28 – waardoor krijg jij eetdrang? Wat zijn de belangrijkste eet-triggers voor jou?

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Introductie: geheimen van slanke mensen0:00

In deze podcast deel ik de geheimen van slanke mensen met jou. Wil jij die extra kilos kwijt en heb je echt geen zin in weer een nieuw dieet? Dan zit je hier helemaal goed. Mijn naam is Mieke Kosters, ik ben expert in eetgedragsverandering. Ik heb zeven boeken geschreven over afvallen zonder dieet. Meer dan 300.000 exemplaren verkocht. En ik ben bezig met mijn nieuwe boek. Mijn trainingsbedrijf heet skinnyminds.nl. Daar gaan we. Slanke mensen eten ook niet de hele dag.

Waarom worteltjes eten dieetgedrag niet oplost0:34

Worteltjes. Daar wil ik het vandaag over hebben. En wellicht ken je dat wel, dat gevoel dat je echt iets moet eten. Dat je zo'n onweerstaanbare eetdrang hebt. Zo'n neiging om weer naar die kast te lopen. Dat het eigenlijk niets je tegenhoudt om nog een handje erop te pakken. Of nog chocola of chips. Meestal is het eten wat je liever niet wilt als je er bewust over nadenkt. Maar wel wat je nodig hebt op het moment dat je echt die eetdrang had.

Nou, als ik vroeger aan het dieet deed of aan de lijn deed, dan nam ik bij dit soort eetdrang, nou geen chocola of chips, maar dan worteltjes of komkommers of iets met weinig calorieën. Maar als je er goed over nadenkt, als je echt kijkt naar slanke mensen of mensen met een volwassen eetrelatie, dan zie je eigenlijk nooit iemand die de hele dag aan de worteltjes of de komkommers zit. De enige mensen die dat doen zijn mensen die aan de lijn doen, dus die een dieet doen.

En dat komt omdat je met dit, ik noem het maar dieetgedrag, dus in plaats van drop of weet ik veel wat, worteltjes eten, de kern van het probleem eigenlijk niet aanpakt. Het enige wat je doet is zeg maar symptoombestrijding. De kern is namelijk jouw drang tot eten en waar dat vandaan komt. Waar komt nou die onweerstaanbare neiging om te eten vandaan? Wat speelt er eigenlijk echt op het moment dat jij niet op de bank kan blijven zitten, maar steeds maar weer naar die keuken loopt voor nog meer lekkers? Daar zit de crux, want dat is het patroon. Het patroon is de reden waarom je dat doet.

En wat er gebeurd is, is als jij de chips vervangt door worteltjes en komkommers, dan geef je nog steeds toe aan diezelfde eetdrang. En die eetdrang gaat daarmee niet weg, of wordt niet minder, sterker nog, die blijf je maar voeden. Door er iedere keer weer in mee te gaan, iedere keer weer op in te gaan eigenlijk.

En wat er dan vaak gebeurd is, kijk, als je net begonnen bent in de diëte, je bent nog super gemotiveerd, dan denk je, goh, worteltjes zijn eigenlijk ook hartstikke lekker, komkommer is ook prima, en ja, weet je, ik ben echt heel goed bezig, hartstikke lekker. Maar na een paar weken denk je, ach, een rijstwafel kan ook wel een keer. En op een gegeven moment zeg je, ik ben nog geen konijn. En voordat je het weet, ben je na een paar weken of maanden weer gewoon terug bij die drop of chocola of chips, of waar je dan ook maar van houdt of kaas, omdat je het onderliggende patroon niet aangepakt hebt. Omdat je de onderliggende reden, de oorzaak eigenlijk van jouw eetdrang, omdat je die niet aangepakt hebt.

En daarom gaat het zo vaak mis met diëten. Omdat je niet echt de kern aanpakt, zeg maar. Je doet alleen aan symptoombestrijding. Dus je voelt nog steeds diezelfde onrust. En in plaats van drop pak je dan tijdelijk worteltjes. Maar dat doe je maar tijdelijk, want op een gegeven moment heb je het daar weer mee gehad.

Maar waar ik geloof dat echt de oplossing zit, waar de kruk zit, is in de oorzaak van die eetdrang aanpakken. Is kijken wat er nou eigenlijk onder jouw eetdrang zit. De onderliggende reden daarachter. Kijk, eetdrang kun je eigenlijk zien als een impuls.

Eetdrang is een impuls die begint met een trigger3:55

Het is, impulsgedrag is, ik heb de neiging om te eten, ik moet wat eten. En elke impuls begint met een trigger. Nou, daar wil ik graag iets dieper op ingaan vandaag. Want stoppen met overeten begint dus heel vaak, in ieder geval wat super effectief is, is om te gaan kijken naar jouw triggers. Wat maakt nou dat jij die onweerstaanbare eetdrang krijgt? Nou, kijk, het punt is gewoontegedrag of impulsgedrag of reflexen of noem maar op.

Gewoontepaadjes in je brein doorbreken4:29

Ja, dat kun je eigenlijk zien als een soort vaste paadjes in je hoofd. Als er iets gebeurt in je leven, dan schiet je het zo'n gewoontepaadje in. Die heb jij zelf ontwikkeld, waarschijnlijk is dat onbewust gegaan. En dat doe je vaak om ongemak tegen te gaan of angst of onrust of pijn of hoe je het maar wil noemen. Je brein wil het niet moeilijk hebben, die wil plezier. Daar zijn je keuzes op gebaseerd. Dat drijft eigenlijk ieder mens.

Nou, en bij een patroon is er een soort associatie in je brein ontstaan. Die gewoon, waar je aan gewend bent geraakt eigenlijk. Dus, bijvoorbeeld, je hebt stress. Nou, je eet. Hé, dat verlicht je stress even. Dat voelt even, krijg je daar een korte termijn goed gevoel bij. Dan denk je, wow, dat ga ik vaker doen. En zo bouw je dan een gewoonte op. Of een vlekgedrag. Dus bij stress eet jij.

En als je dat anders wilt, als je anders wilt denken, dan is dat dus best heel moeilijk. Want dan moet je een nieuw paadje in je hersenen eigenlijk aanleggen. En dat oude paadje moet je niet meer ingaan. En dat kan alleen maar als je daar heel bewust mee aan de slag gaat. Dus als je heel bewust die oude associatie van stress eten gaat doorbreken en gaat kijken van hé, hoe kan ik wat nieuws gaan aanleren bij stress. De trigger is dan nog steeds stress, maar de vraag is hoe ga je er dan mee om? Nou, dat is eigenlijk waar dit over gaat. Maar de vraag is dus wat jouw trigger is.

En voordat ik dat zeg, zo'n nieuw paadje aanleggen, wees je wel bewust dat dat niet vanzelf gaat. Dat is best zwaar werk. Je moet zo'n pad graven, je hebt er middelen voor nodig, je moet heel veel moeite insteken. Je moet heel bewust steeds dat nieuwe paadje ingaan, zodat dat oude pad, dat oude gewoontepad eigenlijk een beetje overwoekerd raakt en je nieuwe pad steeds makkelijker wordt. Maar dat vergt dus eerst bewust eraan werken, moeite doen, herhalen, oefenen, een keer terugvallen, weer oefenen, weer terug het nieuwe pad in, et cetera. Dus dat is wel belangrijk, denk ik, om je te realiseren.

Nou, terug naar dus die triggers. Wat zijn nou jouw triggers waarop je eetdrang hebt?

Verschil tussen maaghonger en hoofdhonger6:39

Nou, je hebt eigenlijk twee soorten triggers. Je hebt echte trek. Dat heb ik wel eens vaker gezegd in een podcast, want dat zeg ik heel vaak. Ik zeg heel vaak, als je de neiging hebt om iets te eten, moet je eigenlijk een soort lijn onder je hoofd trekken. En dan moet je bedenken, waar zit mijn trek? Zit het in mijn hoofd of zit het in mijn maag?

Nou, als je echt maaghonger hebt, als dat de trigger is, ja, dan heb je gewoon echt, echt trek. Nou ja, ik zou zeggen, denk dan even wanneer ga je eten. Dat binnen een uur, nou een beetje trek kun je best wel weerstaan. Maar doe je dat langer, pak gewoon echt iets lekkers te eten of iets gezonds, iets dat vult en geniet er heel bewust van.

Zit de trek echter boven de lijn, dus zit die in je hoofd, dan heb je helemaal geen maaghonger, dan heb je hoofdhonger. En dat is een valse trigger, zoals ik het noem. Die trigger heeft helemaal niets met eten te maken. Maar daar zitten altijd andere dingen aan.

En heel veel mensen die te zwaar zijn, heel veel mensen die overeten, die dikker worden, geven te vaak toe aan die valse triggers, geven te vaak toe aan die hoofdhonger. En dat is echt zonde, want dan komt hij weer, als honger niet je echte probleem is, is eten nooit de oplossing.

Maar goed, eten doet natuurlijk wel wat, want de reden waarom je blijft overeten is omdat je wel even op korte termijn dat plezier ervaart. Op korte termijn ervaar je even geen stress. Op korte termijn hoef je even nergens over na te denken. Op korte termijn heb je even die hele lekkere smaak. Alleen op een lange termijn heb je daar natuurlijk de ellende van.

Maar goed, even terug naar die triggers. Je hebt dus meerdere soorten triggers eigenlijk.

Zeven categorieën triggers: locaties en activiteiten8:15

En er zijn een aantal categorieën. Ik noem ze even op. Er zijn zeven categorieën. En de vraag is wat jij herkent. Wat voor jou de belangrijkste triggers zijn vaak om te eten.

De eerste categorie triggers zit hem in locaties. Soms triggert een locatie je eetgedrag. Bijvoorbeeld dat je altijd chips eet op de bank voor de tv. Dat kan op het moment dat je op de bank ploft eigenlijk al een trigger zijn om te gaan eten. Maar het kan ook bijvoorbeeld zijn de bioscoop. Dat altijd als je in de bioscoop komt, neem je popcorn of M&M, zo weet ik veel wat. Dus dat is ook een locatietrigger. Wat ook kan bijvoorbeeld het zwembad of als je bij je ouders op bezoek gaat, hoor ik ook vaak. Of mensen die zeggen, ja, maar als ik bij mijn ouders op bezoek ga, val ik zo weer in mijn oude patroon. Dus dat is ook een locatie eigenlijk. Nou, benzinepomp kan er ook een zijn. Ik weet dat veel mensen dat ook wel hebben. Als ze tanken en ze lopen dat winkeltje in, dat ze eigenlijk altijd wat lekkers halen. Dus die locatie triggert je eetgedrag.

Het tweede is activiteiten. Nou, het kan zijn, dan ga je weer tv kijken, dat is natuurlijk ook een activiteit. Maar het kan ook zijn, altijd als je pauze hebt op je werk, loop je automatisch even naar de drop of zo. Of misschien heb je de link gelegd tussen ontspannen. Of nu even ontspannen. Er is ook een soort activiteit natuurlijk door het eten bij. Dus er kunnen allerlei dingen in je hoofd zijn die je gekoppeld hebt aan eten.

De volgende zijn mensen. Het komt best wel eens voor dat je met bepaalde mensen, bepaalde vrienden, bepaalde collega's, bepaalde familieleden meer eet dan met anderen. Dat je het gewoon gewend bent als dat als jullie samen zijn.

Trigger: mensen en gelegenheden9:51

Ja, dan ga je altijd lekker eten. Soms hoor ik ook wel eens dat mijn partner is een feeder. Je hebt heel veel mensen die beschouwen, eten geven of lekker eten voor iemand maken als een vorm van liefde eigenlijk. Dus als je bij die mensen komt, krijg je altijd heel veel eten. Dus dat kan. Maar het kan echt van alles zijn. Dus mensen kunnen ook absoluut een trigger zijn.

Nou, gelegenheden is de volgende. Dat is natuurlijk ook, denk ik, wel een herkenbare voor veel mensen. Verjaardagen, feestjes, borrels, gezelligheid. Dat zijn allemaal voorbeelden van gelegenheden waar veel hapjes zijn, lekker eten, waar veel mensen over eten. Ik dacht dat vroeger ook. Ik dacht vroeger altijd, ik mag niks, behalve als ik een feestje heb. Dan mag ik wel, want het is een feestje, dan ga je niet opletten. Dus voor mij was een gelegenheid ook wel echt een belangrijke trigger.

De volgende trigger zijn je zintuigen. Dus, zien eten doet eten. Of je ruikt iets wat heel lekker ruikt, of je proeft iets en dan wil je er meer van. Of je schept je eten op aan tafel, je laat de pan op tafel staan en je ziet dat er nog meer in zit.

Trigger: zintuigen en vaste eettijden10:56

Dus je zintuigen bevorderen heel vaak eetdrang. Als je langs de bakker rijdt en je ruikt die geur van vers gebakken brood, dan krijg je er echt zin in. Of bijvoorbeeld een schaaltje chocolaatjes. Ik weet niet of je dat wel eens hadden in de vergadering of zo. Had ik wel in de tijd van Pasen al die paaseitjes op tafel. Nou, als dat maar voor je staat, dan blijf je er steeds mee geconfronteerd. Dan blijft dat roepen, eet mij.

Dus zintuigen kan, maar ook andere mensen zien eten, dat is natuurlijk zien. Ja, dan krijg je ook meer neiging soms om te eten. Dus zintuigen zijn een belangrijke trigger.

De zesde zijn tijdtriggers. Dus dat je gewoon gewend bent op bepaalde tijden te eten. Dus je eet ontbijt om een bepaalde tijd, je luncht op een bepaalde tijd, avondeten op een bepaalde tijd, tussendoortje op een bepaalde tijd. Dat kunnen triggers voor je zijn. Kijk, ik weet natuurlijk niet precies hoe jouw dagindeling eruit staat, maar vaak is tijd wel een belangrijke trigger. En dan gaat het dus eigenlijk helemaal niet om of je per se trek hebt of niet. Het is gewoon tijd om te eten. Dus tijd is een hele belangrijke trigger. Dat is niet altijd verkeerd overigens.

Emotionele triggers zoals verveling en stress12:00

Maar het is ook niet altijd goed. Dus dat is maar net hoe je daarmee om wil gaan.

En de laatste categorie triggers is een hele bekende denk ik voor veel mensen. Dat zijn emotionele triggers. Dus dat betekent dat je eten eigenlijk gebruikt voor andere dingen dan als brandstof voor je lichaam. Dus als je je verveelt, heb je de neiging om te eten als afleiding. Als je verdrietig bent, dan heb je de neiging om te eten uit troost. Als je wat goeds gedaan hebt, dan heb je de neiging om te eten als beloning. Ik heb bijvoorbeeld de neiging om te eten bij uitstelgedrag. Dat is ook een soort vermijden of verveling misschien. Ik weet niet precies hoe je dat moet zien. Als je onrustig bent, dan heb je ook de neiging om te eten, want dan voel je die onrust minder. Nou, die stress noemde ik natuurlijk al. Dus let er maar eens op.

En dat gaat dus niet per se om dat je enorme eetbuien krijgt. Heel vaak is dit natuurlijk een soort vorm van emotie eten of emo eten. Ik zei vroeger altijd, dat doe ik niet. Maar dat kwam ook omdat ik niet enorme eetbuien of zo heb. Maar ik weet inmiddels wel dat ik echt nog steeds de neiging heb om naar de kast te lopen als ik ergens tegen op zie. En dan gaat het dus niet om enorme hoeveelheden, maar wel om toch nog een handje en nog een paar dropjes. En heel vaak komt wat door deze trigger bij mij. Dus let er maar eens op.

Nou, dit zijn eigenlijk de belangrijkste categorieën triggers waardoor eetdrang ontstaat. Nou, is het helemaal ingewikkeld als er meerdere triggers tegelijk zijn. Dus als jij pak een beetje om vijf uur uit je werk komt en je hebt echt zin om even te ontspannen. En daar heb je al de neiging mee om te eten, maar bijvoorbeeld je moet eigenlijk nog

Opdracht: herken je belangrijkste triggers13:42

werken vanavond, je hebt nog onrust, je hebt al een soort vage track, allerlei dingen door elkaar spelen. Het is ook nog de tijd, vijf uur, weet je, er kunnen allerlei dingen door elkaar spelen en dan wordt het steeds moeilijker om die triggers te weerstaan of om te gaan met die triggers.

Maar eigenlijk is de uitdaging van deze podcast om stil te staan bij deze zeven categorieën. En is te bedenken, welke herken jij nou het meest? Wat zijn voor jou nou de allerbelangrijkste triggers? En zeker als je denkt aan, je wilt minder eten of je wilt stoppen met overeten, zoals ik dat altijd noem. Ja, dan is natuurlijk de vraag, welke triggers zijn dan het?

Kijk, je hebt eten volgens plan, dus tijd triggers. Die kun je misschien wel hebben, maar dat kun je misschien ook niet zo erg vinden. Maar misschien ook soms ook wel. Maar het gaat er juist om, wat zijn nou de triggers die maken dat je te veel eet. Dat je schiet in overeten.

Dus denk hier eens over na voor jezelf. Ga eens bedenken wat voor jou nou de belangrijkste triggers zijn. Waarop jij eetdrang krijgt en waarom jij vaak schiet in overeten. Dat is de opdracht eigenlijk van vandaag. Dus ik zou daar eens echt over nagedenken. Want dat kan je heel erg helpen.

Dan wil ik morgen verder gaan, is als je dan eenmaal die triggers herkent, hoe kan je daar dan effectiever mee omgaan? In plaats van iedere keer maar overeten, wat kan je nou doen om anders om te gaan met triggers of de triggers überhaupt niet te krijgen, niet te ervaren?

Nou, daarover morgen meer, eerst deze 7 categorieën en ik ben benieuwd welke triggers jij het allermeest herkent.

Oh ja, voordat ik het vergeet, ik zet deze podcast 12 juli online.

Aankondiging Power Event op 13 juli15:23

13 juli is het volgende Power Event. En daar kun je je dus nog voor aanmelden. Ga snel naar skinnyminds.nl slash power-event. Het event gaat er echt om van hoe jij weer in een flow komt. Dus hoe jij echt weer kunt starten en weer dat gevoel kan krijgen. Dat afvallen als het vanzelf gaat. Iedereen die succesvol is afgevallen, heeft ooit wel eens flow gevoeld, denk ik. Dat is dat idee dat het bijna als vanzelf gaat. Je doet precies wat je wilt, je komt je afspraken met jezelf na, je voelt je fantastisch, het kost je eigenlijk vrijwel geen moeite.

Nou, hoe ontstaat flow nou en hoe krijg je die steeds weer terug als je het kwijtraakt? Want het punt is, flow duurt nooit eeuwig bij niemand. Dus als jij nu wilt afvallen of op gewicht blijven, is het echt belangrijk dat je weet hoe jij die flow, hoe je dat kan beïnvloeden, dat je die steeds sneller weer terugkrijgt, dat je daar wel op stuurt. Daarover gaat het Power Event op 13 juli en nou, ik hoop van harte dat je erbij bent.