel lang geleden, 18 kilo afgevallen en ik ben nog altijd slank. En in deze podcast leg ik jou uit hoe jij dat doet. Afvallen en slank blijven, met elke dag chocola, zonder dieet. Dat kan echt, want niets smaakt zo lekker als regie op je eetgedrag.

Nou, wil jij hier nu mee aan de slag met alles wat ik in deze en mijn andere podcast vertel? Ga dan naar mijnkosters.nl en meld je aan voor de gratis startweek. Dan krijg je drie dagen lang videolessen met opdrachten en kun je echt een goede start maken. De link vind je ook hieronder in de show notes.

Er is een super interessant onderzoek gedaan door Suzanne Reset, heette ze. En zij heeft mensen een jaar lang gevolgd en woog ze dan niet één keer per week, maar eigenlijk bijna elke dag. En toen zag ze in dat onderzoek een patroon dat vrijwel iedereen had. Door de weeks gingen mensen iets omlaag in gewicht, maar in het weekend gingen ze omhoog. Elke week weer. Dus zaterdag werd er wat meer gegeten, zondag minder bewogen.

En toen hebben ze eens uitgerekend wat dat nou doet over een heel jaar, als je er niets aan verandert. En dat betekent dat je ieder jaar ongeveer 4 kilo aankomt alleen van de weekenden. Nou, het kan dus zijn dat je die 4 kilo compenseert door de week, dat kan, maar dat is natuurlijk best veel. Dus dat is niet niks zeg maar iedere keer als je in het weekend toch weer teveel eet.

En als jij dit herkent, als jij ook vaak denkt, oh ja in de weekenden dan laat ik het altijd lopen, weet je wel, dan gaat het niet goed.

Maar vaak is het niet een kwestie van in het weekend laat ik alles los, vaak speelt er iets anders. En dat kwam naar voren uit een ander onderzoek, dat vond ik wel grappig, toen, nou dat ging erover hoe mensen reageren als ze wat goeds hebben gedaan. Dus ze lieten mensen eerst iets doen waar ze zich goed over voelden. Iets deugzaams, iets volgens plan zeg maar. En daarna mochten diezelfde mensen in dat experiment kiezen tussen iets nuttigs of iets waar ze gewoon zin in hadden. Nou, wie eerst dat goede had gedaan, koos daarna heel vaak hetgene waar ze gewoon zin in hadden. En in het onderzoek noemden ze die uitkomst het licentie-effect.

Oftewel, als je dat vertaalt naar afvallen, dan komt het erop neer dat je in je hoofd vaak onbewust een soort boekhouding bijhoudt. Dus goed gedrag staat links. En ja, als dat lijstje vol is, als je genoeg goede dingen hebt gedaan, dan geeft je hoofd je eigenlijk toestemming om ook minder goede dingen te doen. Dus dat betekent dat je jezelf eigenlijk een soort krediet geeft.

En heel vaak gebeurt dat bij afvallen op deze manier. Dus je hebt door de week schijnen supergoed. Ja, dat is eigenlijk dat krediet opbouwen. Ja, en dan weet je eigenlijk het voorbeeld wat ik in het intro zei. Je hebt van alles goed gedaan. En dan vrijdag op zes uur ga je dat krediet in en wordt die rekening uitbetaald. Ja, ik heb deze week zo goed gedaan. Weet je, dan kan ik wel. En grappig genoeg klopt dat natuurlijk niet.

Ja, het klopt wel dat je je hele week goed hebt gedaan. Maar dat is niet dat je daarmee een vrijbrief hebt verdiend voor het weekend. En ja, ik herken het wel. Ik denk niet de enige. Ik krijg deze vraag echt heel vaak van mensen. Ook in mijn coachuren en zo. En ja, ik zat te denken van wat gebeurt er dan? Dus je hebt de hele week goed gedaan, dan heb je het weekend. En je denkt, nou ja, ik kan nu wel één keertje laten lopen, want ik ben al zo goed bezig. Is dat dan een arme ik-gedachte?

Nou, ten dele natuurlijk wel. Want je zegt, ik heb zo hard gewerkt, ik heb zo mijn best gedaan, ik heb zoveel gedaan voor afvallen. Of ik heb zoveel gedaan voor iedereen, het kan van alles zijn. Nu is het even mijn tijd. En dat is een soort beloningsstem en dat is wel een soort arme ik. Maar die boekhouding, die is dus ook heel logisch en menselijk, zeg maar. Ook als je niet doorschiet in arme ik-gedachten, kan je dit wel hebben, omdat je hoofd gewoon vaak rekent in dit soort lijstjes.

Maar goed, er zijn natuurlijk ook heel veel mensen die door de week hartstikke prima eten en daarna ook gewoon een normaal weekend hebben. Dus, als je eenmaal weet dat je hoofd misschien werkt met die kredieten, met van, ja, je hebt al zoveel goed gedaan, dan verdien je dat, dan ben je er natuurlijk niet aan overgeleverd. Dan kun je er wel anders mee omgaan. Maar dan moet je het wel gaan herkennen. Dan moet je dat rekenen, die boekhouding in je hoofd, zeg maar, herkennen, om het niet meer zo ver te laten komen voor het volgende weekend. En dan kun je ervoor kiezen om je weekend toch gewoon vooraf in te plannen. En dat is het volgende wat ik zo opvallend vind.

Daar hebben heel veel mensen weerstand tegen. Weet je, ik zeg heel vaak van, nou maak gewoon echt een plan voor het weekend. Wat wil je dan? Ja, maar dan krijg ik dus best vaak als antwoord. Ja, maar het weekend, dan mag ik toch wel vrij zijn. Dan wil ik juist flexibel zijn.

En ja, dat is dus best wel logisch als je die boekhouding snapt. Maar die is dan volgens mij aan het woord. Want je hebt krediet opgebouwd, dus je verdient wat eigenlijk. En als je toch een plan maakt, dan voelt dat een beetje alsof je je eigen beloning afpakt. En dat is denk ik die weerstand die je dan voelt.

En ja, heel vaak is het weekend natuurlijk ook nog eens een keer de tijd dat je gewoon niet zoveel hoeft. Weet je, je hebt geen werk, geen rooster, misschien minder mensen die wat van je willen. Nou, als je dan ook nog een plan moet maken, terwijl het juiste moment is dat je eigenlijk geen to-do-lijst hebt. Dan denk je, ach, ik kijk wel waar ik zin in heb. Weet je, ik zie het zaterdag wel, ik ben gewoon in het weekend iets losser.

Maar precies dit soort vage ideeën over een weekend zijn funest. Die werken niet. Dat maakt echt dat je dan toch overeet.

Oftewel, ik geloof dat plannen van je weekend niet een beloning afpakken is, maar plannen is het bewust kiezen. Van, nou ja, noem het je beloning, maar ik denk dat het niet eens een beloning is. Maar plannen betekent bewust kiezen en extra genieten. Want je kunt wel degelijk inplannen waar je van gaat genieten dit weekend. En dat mag ook echt wat lekkers zijn. En dat mag ook meer zijn dan door de week. Maar het kan wel met regie. En dan heb je een dubbele beloning. Dan heb je echt wat lekkers in het weekend en het resultaat op de maandag.

Dus in plaats van plannen zien als iets waar je geen zin in hebt of wat die beloning afpakt, ik zou zeggen draai het echt om in je hoofd en maak van plannen je beloning kiezen. Dat is veel helpender. Dus ga dan gewoon even zitten voordat het weekend begint. Wat wil ik dit weekend? Wat is mijn moment?

Dus niet wat mag ik allemaal niet, maar wat kies ik wel? Weet je, ga ik vrijdagavond borrelen, nou dan neem ik lekker wijntjes bijvoorbeeld, of ga ik zaterdag naar een feestje, dan heb ik zelf persoonlijk het meeste zin in, nou, hapjes, taart, kies maar, wat je wil. Maar maak het een keuze. En als je dat doet, niet op het moeilijke moment zelf, maar vooraf, dan gaat het dus ook vanaf regie. Dan kun je echt zeggen, ik kies ervoor dit weekend wat meer te eten en ik kies dat. Ik kies ervoor om uit eten te gaan en dan neem ik twee voorgerechten en een toetje, bijvoorbeeld. Of ik kies ervoor zondag uitgebreid te brunchen, maar ik neem geen wijn. Het is kiezen. En dat is eigenlijk waar het om gaat.

Dus op het moment dat je een heel duidelijk plan hebt, is het makkelijker om je eraan te houden, omdat je dan niet hoeft te beslissen op het moeilijke moment zelf, met die beloning eigenlijk nog in je achterhoofd, ja het ging allemaal zo goed, ik verdien het nu, dat valt dan weg. En als jij duidelijk bent, duidelijk in je plan, is het makkelijker om duidelijker te zijn op het moment zelf en dan accepteren anderen dat ook weer makkelijker, zo werkt het. En niet twijfelen op het moment zelf, maar je keuze vooraf maken. Dan is je grens ook duidelijk en dan zul je ook minder overgehaald worden door anderen die zelf nog lopen te hannesen met kiezen.

Dus het gaat niet om een weekend streng zijn. Het gaat om het weekend bewust kiezen voor waar je dan van gaat genieten. Dus niet voor niks of minder en strenger zijn. Nee, maar kiezen van je beloning als het ware.

Nou, ergens is het natuurlijk geen beloning, want ik zeg altijd, weet je, als je begint met mijn manier van afvallen, dan kies je voor gedragsverandering. En dat is een proces. Dat is niet nu even snel afvallen en zo goed mogelijk scoren. Dat is een manier van eten ontwikkelen die jouw nieuwe normaal wordt. Die nu bij je past, maar ook over tien jaar nog bij je past. En daar hoort dit bij.

Dan gaat dat hele gevoel van belonen misschien langzaam en zeker steeds weer naar achter. Maar dan weet je, zo eet ik door de week iets minder. In het weekend kies ik heel bewust voor genieten. En dat doe ik op mijn manier. Op de manier, ja, die hoort bij mij.

En het is niet zo dat je daarmee nooit meer denkt, hé, maar dit verdien ik, die boekhouding in je hoofd, die hebben alle mensen. Dus die zal echt af en toe nog wel terugkomen. Maar de vraag is alleen, wat kies jij als uitbetaling? En als je dat doet vanuit regie, dan krijg je het resultaat wat je wil. Ook op die maandagochtend na een weekend op de weegschaal.

Ik zeg, geniet van je weekend.