368 – Ben jij een starter of blijven in 2026?

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Verslaafd aan het nieuwe begin: de hoopcyclus

Haha, hallo, vandaag gaan we het hebben over iets waar ik het volgens mij nog niet zo vaak over gehad heb, maar het is wel een hele belangrijke reden waarom mensen afhaken bij goede voornemens. En dat komt omdat je verslaafd bent aan iets. En dat iets is de reden waarom je op 19 januari, Blue Monday, Quitters Day noemen ze dat ook wel, alweer op de banken zit met een zak chips als je niet uitkijkt. En ik weet niet of jij het kent, maar dit is het. Verslaafd zijn aan het nieuwe begin. Oftewel de hoopcyclus. Daarover heb ik het in deze podcast.

Introductie van Mieke Kosters en de podcast

Ha, mijn naam is Mieke Kosters. Ik ben expert in gedragsverandering, auteur van acht bestsellers met meer dan 350.000 verkochte boeken en host van deze podcast met al meer dan 1,4 miljoen downloads.

Ben jij die vrouw die alles voor iedereen op de rit heeft, behalve voor zichzelf? Die precies weet wat ze moet doen, gezonder leven, grenzen stellen, dromen waarmaken, maar het steeds niet doet?

Deze podcast gaat niet over strenger zijn of harder werken, want dat ken je al. Ik leer je stoppen met zoveel moeten en vermijden.

Mijn regieformule draait om drie stappen. Weten wat je verlangt, kiezen voor jouw prioriteiten en gewoon doen. Ook zonder zin, want daarmee krijg je die vrijheid, lichtheid en levenslust terug.

Aankondiging gratis driedaagse videoserie voor 2026

Wil jij van 2026 het jaar maken waarin je jezelf echt niet meer laat zitten? Het jaar van 100% zelfrespect? Trots en krachtig doen wat je jezelf belooft? Meld je dan nu aan voor mijn gratis driedaagse videoserie. Deze training start op 5 januari. De link staat hieronder in shownotes. Je krijgt de eerste video gewoon in je mail. Wat je niet verandert, kies je.

De dopaminekick van plannen in plaats van doen

Ken je die kick, dat onwijs lekkere gevoel dat je denkt, nu ga ik het echt doen. Je koopt een nieuw journal, je maakt een Pinterest board, je bestelt nieuwe sportkleding, je doet boodschap voor je nieuwe eetplan en je voelt je fantastisch. Je voelt energie en hoop en motivatie en dit keer wordt echt alles anders.

Hoe de hoopcyclus werkt: hoop, moeite, stoppen

Dat gevoel dat je dan hebt, dat wordt veroorzaakt door dopamine. Je brein geeft je een beloning, niet voor het doen, maar voor het plannen. En dat is ook een groot probleem, want je krijgt de kick van het begin. Maar je hebt die kick, daar heb je niets meer aan in het midden. En al helemaal niet voor het doorgaan als het moeilijk wordt.

En dat noem ik de hoopcyclus. Het werkt eigenlijk als volgt. Je begint vol met hoop en motivatie en een fantastisch gevoel. En dan houd je je aan je goede voornemens, een paar dagen of weken. En dan wordt het moeilijk of saai of ongemakkelijk. En ja, dan zakt die motivatie weg en stop je. Je voelt je schuldig, je steekt je kop in het zand.

Die cirkels, ik heb ooit al eerder in een podcast verteld over de circles of weight. Dat heeft ook hier heel erg mee te maken, het is een beetje hetzelfde. Dus je voelt je schuldig, je stopt je kop in het zand en je wacht eigenlijk totdat je er weer klaar voor bent om te beginnen. En dan gaat deze cyclus opnieuw, dan begin je weer met hoop en motivatie. En dat is echt een herkenbaar patroon voor heel veel mensen. Het goede nieuws is, patronen kun je doorbreken.

Quitters Day: waarom goede voornemens na drie weken stoppen

Kijk, ik noemde het net al even, maar het blijkt dat de meeste mensen met hun goede voornemens stoppen zo'n twee, drie weken na de start. En ja, dat is ook de term Blue Monday is daar ooit van gekomen. In dit jaar zou dat 19 januari zijn, de derde maandag van de maand, Quitters Day.

Dus dat is de dag dat de sportscholen weer wat leeglopen, de salade weer brood met hagelslag wordt. En dit jaar wordt alles anders, verandert weer in nou ja, straks of later. Of als deze deadline voorbij is, of als mijn kind niet meer ziek is, of nou ja, vul maar in.

Egodepletie: waarom wilskracht opraakt

En ja, dan denk je wellicht ik heb toch niet genoeg wilskracht, maar het probleem is niet wilskracht. Het probleem is dat je denkt dat je überhaupt wilskracht nodig hebt op deze manier.

Kijk, wilskracht is eindig. Ik heb eerder een podcast opgenomen over egodepletie. Dat is aan het begin van de dag, dan is je batterij vol en heb je overal zin in. Aan het eind van de dag ben je gewoon moe, want elke keuze die je maakt, ja, dat kost energie. Wat trek ik aan vanochtend, wat eet ik, hoe reageer ik op die irritante mail, ga ik nu sporten of straks. Keuze, keuze, keuze. Heel veel keuzes. Een mens maakt, ik geloof, 30.000 keuzes per dag ongeveer. Heel veel gaan vanzelf, maar een aantal moet je wel over nadenken.

En aan het einde van de dag, als je moe bent, dan heb je er eigenlijk geen zin meer in. En dan is daar die zak chips. En dan zeg je, wilskracht, kan ook wel een keertje. En dan eet je, omdat je systeem niet werkt eigenlijk. Omdat je moe bent, omdat je batterij toch leeggelopen is. Dus je hebt iets anders nodig.

Het verschil tussen starters en blijvers

En ik wil vandaag een beetje hebben over het verschil tussen starters en blijvers. Want dat is een heel belangrijk verschil. Starters zijn geweldig in beginnen. Die kicken op het nieuwe, het planmaken, die boodschappen doen, die eerste week waar ik het over had. Starters, eigenlijk drijven die op motivatie. En motivatie is een gevoel, hè. En gevoelens zijn, als het weer, dus onvoorspelbaar en ook veranderlijk. Dus vandaag kun je motivatie voelen, maar morgen niet.

Blijvers zijn anders. Blijvers doen het ook als ze geen zin hebben in de actie. Als de complimenten opdrogen. Als het werk saai wordt. Niet omdat ze superhelden zijn, maar omdat ze niet meer iedere keer na hoeven te denken over wel of niet doen. Ze doen het gewoon. Het zijn gewoontes geworden. Dat is tandenpoetsen. Ik weet niet of jij elke ochtend zin hebt om je tanden te poetsen. Waarschijnlijk ook niet. Maar je doet het gewoon. Daar denk je, denk ik, helemaal niet zo over na. Omdat het gewoon onderdeel is van wie jij bent en wat jij doet. Jij bent iemand die elke dag je tanden poetst. Dat is geen keuze. Dat is wie jij bent. En daar zit een sleutel.

Dus starters drijven op motivatie. Blijvers draaien op identiteit. Kijk, motivatie vraagt, heb ik zin om dit te doen? Wil ik dit nu? Zeg maar even. Maar identiteit zegt, is dit wie ik ben? En daar zit een heel groot verschil in.

Dus als je jezelf ziet als iemand die probeert af te vallen. Dan moet je iedere dag eigenlijk opnieuw besluiten. En dan heb ik zin. Is het niet te moeilijk? Kan ik mezelf motiveren? En dat put uit. Maar als jij jezelf gaat zien als een vrouw die goed voor zichzelf en haar lichaam zorgt. Dan wordt de vraag anders. Want hoe zorgt een vrouw die goed voor zichzelf en haar lichaam zorgt? Wat eet die 's avonds? Hoe beweegt die bijvoorbeeld? En dan komt er een logisch antwoord. Niet door wilskracht, maar door wie je wilt zijn.

Winnaarsmindset: professionals doen het ook zonder motivatie

Motivatie. Kijk, ik noem het in deze podcast ook de winnaars mindset. Want, ja, motivatie is voor amateurs, zeg ik dan. En het klinkt hard, maar het is wel waar. Want dan wacht je tot je zin hebt. Amateur. Maar professionals komen ook in actie als ze geen zin hebben.

James Clear, die heeft het boek geschreven, Atomic Habits, echt een aanrader. Maar die zegt, the only difference between the best and the rest is that the best do it even when they are bored. Oftewel, het verschil tussen winnaars en de rest is niet talent, niet wilskracht, niet dat ze altijd motivatie voelen. Het verschil is dat ze door de saaiheid heen gaan. Ze doen het ook als het niet spannend meer is. Ze komen ook in actie als niemand kijkt. Ze gaan ook hard lopen terwijl ze eigenlijk liever op de bank zouden zitten. Dat is die winnaars mindset.

Dus niet harder, beter, sneller, maar saaier, consistenter, eerlijker. Dat is een heel groot verschil. Het verschil tussen starters en blijvers. Niet harder, beter, sneller, maar saai, consistent en eerlijk. Saai is dus ook goed.

Saai maken als sleutel tot consistentie

Kijk, ik geloof dat saai zelfs het doel is. Voor mij is het echt een van de allergrootste doorbraken waarom ik op gewicht blijf na al die jaren. Dat is omdat ik mijn eten saai heb gemaakt. En dat is echt waar. Mijn basis-eetpatroon is helemaal niet spannend. Het is voorspelbaar. Sterker nog, het is bijna elke dag hetzelfde. En dat is precies waarom het werkt. Ik hoef er niet over na te denken. Ik hoef niet te kiezen. Ik hoef geen wilskracht te verspillen aan wat eten we allemaal, wat zal ik eens eten bij de lunch. Het is gewoon wat ik doe. Saai. En man oh man, dat werkt zo ongelooflijk goed.

Want weet je wanneer het misgaat? Als het spannend wordt. Als je weer keuzes moet maken, als je gaat twijfelen, als er uitzonderingen zijn, als het speciaal is. Dan moet je ook bijna aan het werk. Ja, en dan gaat die batterij leeg. En dan komt die zak chips dus veel makkelijker in beeld.

Dus, ik zeg niet maak je leven saai, maar ik geloof wel in maak de dingen saai die niet spannend hoeven te zijn. Je ontbijt hoeft echt niet elke dag een feestje te zijn. Je lunch hoeft geen culinaire hoogtepunt te zijn. Je avondeten mag gewoon eten zijn. Je hardlooprondje hoeft niet iedere keer beter, verder weg, sneller te zijn.

Kijk, spannend is voor vakanties, verjaardagen en eerste dates, maar niet voor de dinsdagavond. Geldt hetzelfde op je werk. Sommige dingen horen er gewoon bij, die kan je gewoon blijven doen. Dus, de test is...

De test: ben jij een starter of een blijver?

De test of jij een starter of een blijver bent, is de vraag, kun jij jezelf saai vinden en toch doorgaan? Kun je het saai vinden, geen motivatie voelen, maar toch doen? Kun je geen zin hebben en toch je hardloopschoenen aantrekken? Kun je een meh-dag hebben en toch voor jezelf opkomen tegen je baas?

Kijk, als het antwoord nee is, dan draai je nog op motivatie. Dan moet je altijd gemotiveerd zijn om jezelf aan te zetten, om het echt te doen, om voor jezelf te kiezen. En op een gegeven moment laat dat je in de steek. Alleen als je dit gewoon blijft doen, dan begin je te draaien op die identiteit, op wie je wilt zijn.

Vooruitblik naar 5 januari en wegzakkende motivatie

Over een paar dagen, 5 januari, is voor de meeste mensen de echte start naar het nieuwe jaar. Dan is de kans groot dat jouw motivatie stroomt en borrelt, nieuwjaar, nieuwe kansen. Dat is superfijn, dus geniet er absoluut van.

Maar weet dat die motivatie ook weer weglekt. Ergens rond 10 januari begint het misschien te wrikken. Rond 1