395 – Je weet precies waarom je 's avonds eet. Waarom DOE je er niets aan?

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Waarom je 's avonds toch die chips pakt

Ik ben even benieuwd, weet jij waarom je 's avonds op de bank dan toch die chips pakt terwijl je eigenlijk wilt afhalen? Snap je waarom je dat doet?

Kijk, er zijn best wel mensen die dat weten van zichzelf, waarom ze dat doen. Dus bijvoorbeeld, je weet dat het emotie-eten is, je weet zelfs welke emotie erachter zit, je weet dat je niet uit honger eet, maar misschien uit gewoonte, of dat vrijdagavond altijd je vastpalkal is, of dat je eigenlijk bijvoorbeeld eerder naar bed moet, het kan natuurlijk van alles zijn, maar in ieder geval, het kan zijn dat jij je eigen patroon best snapt.

Misschien doordat je deze podcast luistert, of het boek hebt gelezen, misschien weet je ook wat je triggers zijn, en toch doe je het iedere keer weer, sta je weer 's avonds bij die kast. Niet omdat je dom bent natuurlijk, maar omdat snappen niet hetzelfde is als doen. En dat verschil, dat kost je kilo's.

En vandaag wil ik het daarover hebben. Dus, waarom inzicht alleen niet werkt, en wat wel werkt. Je eet niet te veel uit honger, dat weet je allang.

Introductie Mieke Kosters en het afslanksprintje

Mijn naam is Mieke Kosters, ik heb ruim 350.000 boeken verkocht over afvallen zonder dieet. Afvallen kun je misschien wel, maar slank blijven, daar zit de crux. Dat is het geheim. In deze podcast ontdek je hoe je dat doet. Met elke dag chocola, met plezier, komt deze keer niet terug.

Nou, en er is nog meer goed nieuws, want ik kijk naar buiten en de zon schijnt, en ik merk het ook echt aan mezelf, weet je, ik wil weer frissen, ligt die zomer in. Daarom start ik op 6 april het afslanksprintje. Tien dagen, elke dag een video, podcast, opdracht, voor jou. Ik hoop dat jij meedoet, samen met mij, want ik doe ook mee. En ik deel elke dag mijn dagboek, wat ik eet, hoe ik me voel, gewoon ongefilterd. Het doel, in tien dagen anderhalf kilo eraf.

Dat is dé start voor de zomer. Niet te streng te zijn, maar juist met lekker eten, met chocola, met plezier, maar vooral met regie. Dus, als jij zin hebt in de zomer, denk aan jezelf in juli op het strand, in dat leuke jurkje, bikini, gerelaxed, en vooral lekker in je vel, dan begint dat hier. Ik zou zeggen, meld je snel aan, je vindt de link in show notes. 6 april starten.

Inzicht hebben maar weegschaal beweegt niet

Kijk, ik heb dit natuurlijk heel vaak bij de hand. Ik zie het elke week, dat er best heel veel mensen zijn die heel goed weten wat er aan de hand is. Nou, als ik stress heb, dan grijp ik naar chocola, als de kinderen op bed liggen, dan eet ik mijn beloning, als ik het te druk heb en ik neem geen pauzes, dan overeet ik, dus ik snap het helemaal.

Goed, de vraag is dan natuurlijk altijd, nou, dat is top hè, inzicht is absoluut wel belangrijk, maar de volgende vraag is wel, wat doe je er dan mee? Ja, en dan is het soms stil.

Want het patroon is dat je jezelf steeds beter begrijpt, je kunt heel goed uitleggen waarom je doet wat je doet, je bent bijna expert geworden, zeg maar, in je eigen problemen, maar de weegschaal, die verandert niet, die beweegt niet. En dan kun je in het begin nog best wel tevreden zijn, omdat je dus nieuwe inzichten hebt, maar op een gegeven moment gebeurt er dan toch iets, zeg maar, geniepigs, want je weet het al, en je doet er eigenlijk niks mee, en dat voelt erger dan toen je het nog niet begreep.

Want, als je het niet begrijpt, dan kun je zeggen, wat ik vroeger in ieder geval altijd tegen mezelf zei, ja, ik snap niet waarom ik dit doe, ik ben gewoon een lekkerbek, of ik ben een bourgondisch type, ik hou te veel van gezelligheid, of ik hou te veel van chocola, dat klinkt best leuk, het klinkt alsof je een gezellige, vrolijke type bent, en dat is best leuk.

Maar als je het inzicht krijgt, ja, dan zeg je, ja, ik snap het wel, maar ik doe het toch, en dan krijg je eigenlijk een beetje de vraag van, ja, wat is er dan mis met mij, want ik weet veel meer, ik begrijp veel meer, en ik doe het niet, en dat voelt erger.

De stap van weten naar doen

Maar er is natuurlijk niks mis, dat begrijp jij waarschijnlijk ook, je mist alleen wel die stap van weten naar doen. En juist die stap is waar je het verschil maakt. Die stap is waar het gebeurt. Van weten naar doen, daar boek je de resultaten. Ik zeg heel vaak, alleen acties leiden tot resultaat. En dat geldt hiervoor. Dus het is natuurlijk interessant wat er dan precies is. Kijk, als je kijkt naar onderzoeken die hier dan gedaan zijn, dan zijn er best wel een paar interessante dingen die ik even kan noemen.

Onderzoek Torrey Higgins over zelfdiscrepantie

Het eerste is een onderzoek van Torrey Higgins aan de Columbia University, die heeft heel lang onderzoek gedaan naar, ja, hij noemt het zelfdiscrepantie. Dus wat dat betekent is het verschil tussen wie je bent en wie je wilt zijn. En hij zegt, hoe groter dat verschil tussen wie je bent en wie je wilt zijn, hoe slechter je je voelt. Dus het kan zijn dat je te hoge eisen stelt aan jezelf, dat maakt het verschil natuurlijk ook wat groter, maar daar hebben we het dan in deze podcast niet over, in deze podcast gaat het over waarom je niet doet wat je wilt zijn. En uit dat onderzoek van hem blijkt nog iets wat ik heel belangrijk vind, als je dat verschil tussen wie je bent en wie je wilt zijn vooral begrijpt, zonder er iets aan te doen, dan wordt dat rotgevoel erger, dus niet beter.

Meer inzicht zonder actie geeft schuldgevoel

Dus al die zelfreflectie, al dat nadenken over waarom je eet, al dat analyseren van wat erachter zit en hoe dat werkt bij jou en wat er in je hoofd gebeurt en noem maar op, als je daar niets mee doet, als je dat niet omzet in daadwerkelijk actie, dan maakt het je onzekerder, schuldiger en dan eet je uiteindelijk meer, omdat je nu ook nog eens dat rotgevoel, dat schuldgevoel moet wegheten, dat is de valkuil.

Kijk, dus meer inzicht zonder actie leidt niet tot verandering, het leidt tot meer schuldgevoel. En meer schuldgevoel leidt tot meer emotie-eten en meer emotie-eten leidt tot nog meer inzicht zoeken, nog meer analyseren, nog meer in je hoofd bezig gaan, nog meer ermee bezig zijn zonder actie en dan draai je rondjes, dan wordt het eigenlijk alleen maar slechter.

Maar goed, je kunt er natuurlijk wel wat aan doen, er moet ook altijd goed nieuws zijn en dat is er ook.

Peter Gollwitzer en het als-dan plan

Een van de dingen die hier heel erg goed bij werkt, dat komt weer uit een onderzoek van een psycholoog en die werkt aan de New York University, Peter Gollwitzer heet hij. En hij heeft ontdekt dat één simpel ding, eigenlijk deze cirkel van dat wel weten maar niet doen, kan doorbreken en hij noemt dat implementation intentions. Nou, dat klinkt mooi, maar wat het is, is iets wat ik al veel vaker zeg, wat ik al zo vaak noem als werkende interventie. Maar als je nog steeds in deze basis zit, dus dat je heel veel weet maar er niets mee doet, dan zou ik zeggen, ga hier dan nu echt mee aan de slag, want het is het als-dan plan. Ik zeg heel vaak tegen mezelf, als ik vanavond op de bank zit en de kast roept, dan pak ik een kop thee. Nou, voor een ander voorbeeld die je kan gebruiken, als het vrijdagavond is en de wijn wordt ingeschonken, dan drink ik eerst een glas water.

Als ik na het avondeten trek krijg, dan ga ik tien minuten een rondje lopen buiten. Die Gollwitzer, die psycholoog liet zien dat mensen die zo'n concreet plan maken, dus wel zo concreet mogelijk dat plan, twee tot drie keer vaker hun gedrag veranderen dan mensen die alleen hun voornemen hebben. Ik moet wat vaker naar buiten 's avonds. Maar dat is dus anders dan het als-dan plan. Het als-dan plan maakt dat je de actie heel concreet koppelt aan een situatie, dus aan een specifiek moment. Dus dat gaat niet om meer weten. Er is geen extra inzicht nodig, geen therapie, geen dagboek, maar gewoon als dit gebeurt, als deze situatie zich voordoet, als ik dit moment meemaak, dan doe ik dit. Dus dat maakt heel veel verschil. Heel veel verschil tussen snappen en doen.

Eigen voorbeeld als-dan plan voor hardlopen

Nou, ik deed vanochtend nog zelf. Ik had namelijk al een tijdje, nu ik weer lekker bezig ben, had ik een als-dan scenario gemaakt voor de ochtend. Toen dacht ik, als ik weer tegen mezelf zeg, ik kan ook straks wel gaan lopen, dan trek ik direct mijn hardloopkleding aan en ga ik de deur uit op de afgesproken tijd. Dus als ik tegen mezelf zeg, ik kan ook straks wel gaan, dan trek ik direct mijn hardloopkleding aan en ga ik op de afgesproken tijd. Want ik begreep al heel lang dat ik dit de afgelopen maanden een beetje aan het uitstellen was.

Ja, en nu, ik heb het weer omgedraaid, sinds ik bezig ben met die voorbereidingen van het afslankspringtje, ben ik zelf alweer heel goed aan het doen. En zo'n als-dan plan is gewoon heel simpel. Als de kinderen op bed liggen en ik naar de kast wil lopen, dan zet ik eerst thee. Dat is het. Dus dat is niet een groot plan, geen enorme wijziging, geen dieet, maar gewoon simpelweg een als-dan scenario. Het idee is dus heel simpel. Maar het gaat natuurlijk ook om de focus.

Focus en bewustzijn bij als-dan scenario's

Kijk, als je je zo bewust voorbereidt op wat er kan gebeuren vandaag en hoe jij er dan mee omgaat, dan heb je op zo'n moment zelf vaak meer focus. Dan ben je dus bewuster en alerter en niet weer te laat. Kijk wat er vaak gebeurt, zeg je, ja, het zat al in mijn mond en toen bedacht ik het pas. Maar die extra stap, dus dat voorbereiden van zo'n als-dan scenario en die herhalen, desnoods hang je het voor je bureau, zet je het op je telefoon, maakt niet uit, maar die extra stap, dus even stilstaan op zo'n moment, als je in die situatie komt, dat moet je jezelf gunnen. En dat doe je dus automatisch eerder als je er zo over nagedacht hebt.

Maar je kunt er ook nog wat meer, ja, eigenlijk nog bewuster van zijn. Toevallig had ik gisteren een mail gestuurd naar mensen in het lidmaatschap. Iedereen die daarin zit, die heeft een coach-app van mij en die is aangepast. Dus mocht je erin zitten, zou ik zeggen, kijk ook even bij de even stilstaan oefeningen die erin staan. Want die kan je altijd doen als je een craving hebt of als je de neiging hebt om uit te stellen of als je de neiging hebt om te eten. En als je even stilstaat, dan is het als dan scenario toepassen ook nog een beetje makkelijker.

Maar goed, het gaat dus om simpele scenario's, als dan plannen, met focus. En dat betekent, als je die focus wil houden, dat je er niet tien voor één dag moet doen, maar misschien twee of drie of één. Dat heeft meer impact op je resultaat uiteindelijk dan alle zelfreflectie bij elkaar.

Wat jij nu moet doen: stop analyseren

Dus, wat heb jij te doen? Eén, stop met nog meer inzicht zoeken. Je weet genoeg. Stop met analyseren. Als je kunt uitleggen waarom je eet, heb je echt genoeg inzicht. De volgende stap is dus niet nog meer weten, nog meer begrijpen, nog meer analyseren, maar de volgende stap is doen.

Concreet plan maken en direct toepassen

Maak dat als-dan-plan voor jouw lastige moment. Dat kan 's avonds op de bank zijn, dat kan na een drukke dag, maakt niet uit. Maar schrijf het heel letterlijk op. Als, en dan de situatie, dan doe ik en dan de actie. Maar niet vaag, dus zeg niet van, ja, dan ga ik gezonder eten of zo. Dat is zeg maar weer te veel omvattend, dat zegt eigenlijk niks. Maar je kan wel zeggen, als ik om half negen trek krijg op de bank, dan pak ik een bakje yoghurt met fruit bijvoorbeeld. Dus, zo concreet mogelijk. Niet uitstellen, maar gelijk toepassen, zou ik zeggen. Niet vanavond, niet morgen, maar niet volgende week, maar direct. Want, weet je wat die Gollwitzer ook ontdekte in zijn onderzoek? Hoe sneller je een plan uitvoert na het bedenken, hoe groter de kans dat het beklijft. Uitstel, dat is de vijand van actie, niet onwetendheid. Dus, ga het gewoon proberen. En misschien voelt het eerst een beetje gek nog of onwennig, dat kan natuurlijk. Maar op een gegeven moment weet je van, hey, als dit gebeurt, dan doe ik dat. Ik kan dat. Eerst doen, zeg ik altijd, dan in jezelf geloven.

Afsluiting: meld je aan voor het sprintje

Nou, het kan zijn dat je denkt, top, dit ga ik doen, hartstikke mooi. Maar, ik wil eigenlijk niet alleen een als-dan-plan bedenken, moet ik zeggen. Ik wil het natuurlijk ook echt toepassen. En liever nog, ik heb nog wel meer van dit soort super-tools tot mijn beschikking. Nou, dan zou ik zeggen, meld je aan voor het afslankprintje. Dat start op 6 april, 10 dagen. Kost slechts 27 euro, dus dat is echt niet veel. En in die 10 dagen leer je niet alleen als-dan-plannen maken, maar je gaat ook aan de slag met je eetpatroon, je bouwt echt je eigen basis. Je gaat kijken naar je eigen patronen. Je leert echt om van inzicht naar actie te gaan. En daar gaat het natuurlijk hierom. En dat doen we elke dag.

Dus je krijgt elke dag een video of een mini-podcast of sowieso een opdracht, een werkboek zit erbij. En ik deel ook mijn dagboek, omdat ik zelf meedoe. Omdat ik ook echt graag die anderhalve kilo kwijt wil in die 10 dagen. Dus ik hoop dat je meedoet. En dan sluiten we samen af op 15 april, de 10e dag, geef ik een live sessie waar je dan natuurlijk ook bij bent. Het geheim is niet weten wat je moet doen. Het is doen wat je ergens allang weet. En dat gaan we in het sprintje doen. Dus als je nog twijfelt, dan zeg ik meld je nu aan via de link in de shownotes. Ik zie je heel graag dan.