293 – Stoppen met pleasen; de kracht van nee zeggen

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Herkenbare situaties waarin je liever nee zei

Vandaag wil ik het graag met je hebben over nee zeggen. Weet je, de vraag is hoe vaak zeg jij ja, terwijl je eigenlijk liever nee had gezegd.

Bijvoorbeeld, je kind bakt koekjes, ja, en die wil je ook proeven, wil je ook een koekje. En ja, je hebt eigenlijk echt genoeg gegeten, maar ja, je kunt het toch niet maken om nee te zeggen. De traktatie op je werk, je baas die vraagt of je nog even snel wat wilt doen, terwijl je werkdag eigenlijk voorbij is. Of een vriendin die vraagt of je wilt helpen verhuizen, maar je had jezelf net een rustig weekend beloofd.

Nou, wellicht herken je dit, en de vraag is natuurlijk waarom is het zo moeilijk om nee te zeggen.

Nou, in deze aflevering laat ik je zien waarom nee zeggen essentieel is voor je eigen regie. Dat is breder dan alleen afvallen, maar specifiek over afvallen kan ik zeggen dat afvallen gewoon niet lukt zonder nee te zeggen.

Nou, gelukkig betekent nee zeggen tegen het een altijd een ja tegen iets anders. In dit geval een ja tegen jouw doelen en waarden.

Nou, ik zou zeggen luister snel naar de podcast als je denkt, nou, ik kan ook wel wat technieken gebruiken om op een manier nee te zeggen die vriendelijk en duidelijk is. En waarbij je niet zoveel last krijgt van dat schuldgevoel. Luister snel.

Mieke Kosters over haar boeken en trainingen

Mijn naam is Mieke Kosters en in deze podcast deel ik de geheimen van mensen met regie. Dat doe ik in mijn podcast, dat doe ik in mijn online trainingen en dat doe ik in mijn boeken. Als je daar meer over wil weten, zou ik zeggen ga snel naar MiekeKosters.nl. Daar vind je ook een mogelijkheid om je aan te melden voor een speciale podcastserie. Een soort audiotraining om grip te krijgen op je gedachten, je emoties en echt je eigen gedrag te kiezen. Het gaat specifiek in op eetgedrag, maar je kunt dit natuurlijk overal op toepassen. Dus ik zou zeggen vraag die podcastserie snel aan, die vind je niet in de normale podcast. Dus je moet je even aanmelden, maar dan kun je hem gewoon luisteren. Drie afleveringen zijn er voor jou. Nu door naar de Nee zeg podcast.

Waarom nee zeggen zo moeilijk is: pleasen

Nou wat ik al zei, we gaan het dus hebben over nee zeggen. Waarom is het zo moeilijk om nee te zeggen? Nou vaak komt het neer op dat je aardig gevonden wil worden. Je wil niet een ander teleurstellen. Je wil niet ongeïnteresseerd overkomen. Eigenlijk gaat het dus heel erg om het pleasen van de ander. Maar het resultaat is, als je altijd ja zegt, dan zeg je ja tegen de ander, maar nee tegen jezelf. En ik wil je graag laten zien dat het essentieel is om regie te pakken om wel ook nee te zeggen.

Want kijk, mensen zijn vaak bang dat zo'n nee onvriendelijk is of egoïstisch. Maar dat is een misvatting. Dat is niet zo. Elke nee tegen iets waar je gewoon echt geen energie voor hebt, is een ja tegen jezelf. Tegen je eigen rust, tegen je gezondheid, tegen je grenzen.

En je kan denken, ja, maar nee, als ik een nee zeg, dan stel ik anderen teleur, dan krijg ik te maken met afwijzing. Leidt eigenlijk tot veel meer duidelijkheid en ook respect. Als je altijd ja zegt tegen de ander, dan word je misschien aardig gevonden. Maar als je af en toe nee zegt, dan krijg je respect. En dat is dubbel, want dat is respect van de ander.

Maar het is ook en misschien wel vooral respect van jezelf. Dat je niet steeds over je eigen grenzen gaat, want daar komt het natuurlijk op neer. Maar dat je beseft wat echt belangrijk en wat echt nodig is voor jezelf. Dat leidt tot meer vertrouwen in jezelf. Zelf respect, kun je dat noemen.

Nee zeggen is een vaardigheid die je oefent

Nou, nu is nee zeggen natuurlijk een vaardigheid. Dus dat geldt voor nee zeggen tegen een project, een afspraak, tegen je vriendin of je baas. Maar het gaat ook over nee zeggen tegen eten. En het is met veel vaardigheden, hoe vaker je dat doet, hoe beter je erin wordt. Hoe vaker je nee zegt, hoe beter je die vaardigheid beheerst. En hoe makkelijker het daarmee ook weer wordt.

Ik zeg heel vaak bij een volwassen eetrelatie en de meeste mensen die meedoen met mijn trainingen, die willen juist graag een volwassen eetrelatie ontwikkelen. Daarbij hoort automatisch niet langer altijd iedereen tevreden willen stellen, ten koste van jezelf. Dat kan ook helemaal niet. Heel vaak is dat gewoon iets wat in jouw hoofd zit. Dus jij denkt dat je geen nee kan zeggen. Maar de ander vindt jou echt nog steeds gezellig zonder een wijntje. En de gastvrouw is na een minuut echt alweer vergeten dat jij geen stukje taart wilde. Dus nee zeggen en grenzen aangeven hoort er echt bij.

Structureel over je grenzen gaan is een probleem

Kijk, als je altijd zwicht voor de druk van anderen. Of de ander nou die druk daadwerkelijk uitoefent. Of dat je die druk alleen maar ervaart in je eigen hoofd. Maar hoe dan ook, kies je ervoor dan die ander te pleasen ten koste van je eigen doelen.

En het is natuurlijk absoluut niet erg om af en toe wat aardigs voor iemand anders te doen. Zeker niet als het incidenteel is. Maar als je structureel eigenlijk over je eigen grenzen heen gaat. En pleaset door over te eten. Of door altijd maar, terwijl je eigenlijk al heel moe bent, altijd maar door te gaan. Nog verder te gaan. Dan heb je wel een probleem.

En de vraag is, hoe aardig ben je dan op zo'n moment? Dat vind ik bij overeten altijd heel duidelijk. Heeft die ander dan echt zoveel aan het feit dat jij nu tegen je zin die taart opeet? Terwijl je dat eigenlijk niet wil, achteraf baalt, wellicht zelfs chagrijnig ervan wordt. Nou, nee toch?

Voorbeeld: nee zeggen tegen zelfgebakken taart

Kijk, als ik in ieder geval naar mezelf kijk. Ik voel me niet gekwetst als iemand nee zegt tegen mijn zelfgebakken taart. Hoogstens, en dat was eigenlijk vooral vroeger, voelde ik dan misschien wat van ongemak. Van, hoezo wil jij niet? Jij kan het toch wel hebben? Of iets dergelijks. Maar ik heb er nooit wakker over gelegen. En dat doet helemaal niemand. Dus, hoe erg is nee zeggen werkelijk?

Kijk, het punt is als iemand het zich wel persoonlijk aantrekt dat jij nee zegt, omdat jij een grens hebt voor jezelf, dan zegt dat meer over die persoon dan over jou.

De ander moet zelf leren dealen met een nee

Dan heeft die ander een probleem dat jij niet kan of hoeft op te lossen. Kijk, nou laten we het nog weer op eten doen. Want daar vind ik het misschien wel het allerduidelijkst. Kijk, hoe vaak je ook nee zegt tegen een taart van iemand. Jij lost niet op dat als iemand toch nee zegt en die ander voelt daar van alles bij. Ja, dat los jij niet op door ja te zeggen. Dat is iets waar die ander mee moet dealen. Waar die ander mee om moet leren gaan.

En kijk, waarom willen mensen dan graag een ander overhalen om toch mee te eten? Ja, ook dat heeft vooral te maken met de ander. Want het zijn heel vaak mensen die zelf moeite hebben met nee zeggen. Die een ander proberen over te halen. En ze proberen je dan over te halen eigenlijk voor zichzelf. Want als iedereen taart eet, hoef ik me niet zo schuldig te voelen.

Nou, dus ik herken het zelf overigens ook wel hoor. Als ik dan toch een keer wijn met hapjes neem. Dat ik dan tegen een ander zeg, ah joh, neem maar ook. Het moet toch kunnen, mollen. Nou, dat is echt hetzelfde. Dat draait om mij en mijn schuldgevoel.

Je wijst de taak af, niet de persoon

Maar goed, het belangrijkste gaat er natuurlijk om. Dat als jij nee zegt tegen iemand. Dat je niet die persoon afwijst. Maar dat je, nou in dit geval het eten of de taak afwijst. En je wilt dus helemaal niemand kwetsen. Maar je zegt alleen ja tegen jezelf en je doelen. Je respecteert je eigen behoeftes eigenlijk. En daar ben jij verantwoordelijk voor. Dat is aan jou om dat te doen. En als je dat nooit doet, dan zul je ook nooit een doel bereiken. Daar kun je dan duidelijk in zijn. En dat ligt niet aan de ander, maar dat ligt aan jou.

Ga ervan uit dat de ander volwassen genoeg is om jouw nee aan te kunnen. Om daarmee te kunnen dealen. Dat kunnen mensen wel, net zoals jij dat kunt. Als jij wat in huis hebt gehaald en iemand zegt nee. Dan kan je daar ook best mee dealen, toch?

En ik geloof dat je uiteindelijk veel blijer bent. En je veel beter over jezelf doet. Als jij beter voor je eigen behoeftes uitkomt. Want daar komt het natuurlijk op neer. En dat maakt je uiteindelijk een leuker mens. En dan kom je eigenlijk weer helemaal terug. Want je zegt geen nee omdat je aardig wil zijn en leuk wil zijn. De ander niet teleurstellen. En ik denk dat je in de eind leuker bent als je dus wel af en toe nee zegt. En duidelijk bent.

Vier stappen: stap 1, bereid je voor

Nou, wat ik al zei. Nee zeggen is natuurlijk een vaardigheid. En je kunt respectvol nee zeggen. Er zijn eigenlijk vier stappen voor. En de eerste stap is bereid je voor. En het helpt echt om als jij in een situatie zit waarin je het moeilijk vindt om nee te zeggen. Te bedenken welke ja staat er tegenover. Welke ja voor jezelf. En geef jezelf dus het recht om verzoeken te weigeren. Maar geef die ander het recht om dan ook even teleurgesteld te zijn. Want dat mag. Het valt wel mee, het gaat er wel weer over en de ander kan daar wel mee dealen. Maar het kan wel zo zijn.

Weet je, ik noem weleens het voorbeeld. Dat vind ik wel een duidelijk voorbeeld dat ik weleens heb gehad op vakantie ofzo. Dat we zijn met het gezin. Zeggen oh laten we uit eten gaan. En dan zijn we 's middags ook al uit eten geweest. En dat ik dan zeg ja sorry nee dat wil ik liever niet. Ik wil liever wat simpels thuis eten. Ja dan mogen ze het best wel niet leuk vinden. Maar goed, ik mag ook nog steeds zeggen dat ik dit liever wil. Dus het mag allebei.

En dat is het eerste. Je daarop voorbereiden. Het helpt. Om goed beslagen te zijn. Om vast bereid te zijn. En inderdaad te gaan staan voor wat jij wil. Voor je eigen behoeftes.

Stap 2: kort en krachtig nee zeggen

Nou vervolgens zeg je dus dan die nee. En het is belangrijk om dat kort en krachtig te houden. Er is onderzoek gedaan. Er is een socioloog, Christine Carter. Die heeft 21 manieren om respectvol en aardig nee te zeggen. Maar eigenlijk heel belangrijk, in al die technieken, zegt ze: een uitgebreide verklaring doet vaak alleen maar af aan je boodschap. Dus het is belangrijk om het kort en duidelijk te houden. En eventueel kun je vragen