267 – Wat je zegt, ben jezelf. Hoe praat jij tegen jezelf?

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Intro: de laatste voetbalwedstrijd die Mieke verloor

Vandaag in de podcast wil ik het graag even met je hebben over mijn laatste voetbalwedstrijd. Dat was op zich geen succes. We verloren. Ja, dat was nogal balen. Zo vaak verliezen we eigenlijk niet. Maar het zette me aan het denken, die wedstrijd, want er gebeurde wel een aantal dingen. En ik geloof dat sporten heel vaak een soort metafoor is voor het leven. Hoe jij in het veld staat, dat is heel vaak wel vergelijkbaar met hoe jij in het leven staat. Dus hoe ga je om met een kans, met de bal die komt, met een tegenslag? En dat is een kans om iets over jezelf te leren. Als je kijkt hoe je reageert in sport en spel, dan kun je wellicht wat mee in het afvallen. Daarover gaat deze podcast.

Podcastintro: downloads en trainingen van Mieke Kosters

Mijn naam is Mieke Kosters en in deze podcast deel ik de geheimen van slanke mensen met je. Nou, het eerste wat ik even wil noemen is dat de podcast bijna een miljoen keer gedownload is. We zijn er nog niet helemaal, maar ik hou het in de gaten, want ik vind het toch wel echt fantastisch. Dus ik wil even beginnen met zeggen, dank je wel. Wat leuk dat je luistert. Wat leuk dat je interesse hebt in afvallen zonder dieet, in regie pakken op je gedrag.

Nou, daarover heb ik het dus in de podcast. Daar heb ik het ook over in mijn boeken en in mijn trainingen. Afvallen zonder dieet en grip op je eetgedrag zijn mijn twee trainingen die ik aanbied. Nou, meer informatie daarover vind je op MiekeKosters.nl. Nu snel verder met de podcast.

Deze en komende podcasten gaan steeds meer over dat grip krijgen op je gedachten. Grip krijgen op je gedachten betekent meer kunnen stilstaan, meer ervaren van je emoties en meer grip op je eetgedrag of regie op je eetgedrag. Want dat bepaalt uiteindelijk je resultaat. Snel door naar de podcast.

Als keeper omgaan met eigen fouten

Goed, ik ga het vandaag dus hebben over mijn laatste voetbalwedstrijd die we verloren. En dat was vervelend, zoals ik al zei. Nou, dat is zeker vervelend, omdat ik keeper ben sinds een tijdje. Al eigenlijk best lang, een aantal jaar al. Ik ben keeper en dat betekent dat elke fout die je maakt in een wedstrijd funest is. Als je als keeper een fout maakt, dan wordt het snel een doelpunt voor de tegenpartij. En ja, dat is niet het leukste aan die rol.

Nou, ik hou ervan om het spel voor me te zien. Ik hou ervan om overzicht te hebben. Ik hou ervan om te analyseren, te coachen. En gelukkig, de fouten die ik maak, want echt, ik heb heus wel eens een blunder, lukt het me best goed om dat los te laten. Ik denk dat ik het anders ook niet vol zou houden als keeper.

Maar goed, dat zegt natuurlijk, die rol en hoe ik omga met die fouten, zegt natuurlijk iets over mij. En dat zie ik zo vaak terug. Als je kijkt naar sport, als je kijkt naar hoe mensen, vooral hoe mensen reageren op een tegenslag. Ook wel eigenlijk hoe ze in het veld staan. Dat zegt vaak iets.

Padellen: verschillen in omgaan met fouten

Als ik ga padellen met vriendinnen, zie ik ook altijd grote verschillen. Weet je, ik heb een aantal vriendinnen die zijn vooral bezig met hoe goed zijn ze vergeleken met de rest. Die willen per se winnen. Nog belangrijker, die willen echt geen fouten maken, want dan laten ze de kop hangen. Wordt het allemaal heel ingewikkeld.

En anderen, ja, die zijn wat vrijer eigenlijk in het spel. Minder aan het vergelijken, meer aan het genieten vaak. Misschien iets minder fanatiek, dus dat heeft wellicht ook mee te maken. Maar je ziet wel echt grote verschillen.

Medespeelster maakt fout en is van slag

Nou, hoe kom ik nou hierop? Dat kwam omdat in die wedstrijd die wij verloren, een van mijn medespeelsters een fout maakt in de verdediging. Ze is een hele goede verdediger. Laatste man houdt heel veel kansen tegen, dus voorkomt heel veel dingen. Doet heel veel dingen goed, maar die afgelopen wedstrijd maakte ze een fout. En ze was echt van slag.

En ik vond dat toch fascinerend om te zien. We spelen geen Champions League. Het was ook niet zo dat dat het enige doelpunt was. Dus ik dacht, joh, waarom vind je dit zo erg?

En ze zei, ik weet best dat het niet terecht is. Ik weet dat dit kan gebeuren. Ik weet dat allemaal wel, maar ik doe het toch, want ik voel me zo teleurgesteld in mezelf.

Ja, ze zegt dus ik kan het eigenlijk niet laten. Dan schiet ik toch in de oordelen over mezelf. Ze wordt boos op zichzelf en soms, dat was nu overigens helemaal niet zo. Maar soms zeg ze, word ik ook boos op mijn medespelers of op de tegenpartij. Maar allemaal uit frustratie.

Nou, wellicht herken jij dit ook in je eigen leven. Dus dat betekent, ik geloof best dat jullie niet allemaal op een voetbalveld staan. Maar misschien wel in andere situaties. En natuurlijk ook bij het afvallen als het even tegen zit. Of als je niet voldoet aan je eigen verwachting. Want daar gaat dit natuurlijk over.

Twee componenten: verwachting en niet voldoen

Het heeft altijd twee componenten. De ene component is verwachting. Verwacht jij dan werkelijk dat je nooit een fout maakt in een wedstrijd? Of dat je nooit een tegenslag meemaakt met het afvallen? Of nooit een fout maakt erin? En dat is één vraag die je zelf kan stellen. En de andere kant is natuurlijk dat jij niet voldoet aan die eigen verwachtingen.

Wat zou een coach tegen je zeggen?

Nou, kijk even terug naar de sport of sportmetafoor. Stel nou dat jij, dat je zo'n fout maakt. Dat je een fout maakt in het spel, in de wedstrijd. Stel dat je dan een favoriete voetbalcoach in dit geval, of coach, naast je stond op dat moment. Wat zou die tegen jou moeten zeggen als je, op het moment dat jij die bal mist? De meeste mensen, als je zo'n vraag stelt. Wat zou dan een coach of een medespeler of iemand in je omgeving moeten zeggen? Wat zou je het liefst willen dat die persoon zou zeggen? Nou, meestal is het dan iets van, joh, rustig blijven, positief, ogen weer op de bal. Dit overkomt iedereen weleens. Nu juist doorgaan en wat van maken, hoofd omhoog.

Maar goed, als ik dus kijk naar mijn coachuren, waarin ik coach ben. En deelnemers die mijn trainingen volgen, daar zijn. En dan is de werkelijkheid echt vaak anders.

Waarom ben je zo streng voor jezelf?

De vraag is natuurlijk, waarom ben je zo streng en zo oordelend voor jezelf? Waarom ben je zo vaak zoveel strenger voor jezelf dan dat je zou zijn voor een ander? En dit bewustzijn, dat betekent dat je beseft dat wat je eigenlijk het liefst wil horen van een coach, dat dat is wat je nodig hebt, dat dat is waar je verder mee komt. Maar zelf doe je dat niet, want je laat je meeslepen door die negatieve gedachte als het niet gaat zoals je wilt. Als je een fout maakt of als je dus in zo’n lastige situatie zit. En als je nou wel tegen jezelf zou zeggen, ah joh, dat is oké, het was maar één fout. Er komen nog talloze momenten om het beter te doen. Dan kan die gedachte toch een wereld van verschil maken in hoe je jezelf daarna voelt. Want hoe jij denkt over jezelf, bepaalt natuurlijk ook hoe jij je voelt over jezelf. En dat bepaalt ook weer de acties die je neemt, dus hoe je in actie komt, hoe je verder gaat.

Onderzoek: milde zelfspraak geeft betere prestaties

Dit blijkt ook uit onderzoeken. Er is een onderzoek geweest onder topsporters over hoe zij tegen zichzelf praten, hoe jij jezelf toespreekt na een tegenslag. Er waren inderdaad mensen die dan super kritisch op zichzelf waren, oordelend. Het moet beter, dit moet beter, zo kan het niet, heb je hier al die tijd voor getraind, etc. En anderen die zeiden, joh, kan gebeuren, eyes on the prize, ga gewoon door, blijf oefenen, want dan kom je verder. Uit dat onderzoek bleek dat de mensen die zichzelf aanmoedigden, dus milder voor zichzelf waren, uiteindelijk betere prestaties hadden daarna.

Dus je moet, besef ook dit, heel vaak denken mensen, je moet wel kritisch zijn, je moet wel scherp kijken wat er allemaal beter moet, maar het werkt niet goed. Maak jezelf niet wijs dat je dat nodig hebt. Wat je nodig hebt is aanmoediging, liefdevolle aanmoediging. Dat willen de meeste mensen het allerliefst horen.

Dus, als jij je niet aan je basispatroon houdt, of hebt gehouden, ja, dan kan die neiging groot zijn om meteen te oordelen. Maar als je dus heel even stilstaat, even de tijd neemt om je bewust te worden van hoe je tegen jezelf praat, dan kun je ook milder reageren. De woorden die jij kiest, en de toon die je daarbij gebruikt, bepalen uiteindelijk hoe jij jezelf daarna voelt.

Ja, daar kun je dus wat mee. Want je wilt je toch graag beter voelen over jezelf. Je wilt toch graag weer motivatie voelen. Je wilt toch niet dat moedeloze en machteloze, maar juist, weet je, dat het weer gaat stromen. Dat je weer denkt, ja, inderdaad, ik ga het ook weer oppakken, want ik kan het wel. En ik hou mijn oog op mijn doel, weet je, en ik ga gewoon weer verder.

Oefening: schrijf op wat je tegen jezelf zegt

Nou, het is best goed om een keer voor jezelf op te schrijven, de komende tijd, als het nou is gebeurd. Als je nou te maken krijgt met de tegenstraf, schrijf eens op wat jij allemaal tegen jezelf zegt. Het is namelijk zo onwijs belangrijk om je daar bewust van te worden. Dus het kan van alles zijn. Misschien schrijf je wel dingen op. Waarom doe je het nou niet? Dit is echt niet goed genoeg. Jij leert het nooit. Dit hou je ook niet vol of dat soort dingen. Nou, ik ben benieuwd. Wat zeg jij tegen jezelf?

Oefening: wat zeg je tegen je dochter?

En dan heb je, als je dat hebt gedaan, dan krijg je nog een oefening van me, jawel. En dat is dat je daarna eens opschrijft, wat zou jij zeggen tegen je dochter? Een klein meisje van zes of een jongetje van zes die diezelfde fouten, je ziet het niet, maar ik maak aanhalingstekens, fouten maakt. Of je kan het ook vertalen naar, wat zou je zeggen tegen een kindje van zes die wil leren lezen en helemaal niet meer zit omdat ze een fout maakt in die tekst? Zeg jij dan? Ah ja, tuurlijk, smijt dat boek maar weg. Weet je wat? Geef maar op. Jij leert het toch nooit. Kan jou dat lezen schelen? Dit moet je helemaal niet willen. Dit is veel te moeilijk. Nee, toch?

Dus wat zou je zeggen tegen een klein meisje? Want juist dat kleine meisje zit ook in jezelf. Juist als je een fout hebt gemaakt, schiet je vaak een beetje in dat kind, in dat kleine meisje in jezelf. En heb je juist die aanmoediging nodig? Heb je bevestiging nodig en aanmoediging? Dus het is niet altijd makkelijk om dat te doen, want dat is misschien reflexgedrag. Maar als je de tijd neemt om