Podcast / Aflevering 392

Het geheim van slanke mensen · aflevering 392

392 – [deel 2/4] Perfectionisme en afvallen

5 tips om ermee om te gaan

Door Mieke Kosters20 maart 2026Tekst bijgewerkt 8 november 202611 minuten

0:0011:03

In deze aflevering noemt Mieke een programma of actie zoals die toen was. Het programma is inmiddels aangepast. Lees hoe het nu werkt.

Of luister in je eigen app: Spotify Apple Podcasts

In deze podcast

In het kort

In deze aflevering van Het geheim van slanke mensen legt Mieke Kosters uit wat je kunt doen als perfectionistische gedachten je eetgedrag saboteren. Mieke Kosters geeft vijf tips: herken perfectionisme als patroon, pas de 80-20 regel toe, praat tegen jezelf als een vriendin, focus op het nu in plaats van gisteren en vier dat 80% goed genoeg is. De aflevering is voor vrouwen die na één misstap in alles-of-niets denken schieten bij het afvallen.

Hoe ga ik om met perfectionisme en alles-of-niets denken bij eten?

Mieke Kosters legt uit dat je perfectionisme moet herkennen als patroon, niet als waarheid, en dat één koekje teveel niets zegt over wie je bent.

Hoe pak ik de draad op na een terugval?

Focus op het nu en de volgende maaltijd in plaats van op gisteren, en compenseer bewust in plaats van jezelf te straffen.

Hoe blijf ik gemotiveerd om af te vallen?

Vier dat vier van de vijf dagen goed eten al goed genoeg is, want mensen die tevreden zijn met goed genoeg bereiken vaak meer dan mensen die perfectie nastreven.

Hoe verander ik mijn mindset om af te vallen?

Praat tegen jezelf zoals je tegen je beste vriendin zou praten, met mildheid over wat er gebeurd is en daadkracht in wat je nu kiest.

Het geheim van slanke mensen is de podcast van Mieke Kosters, expert in eetgedragsverandering, schrijver van negen boeken over afvallen zonder dieet en 19 jaar coach van vrouwen die willen afvallen zonder dieet. De podcast is ruim 2 miljoen keer beluisterd.

Het feit dat je een koekje teveel hebt gegeten, zegt niets over wie jij bent. Het zegt alleen dat je een koekje teveel hebt gegeten.

Hoofdstukken

Luister direct naar één onderdeel

Luister ook

Welke aflevering past bij jou?

Met de podcast-advies tool ontdek je welke afleveringen passen bij jouw doelen.
Beantwoord een paar vragen, dan zoek ik de afleveringen erbij!

Naar de podcast-advies tool

Gratis Startweek

Elke dag chocola, 12 kilo eraf? Het kan!

Pak ook regie op je eetgedrag en start met genieten én afvallen. Helemaal gratis, in je inbox, 5 minuten per dag. Morgen om 7:00 begint dag 1.

Ja, ik doe mee met de Startweek

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Ha, welkom terug. In de vorige aflevering heb ik het gehad over perfectionisme en afvallen. Niet als karaktertrek, maar als beschermingsmechanisme. Omdat het draait, omdat perfectionisme draait om de angst om niet goed genoeg te zijn. En ja, dan maakt één fout, één stuk taart, één avond veel gegeten, in je hoofd het bewijs dat je het inderdaad niet kunt.

Nou, ik heb best een aantal reacties hierop gekregen. En ja, heel veel mensen herkennen het. Dus dat herkennen van, dat je denkt van het is al verpest, maar ook dat soort van moedeloosheid na een fout van ik leer het nooit, ik kan het nooit. En ja, dat is gewoon echt zonde.

Maar goed, wat ik ook al zei is weten is stap één. Maar wat doe je nu als het gebeurt? Als je jezelf toch weer onderuit houdt in je hoofd. Als je weer het gevoel hebt van ik ben niet goed genoeg. Daar heb ik het vandaag over. En dan geef ik je vijf dingen die je concreet kunt doen.

Maar ik heb gemerkt, ook in de reacties, maar ook toen ik er zelf over nadacht, dat er eigenlijk nog wel meer over te zeggen is. Dus ik heb nog een aflevering drie en vier, maar die volgen veel later. Dus vandaag gaan we eerst door naar de concrete tips.

Wat kun je doen als je last hebt van die perfectionistische gedachten en gevoelens. Je eet niet uit honger. Dat weet je al lang.

Mijn naam is Mieke Kosters. Ik help vrouwen afvallen zonder dieet. Met mijn boeken, lidmaatschap en deze podcast. Elke dag chocola, twaalf kilo eraf. Het kan. Niet met streng zijn, met regie en genieten. Wil je echt van die kilo's af en ook blijvend? Let dan op. Houd de podcast in de gaten. Want begin april start er iets wat ik nog nooit eerder heb gehad. Iets wat perfect aansluit op alles wat ik je in deze serie vertel.

Nou, de eerste tip wat je kunt doen als je last hebt van die perfectionistische gedachten of gevoelens, is het herkennen als een patroon en niet als de waarheid. En dit is een hele belangrijke. Want heel vaak als je erin zit, dus je bekijkt het niet meer van een afstandje, maar je bent erdoor gegrepen, je zit erin zeg maar, dan denk je dit is ook gewoon waar. Zo is het gewoon. Dit is de waarheid. Maar perfectionisme is een patroon. Dat is een manier van kijken, denken en voelen die je jezelf hebt aangelegd. Dat hoeft niet de waarheid te zijn. Je kunt echt ook op een andere manier kijken. Andere mensen kijken precies dezelfde situatie anders. Dat kun je jezelf ook aanleren. Dus het is een patroon, niet de waarheid.

Dus, als jij op de bank zit en je hebt iets gegeten wat niet in je plan stond, en je krijgt die stem, zie je wel, je hebt geen discipline, je doet het altijd, je bent iemand die het niet kan. Stop dit soort gedachten. Weet, ik zak weer in mijn patroon. Het is niet de waarheid. Het is mijn perfectionisme dat aan het woord is. En wat dat patroon wil, wat dat perfectionisme wil, is jou beschermen tegen de pijn van falen. Dus zeg je tegen jezelf, geef maar op. Want dan kun je niet meer falen, dan ben je er van af. En dat is natuurlijk een leugen. Dus, het helpt het helemaal niet, want je gooit dus niet alleen je poging weg, maar ook eigenlijk jezelf en je doelen. En dat is echt zonde.

Dus het feit dat je een koekje teveel hebt gegeten, zegt niets over wie jij bent. Het zegt alleen dat je een koekje teveel hebt gegeten. Punt. Geen drama, maar data. Wat is het dat werkelijk feitelijk gebeurt? Oké, je hebt een koekje teveel gegeten. Punt. Dat is de eerste stap. Herken het patroon. En het kan helpen om het een naam te geven, van dat is weer mijn perfectionisme.

Maar denk, ik hoor je, ik merk je op. Maar ik hoef er niet naar te luisteren.

Een tweede tip, en die helpt mij heel vaak, is de 80-20 regel. Laat die 80-20 regel los op je eetgedrag. Kijk, perfectie is, je moet het 100% goed doen. Dus elke dag, elke maaltijd, elk weekend, elk feestje, alles moet volgens plan gaan. Maar dat is onhoudbaar, 100% is onhoudbaar. Dat houdt niemand vol. Slanke mensen eten ook niet de hele dag worteltjes, zeg ik niet voor niks heel vaak. Maar wat helpt, is streven naar, weet ik veel, 80%. Dus 80% van de tijd eet je volgens je basis eetpatroon. Dat is goed genoeg, dat is top. Dan is er 20% ruimte voor die verjaardag, voor die vrijdag, voor dat ene moment, waarop je gewoon echt heel graag een stukje chocola wilt. En die 20% is dan niet falen, maar het is wel goed genoeg. En die 20% is dan niet falen, maar dat is je plan. En dat helpt als je op die manier kijkt naar je plan. Dus, als je 80% van de week goed eet en 20% geniet, dan val je gewoon af hoor, geloof me. Misschien ietsje minder snel, maar wel houdbaar. Wel veel effectiever op lange termijn. Dus, daar gaat het om. De perfectioniste in je hoofd zegt 80% is niet goed genoeg, maar de weegschaal zegt iets anders. En de vraag is, wat kies jij? Het kan ook op deze manier.

Nou, nog een tip. Praat tegen jezelf alsof je je eigen beste vriendin bent. Alsof je tegen je beste vriendin praat, is misschien nog beter geformuleerd. Dus, stel je voor, je vriendin of je kind, dat helpt me, helpt ook wel om het zo te zien, belt je op en zegt, oh, ik heb vanavond een heel bord pasta gegeten, terwijl ik wilde afvallen, ik ben nu echt hopeloos. Wat zeg je dan? Zeg jij dan, ja, inderdaad, jij bent hopeloos, je bent waardeloos, je had toch beter moeten weten, je wist toch dat dit niet goed was?

Nee, ik zou het niet zeggen, jij ook niet. Dus je zegt, ach joh, het is één avond, morgen kan je het weer oppakken, of nu al direct, je bent niet hopeloos, je bent maar mens. Nou, dat wat jij tegen je beste vriendin zou zeggen, zeg dat tegen jezelf. Want nu zeg je waarschijnlijk tegen jezelf, inderdaad, je bent hopeloos. Dan is dat bord pasta een ramp. Nou, ga naar jezelf kijken met mildheid en daadkracht, dat is altijd de combinatie waar ik om praat. Mild voor jezelf zijn over wat er is gebeurd, en daadkrachtig kiezen wat je nu doet.

En dat is gelijk de volgende tip, focus op het nu, de volgende maaltijd niet op gisteren. Kijk, als je in je perfectionisme zit, dan kijk je altijd achteruit. Gisteren ging het fout, deze week is verpest, dit weekend was slecht. Maar het geheim is, niet naar het verleden kijken, en het ook niet uitstellen tot volgende week maandag. Maar nu, direct weer terug naar het nu. De nu is, wat doe je nu, deze maaltijd, dit moment, weet je, wat kies je?

Stel nou dat jij het weekend losgaat met bijtontbijt. Je had eigenlijk geen rem, je hebt drie croissants gegeten bij het ontbijt. Nou, het loopt tegen lunch aan, de vraag is dan, de enige vraag die er toe doet, is wat doe ik nu?

Kijk, en dan zit er een heel groot verschil, en dat is soms een subtiele grens, maar wel een hele belangrijke grens, tussen compenseren en gestraft worden. Dus ik zeg altijd, compenseren is een vaardigheid die slanke mensen beheersen. En dat is niet als straf, maar gewoon als volwassen kiezen, als logisch denken. Dus in het voorbeeld van die drie croissants, is het natuurlijk best slim om te denken bij de lunch, maar ja, ik heb al drie croissants gehad, het zit eigenlijk nog best een beetje vol, dus ik neem een broodje minder. Dat is volwassen compenseren.

Maar als je denkt, oh, drie croissants was helemaal verkeerd, de lunch sla ik over en ik ga vanmiddag extra ver rennen, want ik moet dit redden, redden wat er te redden valt. Dan laat je je leiden door perfectionisme. En dan wordt het eigenlijk een soort straf. Een straf omdat je een fout hebt gemaakt. Dus als jij merkt dat het vanuit schuldgevoel straffen komt, dan ben je doorgeslagen.

Kan je volwassen of nuchter kijken van ja, weet je, die drie croissants waren er gewoon. Nou ja, punt, dat is gebeurd. Nou, wat kan ik doen? Kijk, als je merkt dat je weinig trek hebt, ja, neem dan een broodje minder. Als je merkt dat je die drie croissants helemaal niet hebt gevuld en je hebt nog steeds heel erg trek, ga dan niet jezelf straffen. Maar bedenk dan, nou, dan eet ik gewoon volgens plan, volgens mijn basispatroon. Want die drie croissants brengen mijn langetermijndoel niet in gevaar. Wat ik ermee doe, daar zit de crux. Dat is wat je dan tegen jezelf zegt eigenlijk. En nuchter kijken naar wat er is en bewust en logisch kiezen wat je nu kan doen.

Dus, zorg dat je niet gaat streng zijn en straffen, maar compenseren vanuit, ja, dit is er, ik hou rekening met wat er was en ik kies. Dat is natuurlijk prima. Je kunt bij elke maaltijd opnieuw kiezen. Je hoeft niet te wachten tot maandag. Dat sowieso niet.

En de laatste tip is, vier dat het ook goed genoeg is. Dat het goed genoeg kan zijn. Niet perfect, maar wel goed genoeg. Vier van de vijf dagen goed gegeten. Vier, die successen. Dat is toch perfect. Vier van de vijf dagen, dat is die 80%, dat is top. En dus, stel, je hebt toch te veel chips gegeten. Maar je hebt niet de hele zak gegeten. Je stopt ernaar een halve. Dat is toch ook een succes. Want dat deed je vroeger niet. Dat heb je nu wel gedaan. Dat is de winst. Je gaat vooruit.

Dus, kijk ook naar wat wel goed gaat. Wat beter gaat. Dat hoort bij regie pakken. Zien wat er wel goed gaat. Kijk, uit onderzoek blijkt ook, dat mensen die tevreden zijn met goed genoeg, echt gelukkiger zijn. Minder gestrest, hebben betere relaties. En, daar komt-ie, ze bereiken vaak meer. Omdat ze niet halverwege opgeven als het even niet perfect is. Dus, door lager te mikken, 80% in plaats van 100%, bereik je vaak meer, niet minder. Nou, dat is wat mij betreft essentieel.

Dus, de volgende keer dat jij iets eet wat niet in je plan stond, en dat gaat natuurlijk gebeuren, doe dan dit. Herken je perfectionisme als patroon, niet als waarheid. Praat tegen jezelf zoals je tegen je beste vriendin zou praten. Kijk, ga terug naar het nu. Kijk vooruit, wat is de volgende keus die je te maken hebt. En that's it. Geen drama, maar het kleinhouden en echt weer bij jezelf komen. Weer zelf kiezen. Dat blijven doen, dan komt dat geloof ook. Dan ga je steeds meer voelen dat het inderdaad goed genoeg is. Nou, dat is wat jij in ieder geval nu kunt doen. Ik zeg succes.