405 – Wat als je teleurgesteld mag zijn, en toch doorgaat.

Transcript

De hele aflevering om te lezen

De weegschaal en de teleurstelling0:00

Ik hoop dat jullie me een beetje kunnen verstaan, ik ben nogal verkouden, maar ik dacht ik ga toch lekker een podcast opnemen en die gaat over het volgende.

Stel, je bent al lekker bezig, al een paar weken, en je staat op de weegschaal en hij is niet naar beneden gegaan. En je voelt meteen die teleurstelling. En ja, voordat je het weet komen die andere gedachten in je hoofd, van zie je nou wel, het lukt me weer niet. Nog zo'n voorbeeld, je had jezelf beloofd om deze week niet meer te eten na 8 uur 's avonds bijvoorbeeld. En het is woensdagavond en je staat toch met die chips in de hand. Nou, daar heb je het al, ik kan dit blijkbaar niet.

Nou, wellicht herken je dit soort momenten. En daar wil ik het vandaag met je over hebben, want er is een manier waarop je hiermee om kan gaan. En dat is wellicht iets wat je nog niet eerder hebt geprobeerd, want je mag gewoon heel teleurgesteld zijn op dit soort momenten, over jezelf of de situatie. Je mag teleurgesteld zijn en je mag doorgaan. Dus, je mag teleurgesteld zijn en toch doorgaan, daar gaan we het over hebben in deze podcast.

Je eet niet te veel uit honger, dat weet je al lang. Mijn naam is Mieke Kosters, ik heb ruim 350.000 boeken verkocht over afvallen zonder dieet. En wellicht kun je wel afvallen, maar het geheim is slank blijven. En in deze podcast leg ik je uit hoe je dat doet. Met elke dag chocola, met plezier, komen de kilo's deze keer niet terug.

En wil je na deze podcast er meer over weten, wil je samen met mij aan de slag gaan, met mij en met andere deelnemers, dan zou ik zeggen, ga snel naar MiekeKosters.nl en meld je aan voor mijn programma, het slanke mensen programma, het geheim van slanke mensen. En ja, doe mee.

Waarom mensen hierop vastlopen2:19

Dit, dit teleurgesteld mogen zijn en toch doorgaan, waar dat om gaat, dat is volgens mij waar heel veel mensen op vastlopen. Ook als je jaren bezig bent, ook als je de theorie kent, een podcast luistert, is dit waar heel veel mensen op vastlopen, want heel veel mensen die meedoen denken dat eerst zo'n teleurstelling weg moet zijn, dat dat eigenlijk niet mag, dat je niet teleurgesteld mag zijn. Want ja, je moet gewoon doorgaan, je moet gewoon staan, je moet gewoon gaan, dus dat is niet goed.

Dus eerst moeten ze die wegwerken voordat ze verder kunnen. Oftewel, dat je eerst weer een soort van regie moet voelen voordat je door kan gaan. Of eerst weer zin moet hebben om het weer op te pakken voordat je verder gaat. Of, eerst moet je weer een beetje geloven dat je het toch wel kunt, in ieder geval dat tegen jezelf zeggen voordat je verder gaat.

En in die tussentijd waarmee je aan het worstelen bent met die wel of niet teleurgesteld zijn, met die gedachten die je allemaal hebt, ja dan heb je het even niet, dan weet je het even niet en dan eet je. En ja, dat versterkt natuurlijk het hele gevoel van zie je nou wel, ik kan het niet.

En in deze podcast wil ik het dus met je hebben waarom juist eigenlijk dat wachten op weer het goede gevoel of weer positieve gedachten je tegenhoudt. Want er is een andere optie.

Het gesprek met coach Anne3:59

Kijk, ik had vorige week een coach in een gesprek en ik noem haar even Anne en ze zei, ik val steeds terug en dan raak ik teleurgesteld in mezelf en dan denk ik, ik kan het niet. Ja, en dan krijg ik juist zin in lekkere dingen. En toen ik haar vroeg, wat is precies je vraag aan mij, zei ze, ik wil die gedachten niet meer hebben. En ik wil niet meer teleurgesteld zijn, dus ik wil niet meer dat gevoel hebben dat ik het niet kan. Hoe krijg ik die weg?

Kijk, en dat is nou precies het probleem. Dus wat dat betekent als je hier tegenaan loopt, en wellicht herken jij dit natuurlijk ook, is dat je niet zo wilt denken, dus je raakt in gevecht eigenlijk met je eigen gedachten. Je probeert die weg te duwen, weg te werken. Nou, dat doen mensen bijvoorbeeld door positief te gaan denken in plaats van negatieve gedachten. Alleen maar tegen jezelf zeggen, ik kan het wel, ik kan het wel, ook al voel je het misschien niet. Je moet jezelf oppepen, sommige mensen worden wat strenger op zichzelf, maar hoe dan ook, wat er gebeurt is vaak, hoe harder je vecht tegen dit soort gedachten, hoe sterker ze zijn, hoe sterker ze worden.

Thought suppression en de roze olifant5:05

En ja, als het te sterk wordt, dan geef je uiteindelijk op, dan ga je nog meer eten. En dat is een bekend psychologisch fenomeen, ze noemen het ook wel thought suppression. Hoe harder je een gedachte wegduwt, hoe vaker die terugkomt. Nou, we kennen allemaal de roze olifant, weet je nog? Probeer eens niet aan een roze olifant te denken nu. Nee, dus nu niet aan een roze olifant denken. 9 van de 10 mensen denkt aan een roze olifant.

Dus zolang je je gedachten of gevoelens als probleem ziet, of als vijand zelfs, van je proces, van jezelf, is de weg terug naar regie eigenlijk niet eens een optie. Want dan ben je eerst moeten die gedachten weg, of die gevoelens, eerst moet dat opgelost zijn. Ja, Anne, zoals ik haar noemde, die zei zelfs van, als ik denk ik heb zin in lekkers, dan wil ik dat ook. Dus helemaal van die gedachten moet weg, want zodra ik die denk, dan heb ik geen wil meer, dan luister ik ernaar. Maar ik geloof dat vechten tegen je gedachten ook een soort excuus is. Want het houdt je van de straat, het houdt je bezig. Weet je, je probeert afleiding te zoeken, positiever te denken, gedachten weg te duwen, misschien op te schrijven, andere gedachten. En als dat niet lukt, dan heb je toch je best gedaan. Maar ja, dan heb je echt je best gedaan, want je wist dat deze gedachten de oorzaak waren, en je hebt echt geprobeerd die weg te krijgen, maar als dat niet lukt, ja, dan is het gewoon te moeilijk voor je. Maar je vergeet dan waar het om gaat. Kijk, ik zeg altijd, moed hebben, of regie hebben, mag ik ook, wat kan je ook zeggen, betekent niet vechten tot je gedachten weg zijn. Regie betekent doen wat je had afgesproken, met dit soort gedachten en gevoelens erbij.

Stephen Hayes en ACT-therapie6:49

Nou, Stephen Hayes is een Amerikaanse psycholoog en die heeft in de jaren tachtig een therapie ontwikkeld en die heet ACT, Acceptance Commitment Therapy.

Ik ben daar echt enorme fan van, en hij zei, mensen die ophouden met vechten tegen hun negatieve gedachten, en in plaats daarvan, dus hun energie niet meer besteden aan dat vechten tegen die gedachten, maar in plaats daarvan doorgaan met dingen die ze belangrijk vinden, die komen veel verder. Veel verder dan mensen die hun gedachten proberen te veranderen.

En hij zegt, dit kan je doen met cognitieve diffusie. Nou, een ingewikkeld woord natuurlijk, maar het betekent eigenlijk dat je beseft, een gedachte is maar een gedachte. Geen feit. Geen waarheid. Geen opdracht, maar gewoon een gedachte. Een aantal woorden achter elkaar.

Ja, en gedachten zijn er gewoon, die komen en gaan. Maar jij kunt wel kiezen hoe je ermee omgaat. Dus hij zegt, je bent niet je gedachten, je gedachten zijn niet lijdend. Je hebt soms dit soort gedachten, je hebt soms saboterende gedachten, ondermijnende gedachten. En hij zegt, een van de simpelste oplossingen, en dat vind ik zelf altijd een hele mooie,

De zin veranderen: 'ik heb de gedachte'8:29

is dat je niet langer zegt, ik kan het niet. Dus stel, je bent teleurgesteld, de weegschaal ging niet naar beneden, of je eet toch, terwijl je dat eigenlijk niet had afgesproken, en die gedachten komen van, zie je wel, ik kan het niet. Dat, dus dan zeg je niet meer, ik kan dit niet, maar dan zeg je, oh, ik heb weer de gedachte dat ik het niet kan. Voel je het verschil? Dus in plaats van, ik kan het niet, zeg je, ik heb weer de gedachte dat ik het niet kan. In het eerste zinnetje ben je de gedachte eigenlijk, heb je geen keus bijna, en in het tweede zinnetje heb je gewoon de gedachte dat je het niet kan. En dat geeft echt een wereld van verschil.

Want die eerste, ja, dwingt je tot actie of paniek, maar die tweede, ik heb weer de gedachte dat ik het niet kan, laat je vrij om te kiezen wat je ermee doet. Je kunt altijd kiezen wat je met zo'n gedachte, die er dan toch is, doet. Als je maar ziet dat het maar een gedachte is. En dat, ja, nou ja, gedachten die zijn er gewoon.

Marlat en Gordon over terugval9:34

Nou, er is nog iets wat dit een beetje versterkt, en dat is werk van Marlatt en Gordon, heet dat, dat zijn twee onderzoekers, en die hebben zich verdiept in waarom mensen terugvallen in oud gedrag, en zij ontdekten iets, en dat noemen ze de Abstinence Violation Effect. Nou, dat betekent dat één keer te veel chips in je hoofd wordt, ik heb alles verpest, ik leer het nooit, ik kan dit echt niet. Maar wat zij zeggen, het is niet die ene avond chips, die woensdagavond toch chips, die maakt dat je stopt met zo'n afslankpoging, het is wat je erna denkt. Ik kan het niet, ik ben hopeloos, het lukt nooit. Dus zo'n één keer te veel chips, gewoon feitelijk, pak een beet, 150 calorieën meer, wordt, ik kan het nooit. En vanuit die gedachte geef je op, niet vanuit die 150 calorieën extra. Dus, de terugval is niet het echte probleem, het probleem is het verhaal, wat je er om heen vertelt. Jouw gedachten na zo'n terugval. Ik zeg altijd, één van de dingen die super belangrijk is in afvallen zonder dieet, in regie pakken, betekent dat je onderscheid leert te maken tussen drama en data. Eén bakje chips te veel is 150 calorieën, dat is de data. Maar het drama wat je ervan maakt in je hoofd, daar zit de crux, daar zit het echte probleem.

Dus, de conclusie is vechten tegen je gedachten werkt echt niet, of in ieder geval niet altijd. Soms kan het voldoende zijn dat je denkt, ik ga anders denken en het lukt, maar heel vaak niet. En dan gaat het er dus om dat je niet gaat vechten tegen je gedachten, en dat je niet blijft wachten tot je je weer beter voelt, of minder teleurgesteld, of sterker, of krachtiger. Niet wachten, maar in actie komen. En dan kun je drie dingen doen, drie bewegingen. Eigenlijk, die kun je vandaag al doen, die kun je nu doen. Het eerste is, laat de gedachten en gevoelens er zijn. Dus letterlijk. Daar is hij weer, de gedachte dat ik het niet kan. Punt. Dan niets. Geen weerwoord, geen tegenargument, geen oordeel, geen positieve affirmatie, maar gewoon, oké, daar ben je weer. Net zoals een wolkje in de lucht, het komt en het gaat. Jij bent niet de wolk, het is maar een gedachte. Het tweede is, doe wat je met jezelf had afgesproken. Dus, houd je aan je basis eetpatroon, skip het snoepen naar acht uur 's avonds, maak die wandeling na het avondeten, wat dan ook maar, wat jij dan ook maar met jezelf had afgesproken, doe het. Niet omdat je er zin in hebt, of omdat het lekker voelt, of omdat die gedachte weg is, maar simpelweg omdat je het had afgesproken. Omdat dat is wat je in the end het liefste wilt, en wat het beste voor jezelf is. Stick to the plan, not to the mood, dat geldt hier, dus doe wat je had afgesproken.

En het derde is, na een terugval pak het direct weer op. Dus niet maandag, niet na het weekend, niet als ik weer in de flow zit, of zoiets, maar het volgende moment, dus direct na die chips. Het is niet de terugval die je breekt, waardoor je stopt, het is hoelang je erin blijft hangen. Ik zeg weleens, wat nu als je doel niet meer is om het vol te houden. Heel vaak praten mensen zo, ik moet het vol houden om aan mijn basis eetpatroon te houden. Maar je doel is niet meer vol houden, want terugvallen horen er gewoon bij. Het doel is opstaan en doorgaan, wat er ook gebeurd is. Kijk, heel veel mensen hebben van alles geprobeerd, voordat ze met mijn programma meedoen, diëtenregels, wilskracht, mindfulness, en noem maar op. Maar dit gaat om gewoon doorgaan, terwijl je negatieve en saboterende gedachten lawaai maken in je hoofd. Die zijn er nog, die zijn niet weg, maar jij doet wel wat je van plan bent. En daar zit de doorbraak. Dus niet dat die gedachten moeten verdwijnen, maar dat jij ze niet meer hoeft te gehoorzamen. Je hoeft ze niet meer te laten luisteren, ze mogen er gewoon zijn. Maar jij kiest wat je doet. Dus, wachten tot het anders gaat voelen, geen teleurstelling, geen ondermijnende gedachten meer, geen machteloosheid ervaren, dat soort dingen. Daar wachten, dat is eigenlijk een vorm van controle zoeken. Want dat voelt veilig, dat voelt verstandig, en dan ben je eerst denken, dan doen, en dan ben je eerst voelen, dan handelen. Daar kan je uren mee zoet zijn, daar kan je uren mee bezig zijn. Maar effectief gedragsverandering werkt andersom.

Eerst doen, dan geloven14:31

Eerst doen, dan in jezelf geloven. Dus, niet eerst geloven in jezelf en dan doen, maar je gaat het doen en dan groeit je vertrouwen. Dan groeit het geloof.

En iedere keer dat je dat doet, ook als je geen zin hebt, leer je echt iets fundamenteels. Namelijk, hé, ik kan dit wel, deze kleine stap, ook als het moeilijk is. Of, ik kan dit wel, ook als mijn gedachten allemaal lawaai maken, drama maken in mijn hoofd, maar ik kan het wel. En dat is regie. Niet zozeer een gevoel voor mindset, maar echt een ervaring. En die krijg je alleen door doen. Dus niet door erover na te denken, nog meer lezen, nog meer analyseren, wachten tot het beter voelt, maar echt kleine stappen zetten. De oplossing zit hem niet in het denken, het zit hem altijd in de actie. Als jij die gedachte toch weer krijgt, ik kan het niet, het lukt me nooit, ik heb alles verpest, dan zeg je, hé, daar is die weer. En je gaat gewoon door, met wat je had afgesproken. En ja, zo simpel is het eigenlijk. En dat kan gewoon iets kleins zijn, één klein dingetje. Want dat betekent dat je die regie weer terugpakt. Niets smaakt zo lekker als regie, zeg ik altijd. En regie is niet dat je geen twijfels hebt, dat het vanzelf gaat of makkelijk is. Dus regie is niet zonder twijfel zijn. Regie betekent doen wat je had afgesproken, met je twijfels, gewoon onder je arm, richting je doel. Succes!