40 – Hoe kom je af van eetbuien? Die onweerstaanbare neiging los te gaan op chocola en andere lekkere snacks.

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Introductie: podcast over eetgedragsverandering0:00

In deze podcast deel ik de geheimen van slanke mensen met jou. Wil jij die extra kilos kwijt en heb je echt geen zin in weer een nieuw dieet? Dan zit je hier helemaal goed. Mijn naam is Mieke Kosters, ik ben expert in eetgedragsverandering. Ik heb zeven boeken geschreven over afvallen zonder dieet, meer dan 300.000 exemplaren verkocht en ik ben bezig met mijn nieuwe boek. Mijn trainingsbedrijf heet skinnyminds.nl. Daar gaan we!

In deze podcast wil ik het met jullie

Wat is eigenlijk een eetbui?0:33

Hebben over eetbuien. Het was een vraag die ik vaker kreeg in de community. Dat mensen zeiden, kun je daar een keer een podcast over opnemen? Hoe ga je nou om met eetbuien? Nou, dat vind ik interessant. Ik hoor het natuurlijk dus vaker. Maar de eerste vraag die ik altijd vraag is, wat zijn eetbuien precies? Wat betekent dat, een eetbui, voor jou?

In principe is de theorie dat een eetbui is, dat je heel veel eet, echt overeet, zonder dat je ervan geniet. Dus dat het een soort dwangmatig is. Je ervaart eigenlijk geen keuzevrijheid, maar je stopt alles in je mond. Dwangmatig eten eigenlijk. Maar eerlijk gezegd, in de praktijk weet ik, want ik heb te veel mensen erover gesproken en erover gehoord, is dat het enorm verschilt. Dus wat de ene mens een eetbui noemt, dat noemt de ander gewoon wat te veel gegeten.

Als jij niks bij de koffie wilde, maar je neemt toch vier stukjes chocola, en je loopt steeds naar die kast voor nog een stukje chocola, is dat dan een eetbui? Of is het pas een eetbui als je na die vier stukjes chocola, de chocola is op, overgaat naar de pot pindakaas en die helemaal leeglepelt bijvoorbeeld. Of dat je ook nog overgaat naar die slappe crackers die al jaren in de kast liggen. Gewoon omdat je iets in je mond moet stoppen.

Voor mij is een eetbui vooral dat laatste. En dat betekent dat het echt wel een probleem is. Er hangt een zweem van problematiek omheen. Een zwaarte. Als je last hebt van eetbui, dan voelt dat best zwaar. Een beetje bolimisch natuurlijk. Nou, precies hierover wil ik nog eens een

De kracht van taal en woordgebruik2:15

Keer een aparte podcast over opnemen. Want dat gaat wat mij betreft dus over de kracht van taal. Je eigen woordgebruik. Of, misschien anders gezegd, de betekenis die jij geeft aan dingen. Als jij vier koekjes en zes chocolade-eitjes op een avond een eetbui noemt, dan klinkt het dus gelijk heel zwaar. Terwijl als jij zegt, ja ik had vanavond gewoon een super lekkere trek, ik had blijkbaar wat weg te eten, dan voelt het veel minder erg. Dus dat is super belangrijk in die hele aanpak van eetbui. De vraag is dus hoe jij het noemt.

Kijk, het probleem is dat iemand die zegt dat hij last heeft van eetbuien, vaak al heel oordelend daarover is. Super streng daarover is. Zelf ook eetbuien als iets heel zwaars ervaart. En eetbuien zijn verschrikkelijk. Het feit dat je dat hebt, dat is heel erg. Het is een bewijs dat je een enorme emo-eter bent. En dat je helemaal geen controle over je eetgedrag hebt. Dat je geen regie hebt. Maar juist als je zo streng bent voor jezelf,

Tip 1: noem het geen eetbui3:23

Juist als je jezelf zo veroordeelt na wat te veel eten, is de consequentie dat je schiet in veel strenger worden. Alles moet beter na een eetbui, het moet gezonder, je moet strakker zijn, je moet dit goed maken, dus je moet nog veel minder eten. En weet je wat er dan gebeurt? Dat werkt de nieuwe eetbui weer veel eerder in de hand. Dus tip 1 is, als je geen bulimie hebt, en ik ga er even vanuit dat dat niet zo is, want als dat wel zo is, dan zou ik zeggen stop direct met de podcast en zoek specialistische hulp. Want dat is echt nog een brug verder. Ik zeg altijd coaching, wat wij doen in onze programma's gaat over het gezonde deel, is gezonde mensen. Mensen die een gezond deel hebben, dat zelf regie kan pakken. En dan heb je dus geen last van een eetstoornis. Dus als dat bij jou zo is waar ik van uit ga, noem het dan geen eetbui meer. Dat is tip 1. Maar, weet ik veel, noem het een snaaiavondje. Of wat te veel eten, of toegeven aan lekkere trek. Of, nou ja, eigenlijk gewoon een keer los gegaan.

Tip 2: focus op je successen4:28

Zo erg is het namelijk niet. Je valt niet af na één keer salade eten. Maar je wordt ook niet te dik na een keer losgaan. Sterker nog, het is nog anders. Want als jij dit al jaren gewend bent, als jij al jaren af en toe los gaat op eten, op lekkere dingen. Ja, dan hoort het er dus ook een beetje bij. Dan is het echt niet zo dat als jij nu begint met afvallen, dat je dat nooit meer hebt. Dat je nooit meer terugvalt.

En dan komen we eigenlijk gelijk op tip 2. Kijk nou wat er goed gaat als je begonnen bent met afvallen. Had je vroeger één keer in de week zo'n bui, maar nu één keer in de maand? Nou, dikke prima. Dan ben je echt op de goede weg.

Waar je focus heen gaat, where focus goes, energy flows, is een mooie uitspraak, vind ik altijd. En dat is echt belangrijk om je te realiseren. Als jij blijft hangen in zo'n eetbui, als je daarop blijft focussen, als je daarmee aan de haal gaat in je hoofd, als je maar blijft denken, zie je wel, ik kan het niet, ik heb weer een eetbui gehad, ik ben een emo-eter, et cetera, dan zullen die eetbuien veel meer terugkomen.

Maar als je gaat focussen op je successen, namelijk dat ze veel minder vaak voorkomen dan vroeger, dat ze bijvoorbeeld minder heftig zijn. Kijk, als ik vroeger te veel at of los ging op chocola, ik kon wel eens echt één hele reep of twee reepen chocola opeten op een avond. Dat noemde ik overigens geen eetbui. Maar dan kon ik lachend. Als ik nu zeg, oh, ik heb echt te veel chocola gegeten, dan zijn het misschien vier stukjes. Het gevoel voor mij is misschien wel hetzelfde, maar de werkelijke hoeveelheid is veel minder heftig. En dat is een succes. Dat is natuurlijk veel beter. Dan blijf je natuurlijk veel beter op gewicht of je valt nog weer sneller af.

Dus focus op wat goed gaat en dat minder vaak voorkomt, dat ze minder heftig zijn. Maar bijvoorbeeld ook dat je veel eerder weer back on track bent. Dus als je een eetbui hebt, dat het je lukt om milder naar jezelf te zijn, beter te relativeren en bam, weer doorgaan op de goede weg. Op het moment dat je dat veel sneller kan, is dat ook een enorm succes. En als jij focust op wat beter gaat, dan zul je de volgende keer weer meer successen krijgen in plaats van meer eetbui. En dat is natuurlijk wat je wil.

Nou, tenslotte is het denk ik wel belangrijk om je te realiseren dat zo'n eetbui of, laten we zeggen, heftige eetdrang

Achter elke eetbui zit iets6:44

Niet zomaar uit de lucht komt vallen. Er zit altijd iets achter. En dat vind ik echt een heel belangrijk gegeven. Ik dacht vroeger altijd, ja, ik heb gewoon niet zoveel discipline. Ik ben een lekkerbek. Ik hou gewoon te veel van lekker eten. Dat zijn dingen die ik tegen mezelf zei. Maar toen ik erin ging duiken, toen ik echt ging kijken, kwam ik erachter dat er altijd in 100% van de gevallen iets achter een eetbui zit. En dan heb ik het over, nou ja, zo'n eetbui dus. Dan gaat het over zo'n avond dat je maar naar die kast blijft lopen terwijl je eigenlijk wilt afvallen. Of een middag, ik bedoel, ik kan altijd.

Dus, als jij daar weer last van hebt, dan is de kernvraag, wat speelt er nu in mijn leven? Wat speelt er echt? En waarom ga je dat niet aan?

Kijk, een eetbui is simpelweg een vorm van gevoelens dempen of gevoelens vermijden. Er speelt iets in je leven, maar dat ga je niet aan. Je staat niet op, je kiest niet voor jezelf, maar je eet weg wat er echt speelt. En dat doe je natuurlijk niet zomaar, dat heeft meestal te maken met angst. Er speelt iets wat je eigenlijk liever niet wil erkennen, wat je liever niet aangaat. Omdat je dan iets moet doen waar je geen zin in hebt, wat je moeilijk vindt, waar je tegenop ziet. En dan ga je liever eten. Want als je maar naar die kast blijft lopen, dan heb je iets nieuws om je druk over te maken. Dan speelt dat andere een minder grote rol in je leven.

Bijvoorbeeld, je hebt op je werk een fout gemaakt. Je hebt iets niet goed gedaan bijvoorbeeld, of je hebt iets niet afgemaakt, waar wel een deadline voor was, ik noem maar wat. En in plaats van daar regie op te pakken, dus gewoon naar je baas toe te gaan of voor jezelf het anders te regelen en te zeggen jongens, dit heb ik gedaan, het was niet goed, sorry, maar sowieso ga ik het laten oplossen. Krijg je bij, als jij er gevoelig voor bent en je komt niet voor jezelf op of je neemt die regie, pakt die regie niet, je erkent het niet, dan schiet je in onrust. Dan is de angst misschien om ontdekt te worden of de onrust van hoe moet je dat allemaal doen of je weet niet zo goed een uitweg of iets dergelijks. Mensen die er gevoelig voor zijn, emo-eten, zo kan je het ook noemen, gaan dan eten. Want op het moment dat je eet, dan heb je een lekkere smaak. Dan krijg je even, wordt je korte termijn behoefte even bevredigd, dan kan je even denken, oh het is lekker. Dan hoef je even nergens aan te denken. Op het moment dat je blijft eten, dus als je losgaat, zo'n heftige eetdrang of een eetbui, dan hoef je niet te voelen wat er echt is. Dan heb je afleiding, dan ben je met andere dingen bezig. En dat is natuurlijk op langere termijn, heeft dat nooit zin.

En weet je, dat geldt op heel veel gebieden kan het zijn. Het kan ook zijn bij een relatiegedoe, maar dat je niet goed weet hoe je het gesprek moet aangaan. Heel vaak zit er een onrust, een angst onder of een machteloosheid dat je niet goed weet hoe je dingen moet aanpakken. Maar soms is het ook zo dat je helemaal niet weet wat erachter zit. Omdat je het zo ver weg hebt geblokt. Omdat je die gevoelens zo diep weg hebt gestopt.

Twee stappen om van eetbuien af te komen9:55

Dat je dat helemaal niet weet. Het enige wat je weet is dat jij nou eenmaal af en toe eetbuien hebt. Of dat jij nou eenmaal af en toe te veel eet. Het enige wat echt helpt om helemaal van eetbuien af te komen zijn twee stappen. Eén, voelen en erkennen wat er echt is. En twee, die werkelijke behoefte die er dus is, aanpakken. Maar goed, als jij dus gewend bent je gevoelens niet te voelen, je gevoelens niet toe te laten, maar juist weg te duwen of te dempen, dan kan het wel heel moeilijk zijn.

De oefening met het bakje water10:27

En wat ik zelf had, het is wel grappig, we hebben een oefening in een programma van ons, een coachprogramma, en dat is een oefening, dan moet je zeggen van, nou, pak eens nou eens een bakje water en hou dat bakje water. Dat staat eigenlijk symbool dan voor alle dingen die spelen in je leven. Hou dat eens in je arm vast, in je hand vast en duw het maar weg. Dus hou het zo ver mogelijk bij jezelf vandaan. Nou, blijf gewoon staan met een bakje water in je hand zo ver mogelijk bij je vandaan. Dat wordt hartstikke zwaar. Zo'n klein bakje water hoeft helemaal niet zwaar te zijn. Maar als je het ver weg houdt en je houdt het vast, dan wordt het groter en zwaarder. En dan hou je dat bijna niet vol.

Terwijl als je dan de volgende stap in die oefening is: pak dat bakje water is en hou het is heel dicht bij jezelf. Dan is het veel minder zwaar. Op het moment dat jij het omarmt, binnenlaat, bij je houdt. Dan is het veel minder zwaar uiteindelijk.

En zo werkt het ook met gevoelens. Dus op het moment dat jij gevoelens maar blijft wegduwen. Of dempen of wegeten. Dan wordt het veel groter. Dan speelt het een veel grotere rol in je leven. Namelijk niet alleen maar dat gevoel waar het om gaat, maar ook nog eens een keer het gevoel dat je gefaald hebt omdat je een eetbui hebt gehad. Ook nog eens een keer het gevoel dat je niet aantrekkelijk bent, omdat je zwaarder bent geworden. Dus er komen allemaal problemen eigenlijk bij op. Terwijl het enige wat helpt is om het gevoel toe te laten. Is om het gevoel bij je te houden, is om het te leren voelen. Is om emoties leren toelaten en kijken wat is mijn werkelijk behoefte en wat kan ik daaraan doen.

De OBA-oefening: Observe, Breathe and Allow12:04

Nou, voor dat leren voelen, ja, als je het niet gewend bent, is het natuurlijk best ingewikkeld. Nou, wat daar heel goed bij helpt, is meditatieoefeningen. En in ons coachprogramma gebruiken wij de OBA-oefening. Dat staat voor Observe, Breathe and Allow. Dan ga je echt scannen waar gevoel zit in je lichaam. Dan ga je dat toelaten. Nou, dat ga ik nu niet helemaal behandelen. Op de site heb ik er wel een blog over geschreven. Kan je nog een keer naar zoeken als je het interessant vindt. En in het coachprogramma zit dus de oefening. Maar om het nu iets simpeler te houden,

Praktische tip: eerst ademhalen voor je toegeeft12:36

Wat ook helpt, wat eigenlijk vrij makkelijk te doen is tegen eetbuien, is dat je het heel simpel houdt. Je weet nu eigenlijk de theorie, dus wat erachter zit. Maar wat je kan doen is met jezelf afspreken, als ik weer die neiging krijg om los te gaan op de drop, als ik merk dat ik steeds weer de neiging heb om naar de kast te lopen, dan is dat prima. Dan mag dat gewoon, dan hoort dat blijkbaar van mij op één voorwaarde. En die voorwaarde is dat ik eerst even ademhaal. Dus voordat ik los ga, moet ik eerst even ademhalen. Dat is de deal die je met jezelf maakt. Dus je schiet niet in een oordeel. Je gaat niet, oh dan ga ik weer. Het mag, je mag gewoon losgaan. Maar je moet eerst drie keer, in ieder geval drie keer, diep in- en uitademen. En het enige wat je dan tegen jezelf zegt, eerst even voelen. Eerst even voelen. That's it. Zo simpel kan het zijn.

En het punt is, als je daarna alsnog naar die droppel vliegt, ala, dan is dat zo, weet je, dan is dat blijkbaar wat je op dat moment nog niet aankon of wat je nog nodig hebt. Maar wat je dan wel kunt doen, is achteraf analyseren. Want je hebt even stilgestaan bij wat je voelde. Dus kijk dan achteraf terug. Wat gebeurde er nou precies? Wat voelde je nou precies? Wat is blijkbaar voor jou zo'n grote angst of zo'n groot gevoel dat je niet aangaat? Wat zit daarachter? En hoe zou je daar de volgende keer, als het weer speelt, wat zou je dan beter kunnen doen? Wat zou dan wel kunnen helpen? Wie zou je dan om hulp kunnen vragen? Wat zou een oplossing kunnen zijn die werkelijk helpt?

Nou, hebt je neiging weg als je alleen die ademhaling doet? Nou, dat is natuurlijk helemaal top. Dan ben je gewoon klaar, dan is het fantastisch. Kun je ook achteraf nog even analyseren wat er gebeurde. Maar dan ben je er eigenlijk al.

Surfen op je eetdrang14:16

Nou, zo zijn er nog meer technieken. Ik heb bijvoorbeeld ook een techniek die heet surfen op je eetdrang. Dat is ook heel effectief. Het draait om dat je zonder oordeel naar jezelf en je eetbuien of je eetdrang kijkt. Maar dat je eigenlijk de ruimte binnen jezelf creëert om de impuls te weerstaan en later te kijken wat zit er nou onder. Maar ik zou zeggen, volgens mij heb ik hier al best wel een aantal goede tips gegeven. Ga daar eerst maar eens aan de slag. En het kan maar zo zijn dat je daarmee steeds meer successen boekt en dus steeds minder eetdrang, laten we het zo noemen, eetdan krijgt. In ieder geval wens ik je succes.