338 – Jezelf vergeven na een terugval -waarom dat zo belangrijk is

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Herkennen van een terugval in gedrag0:00

Ken je het dat je een tijdje lekker bezig bent, je bent afgevallen, je stelt meer grenzen, je bent meer zichtbaar, je stopt met scrollen, je gaat eerder naar bed, meer aan het mediteren, noem het maar op. Je doet wat je met jezelf had afgesproken en je zit in een fijne flow.

En dan, bam, vakantie, jij uit je ritme of te druk op je werk, idem. Of misschien een ruzie die er emotioneel wel in hakt, een moeilijke dag. En voordat je het weet, val je terug in oud gedrag. Zit je toch weer met je hand in die chipszak? Kijk je weer elke avond series? Of scroll je op je telefoon? En blijf je weer veel te lang op?

Kijk, het ergste is vaak niet het moment dat je die tegenslag hebt, of die terugslag hebt. Het is wat er daarna gebeurt in je hoofd. Dus hoe groot je het maakt, of hoe lang je erin blijft hangen, misschien is dat nog wel beter gezegd.

Dus wat er heel veel mensen krijgen is, zie je wel, ik kan het toch niet, alles is verpest. Nou, bij afvallen is het echt vaak concreet, omdat als ze dan een keer weer op de weegschaal gaan staan, dan wordt het er nog een keer extra in gevreven, want dan zie je gewoon drie kilo erbij. Dus heel veel mensen krijgen dan het gevoel van, eerst moet ik dit weer inhalen, dan pas mag ik weer tevreden zijn.

En daar wil ik het vandaag met je over hebben. Dus over een terugval, maar vooral hoe je daar op een andere manier mee om kunt gaan. En niet door alles goed te praten, maar wel door mild te zijn voor jezelf en, jawel, natuurlijk weer verantwoordelijkheid te pakken. En dat doe je soms makkelijker als je bewust jezelf vergeeft. Daar gaan we het over hebben.

Mieke Kosters stelt zich voor1:41

Ha, ik ben Mieke Kosters, schrijver van acht bestsellers met ruim 350.000 verkochte exemplaren, host van een podcast met meer dan 1,3 miljoen downloads en trainer van tienduizenden vrouwen. Ik help vrouwen hun voornemens waar te maken, ook zonder zin. Niet door nog harder te gaan werken, maar door slimmer te kiezen en patronen te doorbreken. Oftewel, met regie leven zoals jij wilt.

Waarom een terugval leeg blijft voelen2:15

Ik zeg, doen. Kijk, in mijn coachuren kom ik dit heel vaak tegen. Dus dan hebben mensen een terugval gehad. Zijn toch een paar kilo aangekomen. En pakken daarna wel weer brave nieuwe gewoontes of nieuwe acties op. Ze eten weer volgens plan bijvoorbeeld. Ze bewegen. Maar het voelt leeg. Dus ze voelen eigenlijk geen trots, geen flow, geen enthousiasme. En hoe komt dat nou? Nou, dat komt omdat ze eigenlijk nog steeds balen. Dus ze blijven dan hangen in het idee dat ze de schade moeten inhalen. En daarmee worden de goede acties die ze wellicht wel weer doen na die terugval, die voelen niet als keuze voor zichzelf, maar die voelen als een vorm van strafwerk. Ja, het is logisch dat ik dat doe, want ik moest het ook wel inhalen, want weet je wel hoe erg ik het heb laten lopen, hoe verkeerd, hoe stom ik het heb gedaan.

Wat jezelf vergeven wel en niet betekent3:25

En dit werkt niet. Als je emotioneel blijft steken in die teleurstelling, dan kan je gedrag wel weer een stuk beter zijn of zelfs goed zijn, maar dan voelt het nog niet altijd vrij of krachtig. En wat dan helpt, is dus jezelf vergeven.

Maar de vraag is misschien wel wat ik daarmee bedoel. Kijk, ik bedoel niet, vergeven is voor mij niet, ach ja, maakt het uit, hoort erbij, kan gebeuren. Ik bedoel, dat kan wel, relativeren helpt wel, maar dat is niet wat ik hiermee bedoel. Ach joh, waar heb ik het weg? Denk er niet meer aan. Vergeven betekent heel bewust stoppen met jezelf veroordelen.

En je mag dus wel balen als jij een tegenslag hebt en je hebt het toch even laten lopen, of je bent aangekomen, of je bent toch weer iedere keer laat naar bed gegaan, of wat ik al zei, niet gemediteerd of iets dergelijks. Je mag best balen als je dat niet gedaan hebt. Je mag teleurgesteld zijn. Sterker nog, je bent natuurlijk teleurgesteld, want je had het zo graag anders gezien en je was zo blij en zo enthousiast toen het goed ging. Dus je had het natuurlijk tien keer liever anders gedaan.

Maar blijf er niet in wonen. Want als je dagelang teleurgesteld blijft, maak je van die ene terugval een kettingreactie. Dan is het niet meer een incident wat gebeurd is. Dan wordt dat groter en groter.

En jezelf vergeven betekent dat je erkent dat je mens bent, dat je fouten maakt. En dat je zegt, oké, dit is gebeurd. Ik heb het gevoeld. En dit gevoel is niet fijn, dit wil ik niet. En dus kies ik nu weer.

Voorbeeld: drie kilo aankomen op vakantie5:06

Nou, wat ik al zei, dit komt wel eens naar voren in zo'n coachsessie die ik geef. En dat had ik afgelopen coachsessie ook. En dat was een heel concreet voorbeeld van iemand die wilde afvallen. En die was eigenlijk heel lekker bezig voor de vakantie, fit, energiek. En in de zomervakantie, in Italië met de pizza's en de ijsjes en de wijntjes. Dacht ze op een gegeven moment, ik hou er toch niet voor, laat maar, het is al verpest. En dus liet ze het wel echt lopen. Ze kwam drie kilo aan in die twee weken. En daar baalde ze van. En dus thuis pakte ze het wel weer op. Ze had weer, volgde ze haar plan. Ze bewoog weer meer, maar ze voelde zich niet trots, niet blij. Die flow was ver te zoeken.

En waarom was dat? Omdat ze, daar kwamen ze achter, iedere keer als ze op de weegschaal stond, dacht ze, eerst moet die twee kilo er weer af zijn. Dan pas heb ik weer het recht om blij te zijn. Of dan pas mag ik weer trots zijn. Dan zit je dus wel vast in die teleurstelling. En dan straf je jezelf eigenlijk. Dan is die twee kilo er af strafwerk in plaats van keuzes.

En dat is zo zonde, want het is natuurlijk onwijs knap als je na een tegenslag het gewoon weer doet en weer gaat staan en weer kiest voor jezelf en weer met energie gaat staan dat je denkt, dit is mijn doel, hier wil ik naartoe, dit is mijn verlangen, ik ga er weer voor. Dus wat zij nodig had, was zichzelf vergeven.

Stappen om jezelf te vergeven6:44

Eerst stilstaan bij de teleurstelling, gewoon erkennen, dit doet pijn, ik voel het in mijn lichaam, ik baal hiervan.

Wat mij daarbij ook nog wel eens helpt, is op het moment dat ik er even bij stilsta, bij dat gevoel dat ik heb, dat ik even mijn hand leg op waar ik dat gevoel dan ervaar in mijn lichaam en dat ik gewoon zeg, het is oké, Mieke, jij bent oké. Dit kan gebeuren, het is goed. Het maakt je geen minder mens, het maakt je een mens. Weet je, accepteer en pak het weer op.

Op een gegeven moment beslissen, dat is gebeurd. Wil ik dit mezelf blijven aanwrijven of ga ik weer regie pakken? Want regie pakken betekent niet strafwerk. Regie pakken betekent weer echt kiezen voor jezelf. Focus op de dingen die je goed doet. Focus op het verlangen op je doel. Focus om je energie weer omhoog te krijgen. Zodat je voelt dat je weer kiest. In plaats van dat je boete blijft doen.

Onderzoek van Christen Neff naar zelfcompassie7:20

Het onderzoek van Kristin Neff, die heeft onderzoek gedaan naar zelfcompassie, die zegt ook, zelfcompassie maakt gedragsverandering duurzamer. Dus, mild zijn voor jezelf, jezelf kunnen vergeven, teleurstellingen loslaten, dat is geen excuus, het is een kracht. Want juist als je jezelf eindeloos blijft veroordelen, verlies je je motivatie weer, wordt alles weer zwaar. Dus als jij zegt, ja, dit ging niet goed, en dit vind ik echt balen en dat doet ook pijn, maar nu kies ik opnieuw, dan krijg je weer de ruimte voor beweging. Dan word je niet klein van schaamte, maar dan word je weer groot van keuze.

Kijk, ook in haar werk, maar wat ik uit andere onderzoeken ook vaak heb gelezen, is emoties duren vaak maar 90 seconden in je lijf. Als je ze echt voelt, als je ze ervaart. Maar als je blijft malen in je hoofd, daarmee rek je ze eigenlijk eindeloos op. En dus dat is niet nodig. Dus ervaar je teleurstelling, voel het, maar kies daarna bewust voor om je gemoedstoestand te veranderen. Want je bent lang genoeg teleurgesteld geweest.

Nou, en je gemoedstoestand veranderen, hé, daar hebben we natuurlijk een aanpak voor. En dat is die driehoek van een grieppakker die ik vaak gebruik. Dus, stel, je staat op de weegschaal en je bent weer lekker bezig, je bent ook wel weer iets kwijt, maar nog niet die hele twee kilo, en je voelt die teleurstelling, en nogmaals, vertaal dit voor jezelf als je andere doelen hebt, want dit telt altijd, wat doe je dan? Je zet de driehoek in.

Het allereerste wat je doet, is echt werken met je lichaam. Neem een andere lichaamshouding aan. Neem letterlijk weer ruimte in. Maak je groot. Schouders recht naar achter, borst vooruit, hoofd omhoog. Weet je, lach naar jezelf in de spiegel. Wat voor mij altijd helpt, is mijn armen omhoog, een soort power move. Ik zeg, ja, ik ga het weer doen. Weet je, ik ben er weer. Ik pak het weer. Want dat is toch fantastisch dat je dat weer doet. Haal het goede gevoel over jezelf uit je acties, uit je gedrag. Niet uit de weegschaal, niet blijven hangen in welke terugslag dan ook. Dus, dat is één, je lichaam inzetten.

Het tweede is, verander je woorden. Wees heel alert op wat je zegt tegen jezelf. De woorden die je gebruikt. Dus niet, ik moet dit weer inhalen, ik moet dit goedmaken. Maar, hé, ik sta er weer. Ik kies weer voor mezelf. Wat goed dat ik dit ombuig. Ik ga voor wat helpt. Ik kan dit. Ik kies voor mezelf. Ik maak mijn doelen waar. Dat soort teksten. Dus, wees heel bewust in hoe je praat.

En als laatste, verleg je focus. Weg van teleurstelling op wat goed gaat. Je kunt altijd focussen op je doel. Je kunt focussen op je successen van de dag of van de week. Je kunt focussen op je vastberadenheid.

Voor mij helpt het heel erg dat ik dan echt bedenk, ja, maar ik wil iemand zijn die dagelijks rent. Ik heb ooit zo'n film gezien. En er was een of andere actrice. Ik weet helemaal niet meer wie. Maar die had een loopband in de kamer. En die ging dan elke ochtend even op die loopband een stukje rennen. En dat is voor mij, grappig genoeg, het beeld wat ik voor me zie. Om mezelf over te halen om wel te gaan rennen 's ochtends. Ik wil iemand zijn die dagelijks rent. Dat vind ik mooi. Nou, waarom? Dat weet ik ook niet precies. Maar het klopt wel. Het zet mij aan.

Focus op dat beeld van jezelf. Ik weet niet hoe jij het voor je ziet. Iemand die zichtbaar is, iemand die op tijd in bed gaat, iemand die in balans is. Welk beeld past bij jou? Weet je, focus je weer op dat beeld. Dat klopt met je doelen. Dus, verander je lichaamshouding, let op

Afsluiting: bewust opnieuw kiezen11:41

Je taal, spreek actief, regie. En verleg je focus op wie jij wilt zijn, op het beeld van jezelf, op de dingen die goed gaan. Oftewel, ben jij teruggevallen tijdens de vakantie, na de vakantie, op een andere manier, op een andere dag? Weet dan, het is geen ramp, het is wel balen. Je mag best even teleurgesteld zijn. Maar hoelang je daarin blijft hangen, dat is aan jou. Laat je emotie toe, voel hem en vergeef jezelf. Want je gevoel verandert niet door strafwerk. Juist door dat strafwerk blijf je erin hangen. Je gevoel gaat veranderen als je weer bewust kiest. Voor jezelf, voor je doelen, voor wat goed gaat, voor regie. Nou, ik zeg doen.