Podcast / Aflevering 388

Het geheim van slanke mensen · aflevering 388

388 – Stoppen met alles of niets eten

Door Mieke Kosters4 maart 2026Tekst bijgewerkt 8 november 202614 minuten

0:0014:11
Of luister in je eigen app: Spotify Apple Podcasts

In deze podcast

In het kort

In deze aflevering van Het geheim van slanke mensen legt Mieke Kosters uit waarom je afwisselend streng en toegeeflijk bent over eten, het bekende alles-of-niets patroon. Mieke Kosters benoemt de kritische stem en de zorgende stem, twee automatische reacties uit de transactionele analyse van Erik Berne die je eetgedrag sturen. Mieke Kosters legt uit dat dit geen kwestie van discipline is, maar van patronen herkennen en bewust kiezen. De aflevering is voor vrouwen die merken dat ze steeds heen en weer schieten tussen te streng en te makkelijk zijn met eten.

Hoe ga ik om met perfectionisme en alles-of-niets denken bij eten?

Mieke Kosters legt uit dat alles-of-niets eten ontstaat doordat je afwisselend een kritische stem en een zorgende stem in jezelf volgt, twee automatische patronen uit de transactionele analyse van Erik Berne. Je stapt eruit door deze stemmen te herkennen en dan bewust te kiezen: ik mag alles, wat kies ik nu.

Waarom lukt afvallen niet met wilskracht?

Mieke Kosters legt uit dat steeds terugvallen in alles of niets niets met discipline te maken heeft. Het zijn automatische reacties, patronen die je hebt overgenomen, zoals een kritische ouderstem en een zorgende ouderstem.

Hoe verander ik mijn eetgedrag?

Mieke Kosters zegt dat je eerst het patroon moet zien en doorzien voordat je het kunt veranderen. Herkennen van de stem die op dat moment spreekt is stap 1, daarna kies je bewust met de zin ik mag alles, wat kies ik nu.

Wat is de psychologie achter overeten?

Mieke Kosters verwijst naar de transactionele analyse van Erik Berne: mensen worden vaak gestuurd door overgenomen stemmen van hun ouders, zoals een kritische stem of een zorgende stem, zonder dat ze dit doorhebben. Bij eten uit zich dat in streng zijn of juist toegeven, en dat is de kern van alles-of-niets eten.

Het geheim van slanke mensen is de podcast van Mieke Kosters, expert in eetgedragsverandering, schrijver van negen boeken over afvallen zonder dieet en 19 jaar coach van vrouwen die willen afvallen zonder dieet. De podcast is ruim 2 miljoen keer beluisterd.

Heel veel vrouwen denken dat ze een eetprobleem hebben.
Maar het is eigenlijk een patroonprobleem.

Hoofdstukken

Luister direct naar één onderdeel

Luister ook

Welke aflevering past bij jou?

Met de podcast-advies tool ontdek je welke afleveringen passen bij jouw doelen.
Beantwoord een paar vragen, dan zoek ik de afleveringen erbij!

Naar de podcast-advies tool

Gratis Startweek

Elke dag chocola, 12 kilo eraf? Het kan!

Pak ook regie op je eetgedrag en start met genieten én afvallen. Helemaal gratis, in je inbox, 5 minuten per dag. Morgen om 7:00 begint dag 1.

Ja, ik doe mee met de Startweek

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Ha, ik wil je iets vragen en daar mag je natuurlijk eerlijk op antwoorden zoals altijd. En de vraag is, hoe eet jij 's avonds op de bank? Dus, je bent thuis, je zit op de bank, er ligt chocola in de kast, ben jij dan braaf? Dus, nee, ik pak niks, ik mag niks meer van mijn dieet of noem maar op. Of ben je eerder geneigd om rebels te zijn? Ach, laat maar, geef mij die chocola, kan mij iets schelen, ik kan het maar beter opmaken.

De meeste vrouwen die ik spreek, is het niet altijd het een of het ander, maar ze doen het allebei. Afwisselend. En dat gaat al jaren door. Braaf, rebels, streng, los, alles of niets. En vandaag ga ik je uitleggen waarom dat zo is. Waarom zoveel mensen steeds weer in dat alles of niets eten terechtkomen. En ook waarom dat niets met discipline te maken heeft. Laten we beginnen.

Je eet niet uit honger, dat weet je al lang. Je eet 's avonds op de bank, als de kinderen op bed liggen en de dag eindelijk voorbij is. Niet omdat je trek hebt, maar omdat je even niets meer hoeft. Maar als honger niet je probleem is, is eten nooit de oplossing.

Ik ben Mieke Kosters. Ik heb acht bestsellers geschreven over de psychologie achter eten, waaronder het geheim van slanke mensen. Meer dan 350.000 boeken verkocht en deze podcast heeft al 1,6 miljoen downloads. Ik help vrouwen afvallen zonder dieet. Elke dag chocola, 12 kilo eraf, het kan. Niet met streng zijn, maar met regie. En in deze podcast leg ik uit hoe je dat doet. Concreet, positief, met meeldijd en daadkracht. Zodat jij straks in die spiegel kijkt en jezelf een knipoog geeft. Vrij, lachend en licht.

Wil jij hier dieper op ingaan? Dinsdag 10 maart om 8 uur 's avonds geef ik een masterclass over dit. Niet mag ik dit wel eten, maar wil ik dit.

Het gaat over volwassen kiezen, met regie en gewoon die chocola als je hem werkelijk kiest. De link voor de masterclass staat in de show notes. Ik zie je dinsdag.

Ik herken het zelf ook hoor, dat alles of niets. En ik had het laatst, dan stond ik in de keuken en toen dacht ik, ik heb de hele dag goed gegeten. Wat dat dan ook maar mogen zijn, voor mij betekent dat over het algemeen. Dat ik me aan mijn plan heb gehouden, dat ik een beetje volgens mijn basis eetpatroon heb gegeten. Hier en daar misschien een variant, maar niet dat ik heel veel extra's heb genomen. En toen was het dus avond en toen stond ik in die keuken en dacht ik, echt nou ja, eentje kan nu al. Zo erg is dat ook niet.

En de grap is, dat ik die stem natuurlijk heel goed herken, die makkelijke stem in mij. Die zegt, ach kom maar goed, niet zo streng zijn, je mag ook gewoon genieten. En die, dat is de stem die mij meestal overhaalt om te eten. Ik ken ook die andere hoor, die zegt, nee niet doen, je had een plan, hou je eraan. Weet je, pak nou eens regie, waarom doe je het niet. En allebei die stemmen voelen vaak alsof jij dat bent, of dat echt van jou is, zeg maar. En dat is natuurlijk wel zo, want het zit in jouw hoofd. Maar, over het algemeen zijn dit de stemmen die je niet bewust kiest. Het zijn automatische reacties. Het zijn patronen. En die wisselen elkaar heel veel af.

En misschien herken jij het, misschien ben jij meer die strenge, die alles bijhoudt. Die precies weet hoeveel ze heeft gegeten. Die boos wordt op zichzelf als ze afwijkt. Die 's avonds op de bank denkt, nee ik pak niks, want het was vandaag al niet goed genoeg. En dat kan ik echt niet maken, dat moet ik goed doen. Die kant kan je zijn, of misschien ben jij meer die makkelijke. Die denkt, ach het is maar eten, niet zo zwaar aan tillen.

Morgen is er weer een dag, het leven moet ook leuk blijven, ik mag ook genieten. Dit is toch echt een 8, 9 of 10 voor mij. Eentje kan wel, ach en morgen begin ik wel weer opnieuw. Nou, dit zijn eigenlijk de twee stromingen die ik heel, heel vaak zie.

Dus de eerste, dat is zeg maar de kritische stroming, te kritisch op zichzelf zijn. Vrouwen die zichzelf heel hard aanpakken als het gaat om eten. Die eigenlijk altijd denken, het moet strenger zijn. Dus ook als heel veel goed gaat, is er nog wel iets wat niet goed gaat. En dan gaan ze daar weer op focussen, want het kan altijd beter. Er is altijd wel een verbeterpunt. Je moet meer discipline hebben, ik moet me beter aan het plan houden. Als ik me aan het plan hou, moet ik de goede motivatie hebben, ik moet het goede doel hebben. Alles moet goed zijn.

Die hebben regels, schema's, en die weten precies wat mag en wat niet mag. Wat gezond is, wat niet gezond is, wat ze willen. En als ze daarvan afwijken, en geloof me, dat gebeurt altijd. Want juist die hele strenge schema's zijn natuurlijk helemaal niet houdbaar. Ja, dan komt dat schuldgevoel en dat oordeel eigenlijk.

Nou, in de jaren vijftig had een psycholoog die heet Erik Bern. En die zei dat mensen in hun hoofd vaak geregeerd worden door een soort stemmen. Die ze eigenlijk van hun ouders hebben overgenomen, die ze mee hebben gekregen. En dat kan die kritische stem zijn, maar het kan ook een zorgende stem zijn. En die stemmen sturen vaak je gedrag zonder dat je het door hebt. Dus, als jij denkt, ik mag dit niet, ik moet strenger zijn. Dan is dat niet jouw volwassen, bewuste keuze. Maar dan is het een overgenomen stem. Een soort kritische ouder, die jij als automatische piloot hebt omarmd eigenlijk in je leven. Die steeds als automatische piloot weer voorkomt.

Nou, de theorie die Erik Bern heeft ontwikkeld, die noemt hij trans-actionele analyse. En daar wordt dit eigenlijk heel erg goed in uitgelegd, hoe dat precies werkt.

Nou, de tweede stroming, dat is dus te makkelijk zijn, eigenlijk te coulant zijn. En die herken ik zelf vrij goed. Maar dat is dat je het allemaal niet zo nauw neemt. Dat je denkt, ach, het valt wel mee, ik geniet gewoon. Ik moet ook luisteren naar mijn lichaam. Ik heb het nu even nodig om... Toevallig gisteren nog, ik was ook wel echt heel moe. Maar dat ik denk, ik heb het nu even nodig om niet te gaan sporten. Dus soms trap ik er ook nog in.

Maar dat is een stem die dus heel vaak ook heel gezond klinkt. Ik bedoel, het is niet dat het niet waar is ofzo, wat je zegt. Maar het resultaat, als je altijd naar deze stem luistert, is altijd hetzelfde. Er verandert niets.

Kijk, luisteren naar je lichaam is ook gewoon een hele nette manier om te zeggen... Ik heb het nu even, ik wil er niet over nadenken, ik wil er niet doorheen. En dat is ook zo'n ouderstem. Dus je had die kritische ouder, maar dit is dan die zorgende ouder. Die zegt, ach, niet zo moeilijk doen. Eet gewoon, je hebt het verdiend. De eentje kan geen kwaad. Die eigenlijk geen grenzen stelt, maar altijd voor gemak gaat.

Nou, Erik Bern in die TH, Transactie Nederland Analyse, zegt... Je bent pas vrij als je dit soort stemmen in jezelf gaat herkennen. Dus je hoeft ze niet te onderdrukken, ofzo. Je moet er niet streng op zijn, maar het gaat erom dat je ze gaat herkennen. En dan weet, oh ja, dat is zo'n ouderstem. Maar ik ben volwassen. Ik kan zelf kiezen. Dat juist dat kiezen als volwassenen geeft echt de vrijheid.

Nou ja, wat ik al zei, ik heb dus die makkelijke stem heel lang gehad. En ik wist dat echt niet.

Ik dacht echt dat ik gewoon een levensgenieter was. Je had slanke mensen, een beetje saai, heel gedisciplineerd. En je had levensgenieters zoals ik. Ja, dus het hoeft allemaal niet zo streng. Als het even tegen zat, of als het echt moeilijk werd, dan dacht ik... Nou, plan B is ook wel goed. Dan doe ik toch niet 3 kilo in een maand, maar dan doe ik gewoon 2 kilo of 1. Dat is ook goed. Komt allemaal wel goed.

Maar weet je wat eronder zit? 9 van de 10 keer zit daar vermijding onder. Want ik vind streng zijn voor mezelf moeilijk. Dat voelt niet fijn. Dat voelt naar. En dan koos ik dus steeds weer de makkelijke weg. En dan noem ik dat genieten.

Maar door onder andere TA, die Transactionele Analyse, daar zit een model in... die dit heel mooi laat zien eigenlijk. Maar toen kreeg ik door van dit is helemaal niet genieten. Dit is een automatische reactie. Het is precies dezelfde automatische reactie, maar dan de andere kant van de medaille.

Als een vrouw die zichzelf uitscheldt na een stuk taart. Of eigenlijk helemaal geen rust meer heeft als ze taart heeft gegeten. Omdat dan alles anders moet. Dat is eigenlijk hetzelfde patroon, maar dan net even de andere kant van de medaille.

En pas toen ik dit echt ging begrijpen, dacht ik... Als ik echt doelen wil bereiken, dan moet ik van alleen maar die gemakkelijke, die zorgende stem... ook wat meer die kritische stem in mezelf gaan ontwikkelen. Want anders kom ik er nooit doorheen. Dan zet ik nooit echt door.

En toen ik dat zag en echt begreep, kon ik bewuster gaan kiezen. En ook niet braaf of rebellisch, daar ga ik het in een volgende podcast over hebben. Maar volwassen. Met mijn ogen open. Ik mag alles. Wat kies ik nu? Die zin is voor mij... Dat was natuurlijk ook de zin in mijn eerste boek. Ik mag alles, ik wil het niet.

Nou, ik heb hem ietsje aangepast. Ik mag alles, wat kies ik nu? Dat is de zin die echt heel veel kan veranderen. Voor mij, maar ook voor jou. Omdat het geen verbod is, weet je. Het is geen regel, het is een keuze. Jij mag alles, wat kies jij? Iedere keer weer. En dat is wat ik hoop dat je hieruit meeneemt uit deze podcast. Dat je herkent die andere stemmen in jezelf. Die kritische ouder, die zorgende ouder. Als je vanavond op de bank zit of morgen in de keuken staat. Als je een eetkeuze maakt, een eetbeslissing maakt. Welke stemmen hoor je? Is die strenger? Is het de makkelijke? Of denk je, hey, oh ja, dat zijn ze. Maar ik hoef me daar niet door te laten leiden. Ik kan kiezen. Ik mag alles. Wat wil ik nu? Daarbij hoort natuurlijk dat je de consequenties van je keuze dan echt accepteert. Maar begint met het herkennen van die andere stemmen in jezelf. Dat is echt stap 1. Kijk, ik zeg altijd, wat je niet verandert, kies je. Maar je kunt natuurlijk pas kiezen als je ziet wat er echt is. Als je ziet wat jij doet. Als jij ziet hoe het precies bij jou werkt. Daar draait het om.

Dus, heel veel vrouwen denken dat ze een eetprobleem hebben. Maar het is eigenlijk een patroonprobleem. Weet je, je zit vast in een soort patroon. En het is de zaak om dat patroon te gaan zien en doorzien. Zodat je het snapt. Zodat je snapt waarom je steeds van alles of niets gaat. Want dan kun je eruit stappen.

Kijk, stick to the plan, not to the mood. Gaat natuurlijk wel om, wat is dan die mood die je stuurt? En hoe kan je daar op een andere manier mee omgaan? Zodat je inderdaad houdt aan jouw plan. Zodat je inderdaad doorzet richting jouw doelen.

Nou, dat is precies waar ik volgende week in de masterclass dieper op inga. Op dinsdag 10 maart om 8 uur 's avonds. Geef ik dus een live masterclass.

Over transactionele analyse, vertaald naar eetgedrag. Volwassen kiezen, noem ik het. En daarin laat ik je het hele plaatje zien. Met dat hele model. Zodat ik jou ook laat snappen, welke automatische mechanismes je hebt rond eten. Het is niet vaag of therapeutisch, maar het is heel concreet. Je kan echt zien, dit zijn de varianten die er zijn. In welke ben jij doorgeslagen? Is dat kritische, zorgende? Is dat juist kindgedrag? Braaf, geweldig, daar kom ik nog wel op. Maar het gaat erom dat je jezelf gaat herkennen. En dat je ontdekt, hoe stap ik eruit? Want hoe ontwikkel ik nu een volwassen eetrelatie? Daar gaat het over.

Een volwassen eetrelatie betekent wel lekker eten, maar niet over eten. Zelf kiezen wat jij wil op elk moment. Ik geef je in de masterklas de 7 kenmerken van een volwassen eetrelatie. Dus, het gaat niet alleen om. Het gaat natuurlijk om genieten van eten en afvallen in mijn programma's. Maar ook begrijpen waarom je doet wat je nu doet. Want dat geeft je een keuze. Dan kun je echt bewust kiezen. Een volwassen keuze maken. Dan geldt elke dag chocola 12 kilo eraf. Omdat je echt weet wat je doet. Omdat je bewust kiest.

Wil jij meedoen met deze masterklas? Als je lid bent van het geheim van gewoon doen, dan is het gratis. Dus dan krijg je de toegang, dan krijg je gewoon een mail met de link. Dan gaat het allemaal vanzelf. Ben je geen lid, dan kun je de masterklas ook los volgen. Dat kost slechts 37 euro. Dan krijg je de masterklas, kun je terugkijken wanneer je wil. En krijg je werkboeken bij. Maar je kunt je alleen deze week daarvoor aanmelden. Daarna verdwijnt het aanbod. Dus het is niet, ik doe het later wel, maar nu hoeft niet. De masterklas geef ik dus live op 10 maart om 8 uur 's avonds. Als je aanmeldt, krijg je ook de replay.

De link om je aan te melden vind je hieronder in de shownotes. Maar die vind je natuurlijk ook op miekekosters.nl. Geloof me, er zit meer in dan braaf of rebels, dan kritisch of zorgend. Er zit een volwassen vrouw ook in jou die echt wel weet wat ze wil. En dan kan je kiezen, bewust, elke dag. Laten we daarvoor gaan.