290 – Waarom kleine veranderingen veel effectiever zijn dan alles rigoureus omgooien

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Herkenbare valkuil: te rigoureus starten met afvallen

Ken je dat? Je begint aan een nieuwe afvalpoging en je bent helemaal gemotiveerd. Dit is de eerste dag van je nieuwe leven. Alles wordt anders. Alles moet ook anders. Je gaat voortaan alleen nog maar ontbijten met havermout, alle suikers gaan de deuren uit en je gaat nooit meer slechte dingen eten. En elke dag behaal je je stappen of ga je sporten.

Tja, dat gaat soms wel even goed. Tot het moment dat het gewone leven je toch weer inhaalt. Je motivatie ebt weg en voordat je het weet val je terug in oude patronen. Hoe kan dat toch? En misschien vooral de vraag, hoe kan je het slimmer aanpakken zodat je echt verandert zonder terug te vallen? Daarover gaan we het hebben in deze aflevering.

Podcastintro en training afvallen zonder dieet

Mijn naam is Mieke Kosters en in deze podcast deel ik de geheimen van mensen met regie. De geheimen van slanke mensen in dit specifieke voorbeeld, want deze aflevering gaat inderdaad over afvallen zonder dieet. Maar niet alleen deze aflevering, daar gaan natuurlijk mijn boeken ook over. En daarover heb ik een speciale training. De basis is dat eigenlijk van kilo's verliezen zonder dieet. De training heet afvallen zonder dieet en je kunt nog meedoen aan deze training met 50% voordeel. En die aanbieding is tijdelijk, die geldt alleen deze week. Dus zeg je nou, nou dat vind ik razend interessant, klik dan direct op de link hieronder of ga naar mijn website MiekeKosters.nl.

Waarom je terugvalt: motivatie, gewoontes en omgeving

Goed, we hebben het dus over zo'n periode dat je super gemotiveerd bent en dat alles anders wordt en dat je het helemaal rigoureus gaat aanpakken. De eerste dag van je nieuwe leven. Tot, wat ik al zei, het gewone leven je eigenlijk weer een beetje inhaalt. En je toch weer terugvalt in oude patronen.

Ik weet niet of het goed nieuws is, maar hoe dan ook ben je niet de enige die dit gebeurt. Dit gebeurt zo vaak en bij zoveel mensen. En dat is ook wel logisch, of tenminste dat heeft ook wel een belangrijke reden. En dat komt omdat de meeste mensen overschatten hun eigen motivatie. Ze overschatten hoe gemotiveerd ze zijn en hoe lang ze dat kunnen vasthouden. En daarbij onderschatten ze de kracht van gewoontes, maar ook de invloed van de omgeving. Die natuurlijk niet direct mee veranderd is. Ik bedoel, dat jij wil veranderen betekent niet dat iedereen om je heen, je huis, de manier, de supermarkt waar je is ingedeeld, maar ook hoe andere mensen natuurlijk in je omgeving eten, dat verandert niet automatisch mee. En ja, dat heeft ook invloed op je.

Een andere verklaring is, en dat ligt wel in het verlengde hoor, maar dat is dat het ligt aan hoe je brein werkt. Grote veranderingen, dus als je alles rigoureus wil omgooien en helemaal groots wil aanpakken, die mislukken omdat ze echt botsen met de manier waarop je denken, je gedachten en je gedrag echt veranderd.

En daarom is volgens mij de kernvraag, hoe pak je dat dan slimmer aan, zodat je niet terugvalt, of in ieder geval die kans op terugvallen veel, veel kleiner maakt.

Kahneman: systeem 1 en systeem 2 denken

Nou, daar kan ik een aantal dingen over zeggen. En ik heb er wat theorie bij gehaald, die ik in ieder geval heel interessant vind, die ook in mijn trainingen verwerkt zit, of in de training afvallen zonder dieet. En een daarvan is de theorie van Daniel Kahneman. Die heeft een boek geschreven, Thinking Fast and Slow. In het Nederlands heet het boek volgens mij, moet ik even denken, Dachten uit velbare denken of zo, volgens mij. Ja, dat kun je wel opzoeken op Kahneman.

En die legt heel erg uit hoe een mens keuzes maakt en hoe beslissingen nou tot stand komen, maar ook hoe gewoontes ontwikkelen. En hij zegt, je hebt eigenlijk twee manieren van denken, twee systemen van denken, heeft iedereen. Ieder brein werkt op twee manieren.

Eén, systeem één is automatisch, snel, intuïtief. Ja, dat is als het ware je, ja, ik noem dat zelf in mijn trainingen vaak je primitieve brein, maar je kunt ook zeggen je gewoonte brein. Dat houdt van gemak, routine, snel, snelle beslissingen.

En dan heb je een tweede systeem, systeem twee, dat is eigenlijk je bewuste deel van je brein. Dat werkt ook bewust. Langzaam, rationeel, denk na, weegt af, houdt langetermijn in de gaten, et cetera. En dit is ook een deel dat wilskracht gebruikt om keuzes te maken. Dus dat betekent dat je eigenlijk ander gedrag kiest dan waartoe je geneigd bent.

Dus je kan wel zeggen, oh, ik heb zoveel zin in chocola, maar als je dan toch niet eet, ja dan doe je dat met behulp van systeem twee. Dat is ook wat ik altijd zeg, hoe je verandert, heb je systeem twee wel degelijk bij nodig vaak.

Het probleem met grote, rigoureuze veranderingen

Nou, wat is nou het probleem bij hele rigoreuze veranderingen? Grote veranderingen, dus als je zegt, ik ga alles anders doen, dan vraagt dat heel veel van systeem twee. En dat werkt maar kort, want systeem twee heeft eigenlijk een heel erg groot nadeel en dat is dat tijd kost en moeite en energie. En soms heb je daar gewoon echt geen zin in of geen energie voor.

En ja, je kent allemaal die voorbeelden wel, weet je, als je moe thuiskomt en je een hele drukke dag gehad, dan heb je er echt geen zin in. Dan voel je ook dat je geen wilskracht hebt of je bent heel gestrest bijvoorbeeld. Nou ja, moe noemde ik al, weinig slapen kan dat ook zijn, te druk zijn, op een andere manier ongemak hebben.

Heel vaak als je met dat soort dingen te maken hebt, ja dan val je dus terug op oude gewoontes, omdat systeem één eigenlijk het weer overneemt. Die zegt, ja je hebt het al moe, je hebt het al druk, dus we moeten nu even gemak kiezen en snel en makkelijk denken.

En daarom mislukt het vaak als je een hele grote, rigoureuze aanpak kiest, dan vergt dat dus heel veel van dat systeem twee. Ja en daar, ja uiteindelijk raak je dan, raak je uitgeput of heb je er geen zin meer in en kies je uiteindelijk de weg van de minste weerstand met dat primitieve deel.

Waarom kleine stappen wel werken

Nou waarom, wat werkt dan wel? Dat zijn kleinere stappen. Dus waarom is dat zo? Omdat kleinere stappen niet zo’n bedreiging zijn eigenlijk voor je brein zeg maar. Kleine veranderingen, daar protesteert systeem één niet zo hard tegen. Dat is wel doable, dat is wel te doen, dat werkt veel rustiger eigenlijk in je hoofd. Krijg je veel minder weerstand in jezelf, word je minder rebels van. Dat is ook makkelijker om te doen, dus het ligt ook dichter tegen die systeem één aan. Dus daar, dat is een heel belangrijk voordeel van kleine veranderingen. Dus wat werkt wel? Niet alles rigoureus omgooien, maar kijken naar kleine stappen.

Roos Fonk: identiteit volgt uit je gedrag

Nou weet je, er is nog een boek, ja dat vind ik ook echt een aanrader, dat is het boek van Roos Fonk, Je bent wat je doet. En dat heeft hier eigenlijk ook mee te maken, dat vond ik wel leuk om er ook even bij te noemen. Want zij zegt dat je identiteit, dus wie jij bent, wordt gevormd door wat je doet. Uiteindelijk niet door wat je denkt of voelt, maar door wat je doet. En zij zegt als jij dingen heel rigoureus wil aanpakken en alles moet anders, dan ben je dus bezig met wie wil ik zijn.

Overigens vind ik dat wel goed om er zelf in mijn theorie wel slim om daarover na te denken, wie wil ik zijn, op voorwaarden dat als je weet wie je wilt zijn, dat je dat uitwerkt in wat kan ik dan doen? Wat doe ik dan dagelijks om daar te komen? Want dat is uiteindelijk waar het dan om gaat.

En dat zegt Roos Fonk ook in haar boek. Zij zegt je moet niet teveel focussen alleen op wie ik wil zijn, maar je moet prioriteit leggen bij wat doe ik daarvoor? Wat doe ik dagelijks? Want je motivatie neemt gewoon weer af. Dus als jij denkt in die grootste veranderingen, ja op een gegeven moment voel je dat eigenlijk bijna niet meer. En dan verval je dus weer in die oude gewoontes. Dan doe je weer de dingen die je altijd al deed.

En vaak wat een denkfout is, wat veel mensen maken, is dat je je eerst anders moet voelen. Dus je moet die motivatie weer voelen. Je moet weer enthousiast worden van het grootste plan in je hoofd. Want dan pas kan je doen en de waarheid is dat het omgekeerd werkt. Nou, daar ben ik het 100% mee eens. Dus het gaat erom dat je gewoon gaat doen.

Praktijkvoorbeeld: één kleine gewoonte veranderen

Als jij iemand wil worden die gezond eet, begin dan met één hele kleine gewoonte. Bijvoorbeeld altijd water drinken bij de lunch in plaats van jullerans of frisdrank of zo weet ik veel wat. Eén klein dingetje. Dan ga je in verloop van tijd, als je dat blijft doen, blijft herhalen, dan ga je ook wat anders naar jezelf kijken. Dan ga je je ook jezelf zien als een wat gezonder persoon dan dat je vroeger was.

Of als jij elke dag, nou die 7 minutes app heeft hier ook heel erg mee te maken, maar nou dat kan zijn als je elke dag bijvoorbeeld één minuut gaat planken of zo. Weet je, dan ga je jezelf, als je dat volhoudt, als je dat iedere dag doet en het is dus makkelijker om te doen omdat je systeem 2 niet zo protesteert, dus het is ook weer een kleine actie. Als je dat iedere dag doet, dan ga je jezelf, vanzelf wat anders naar jezelf kijken. Dan ga je zich eigenlijk steeds meer denken, hé ik ben iemand die best fit is of sterk wordt of wel buikspuren heeft of zo werkt dat.

Dus jij wordt iemand met regie op je eetgedrag door het te doen, stap voor stap. Je hoeft niet alles in één keer te veranderen, maar met die kleine aanpak. Kijk, kleine stappen werken ook dus omdat je niet hoeft te vertrouwen op motivatie alleen, maar je kunt vertrouwen op je eigen gedrag. Want jouw gedrag, dat wat je doet, bepaalt uiteindelijk wat je denkt en wie je bent.

Daar gaat het om en daarmee voorkom je dus heel veel meer, is de kans in ieder geval veel groter dat je een terugval voorkomt, dat je schuldgevoel voorkomt, want die kleine acties zijn haalbaar. Dat is niet zo heel moeilijk of heel groot of heel zwaar, dat is doable. Dat kun jij ook dagelijks doen. Dus focus je op wat je iedere dag gaat doen.

Quick wins: uitgaan van je huidige eetpatroon

Nou, een paar voorbeelden en ik noem dat in mijn aanpak vaak quick wins, dat betekent dat je dus, ik zeg altijd, ga dus niet rigoreus je hele eetpatroon omgooien, maar ga uit van je huidige realiteit. Wat doe je nu? Hoe eet je nu? Kijk, wat nu voor jou werkt, wat je belangrijk vindt in je eetpatroon, wat je echt lekker vindt in je eetpatroon, dat doe je niet voor niks.