Het geheim van slanke mensen · aflevering 425
425 – Het is zo lekker, ik kán gewoon niet stoppen
Waarom de derde hap nooit meer zo lekker is als de eerste (en hoe je stopt met onbewust dooreten)
In deze aflevering noemt Mieke een programma of actie zoals die toen was. Het programma is inmiddels aangepast. Lees hoe het nu werkt.
In deze podcast
In het kort
In deze aflevering van Het geheim van slanke mensen legt Mieke Kosters uit waarom de eerste hap chips wel zo lekker is, maar hap zeven en veertien niet meer. Sensory specific satiety, een term van hoogleraar Barbara Rolls, verklaart dat de lekkerheid van een voedingsmiddel daalt tijdens het eten, terwijl ander eten nog aantrekkelijk blijft. De aflevering is voor iedereen die een zak chips of borrelplank leegeet zonder dat te willen, en laat zien hoe je stopt met onbewust dooreten.
Hoe stop ik met eten op de automatische piloot?
Je stopt met eten op de automatische piloot door het stemmetje in jezelf op te merken dat zegt dat een hap niet meer zo lekker is, en door eten verder weg te zetten zodat je meer moeite moet doen om door te eten.
Waarom eet ik altijd te veel?
Mieke Kosters legt uit dat je meestal niet dooreet omdat het zo lekker is, maar omdat het eten er simpelweg is en er variatie in zit, zoals bij een borrelplank met allerlei hapjes.
Wat is de psychologie achter overeten?
De psychologie achter overeten zit in sensory specific satiety: de lekkerheid van wat je eet daalt snel na de eerste happen, terwijl ander, nog niet gegeten eten aantrekkelijk blijft.
Hoe verander ik mijn eetgedrag?
Je verandert je eetgedrag door eerst bewust te worden van wat je doet, en daarna verantwoordelijkheid te nemen door in actie te komen, bijvoorbeeld door je happen een cijfer te geven.
Het geheim van slanke mensen is de podcast van Mieke Kosters, expert in eetgedragsverandering, schrijver van negen boeken over afvallen zonder dieet en 19 jaar coach van vrouwen die willen afvallen zonder dieet. De podcast is ruim 2 miljoen keer beluisterd.
De aangenomen lekkerheid van voedsel, van een voedingsmiddel, van een product, daalt tijdens het eten ervan, terwijl andere, nog niet gegeten voedingsmiddelen, relatief aantrekkelijk blijven.
Luister ook
Aflevering 442Hoe houd ik afvallen vol: waarom reëel zijn je laat stoppen?Luister →
Aflevering 437Weekend eetgedrag plannen: stop het licentie-effect bij afvallenLuister →
Aflevering 436Afvallen volhouden: waarom niet iedereen slank wordtLuister →
Welke aflevering past bij jou?
Met de podcast-advies tool ontdek je welke afleveringen passen bij jouw doelen.
Beantwoord een paar vragen, dan zoek ik de afleveringen erbij!
Gratis Startweek
Elke dag chocola, 12 kilo eraf? Het kan!
Pak ook regie op je eetgedrag en start met genieten én afvallen. Helemaal gratis, in je inbox, 5 minuten per dag. Morgen om 7:00 begint dag 1.
Ja, ik doe mee met de StartweekTranscript
De hele aflevering om te lezen
Zak chips die vanzelf leeg raakt
Je zit op de bank voor de tv en je hebt een zak chips naast je. Nou, de eerste hap die je neemt, oh, zout, vet, knapperig, heerlijk. De tweede hap eigenlijk ook. En dan zit je daar, tien minuten later, met een lege zak in je hand en je weet niet precies waar hap drie tot en met veertig zijn gebleven.
Kijk, die eerste hap, die was wel degelijk echt zo lekker als je dacht. Maar hap zeven niet. En hap veertien eigenlijk al helemaal. Je hebt dus niet zitten genieten. Je hebt twee happen genoten en de rest naar binnen gewerkt. Je eet niet te veel uit honger, dat weet je al lang.
Mieke's introductie en podcast cijfers
Mijn naam is Mieke Kosters. Ik verkocht ruim 350.000 boeken over afvallen zonder dieet. Tienduizende vrouwen volgden mijn online trainingen en deze podcast werd al meer dan 2 miljoen keer beluisterd. Ik heb zelf 18 kilo af, nu alweer ruim 19 jaar geleden, maar ik ben nog altijd slank. En in deze podcast leer ik je hoe je afvalt en slank blijft. Met elke dag chocola, zonder dieet. Dat kan echt, want niets smaakt zo lekker als regie op je eetgedrag.
Aankondiging herstartweek in september
Nou, wil jij hier meer van weten, wil je kennismaken met mijn aanpak? Volgende week maandag begint de herstartweek. En in september organiseer ik een gratis week om te herstarten na de vakantie. Dus vijf dagen lang krijg je elke dag een korte les en een opdracht. Je gaat aan de slag met je eetpatroon. We hebben het over bewegen, we hebben het over mindset. Ik geef een gratis live training over omgaan met je eigen saboteurs. Op donderdag 3 september is dat. En je krijgt feedback ook op je eetpatroon bijvoorbeeld.
Dus als jij zegt, nou dat lijkt me wel heel leuk, ga dan snel aan. Dat kan via de link hieronder in de shownotes of ga naar miekekosters.nl. En let op, nadat je aangemeld bent, krijg je een link om een account aan te maken. En doe dat wel, want deze herstartweek doe ik in mijn nieuwe app. En daar heb je een account voor nodig.
Nou, tot zover daarover. Nu snel door met de aflevering.
Doorval eten omdat het er is
Goed, hoe werkt dat nou? Met het door eten. Met het voorbeeld wat ik in de introductie zei, zo'n zak chips die je dan helemaal door eet. Of nee, ik herken het zelf met drop bijvoorbeeld. Ik vind drop, dat vind ik moeilijk om te stoppen als het naast je ligt. Heel veel mensen horen over chocola altijd. Nou, wat is dat nou? Over het algemeen geld dat je niet door eet omdat het zo lekker is, maar je eet door omdat het er is. En dat is een heel groot verschil is. En dat is een heel groot verschil.
Want ik weet uit de praktijk, heel veel vrouwen die mijn trainingen volgen, die denken dat het een probleem is dat ze te veel van lekker eten houden. Ik zei dat vroeger zelf ook. Ja, ik heb gewoon niet zoveel discipline als het gaat om lekker eten. Weet je, ik hou gewoon te veel van lekker eten, te veel van gezelligheid. Een beetje dat bourgondische.
Nou, de grap is dat dat dus bijna nooit echt waar is. Oké, je houdt wel van de eerste twee happen. Maar de rest, dat gaat over het algemeen op de automatische piloot. Nou, dat is natuurlijk best wel interessant gegeven.
Borrelplank en de rol van variatie
Nou, waar je dat wat mij betreft heel goed ziet, is bij een borrel. Als je een borrel hebt met een borrelplank met allerlei hapjes. Kijk, het eerste wat je pakt, je kiest waarschijnlijk iets wat je het allerlekkerst vindt. Nou, dat is dus ook echt lekker. En als je daar nog wat van neemt, ja, dan wordt het misschien al ietsje minder. Maar goed, als ze veel verschillende dingen nemen, dan switch je van de ham naar de kaas, zeg maar. En dan is het weer opnieuw weer lekker. Nou, als je dan daarna een olijf neemt, ook weer lekker. Ja, maar op een gegeven moment, ja, mag het ook wel op, zeg maar. Dus die zielige blokjes kaas die er nog liggen aan het einde, nou ja, die neem je ook maar, dan is het op. Weet je, dan heb je geen gedoe meer.
Dus, dat is niet een kwestie van honger. Nou, dat is natuurlijk vrij weinig. Ik wil met honger, echt de honger te maken. In dit geval, in dit voorbeeld, waar ik het in deze podcast over heb, dan gaat het over beschikbaarheid van eten, maar ook over variatie. Want, kijk, dat is de val van feestjes, gezelligheid, de camping met allemaal hapjes, noem maar op. Niet dat het per se allemaal super lekker is, maar wel dat er verschillende dingen zijn, dat er iets anders is. En, dat het überhaupt voor je staat. Dus, dat het überhaupt beschikbaar is. Oftewel, variatie en beschikbaarheid.
Nou, probeer dit eens voor jezelf uit. Kijk naar deze week eens één keer per dag naar wat je eet. En vraag jezelf gewoon, terwijl je het eet af, is deze hap echt nog steeds zo lekker als de eerste hap? Want over het algemeen verdwijnt lekker vrij snel. Nou, ik zeg hier, ik heb hier wel eens over. Maar wat ik dus zo leuk vind, is dat dit wetenschappelijk ook onderzocht is. En dat daar ook bewijs voor is.
Sensory specific satiety volgens Barbara Rolls
Dus Barbara Rawls, zij is hoogleraar voeding, gaf dat een naam, dit waar we het nu over hebben. En dat noemt zij sensory specific satiety. De aangenomen, zij zegt de aangenomen lekkerheid van voedsel, van een voedingsmiddel, van een product, daalt. Tijdens het eten ervan. Terwijl andere, nog niet gegeten voedingsmiddelen, relatief aantrekkelijk blijven. Dus, de lekkerheid daalt van iets wat je aan het eten bent. Andere dingen die je nog niet gegeten hebt, die blijven nog wel steeds zo lekker. Dus zij zegt, verzadiging van lekkerheid eigenlijk, dat geldt alleen voor wat je net gegeten hebt. Of voor wat je aan het eten bent, misschien. Zij zegt, als je iets eet, dan daalt vrij snel hoe lekker je dat ene ding vindt, wat je dan eet. Dus de grootste daling zit vaak al naar de eerste happen.
Ja, dat is toch interessant, vind ik interessant. En het geldt alleen voor wat je op dat moment eet. Dus alles wat je nog niet gegeten hebt, blijft even lekker als dat het is. Als dat het was in je hoofd. Ik weet niet, weet ik veel.
Toetje-effect: nieuwe smaak schept ruimte
Ik weet niet of je dat herkent, maar dat je uit eten bent en je zit hartstikke vol van het hoofdgerecht. Maar dan komt de kaart met de toetjes langs en dan denk je, ja, tiramisu. Dan opeens voel je weer ruimte. Maar dat is natuurlijk niet echt ruimte. Dat betekent gewoon een nieuwe smaak. Nou ja, dat is weer opnieuw lekker. Dus dan maak je er een soort van ruimte voor.
Wat Rawls ook zegt, is hoe hard dat lekkere gevoel daalt. Dus hoe lekker je iets vindt eigenlijk, hoe lekker je het ervaart, bepaalt hoeveel je er nog van eet. Oftewel, je lijf geeft je ergens gewoon een seintje. Joh, dit is niet meer zo lekker als in het begin.
Nou, ik weet niet of jij dat seintje herkent, maar waarschijnlijk luister jij daar niet naar. Dat stemmetje in jezelf, negen van de tien mensen die regelmatig teveel eten, zijn gewend dat stemmetje te negeren. Die ervaren het niet eens, die horen het niet eens. Want joh, de borrelplank is nog vol. En er zitten nog andere dingen op. Ja, en dan ga je wel doorgeten.
Maar die zak chips, waar ik mee begon in deze podcast, een zak chips is ongeveer duizend calorieën. Dat is best veel. Dat zijn gewoon de feiten, dat is data. Nou, van die duizend, als je die in één keer opeet, zo'n zak, dan heb je er dus misschien 150 echt geproefd. Daar heb je echt van genoten. En die andere 850, die heb je gegeten, ja, zonder dat het iets voor je deed eigenlijk. En dat kan je dus echt anders aanpakken.
Praktische tips om bewust te stoppen
Je kunt jezelf aanleren te stoppen als je happen minder lekker zijn. Je kunt dat stemmetje in jezelf echt gaan opmerken. Je kunt dat stemmetje gaan waarnemen. Nou, bijvoorbeeld door de borrelplank überhaupt verder van je af te zetten. Of zo te gaan zitten dat je daar geen zicht meer op hebt. Je kunt de zak chips in de keuken zetten. Wat er dan namelijk gebeurd is, na dat kleine bakje, wat wel degelijk heel lekker is, moet je alweer meer moeite doen om meer te eten. En dat geeft je ruimte om te luisteren naar jezelf. Is het echt nog steeds zo lekker? Wil ik dat echt per se? Maar goed, daar moet je dus wel wat voor doen. Dat gaat niet zomaar vanzelf.
Kijk, het gaat altijd bij regiepakken, draait het natuurlijk altijd om deze twee stappen. Je moet het zien, oftewel inzicht, zelfbewust zijn, bewust worden. Dat is stap één. En de tweede stap is verantwoordelijkheid nemen. In actie komen. Er wel wat mee doen. Kijk, dit gaat allemaal niet vanzelf.
Lichaam is geen kliko en cijfer geven
Nou, ik heb twee uitspraken die misschien veel mensen al kennen, maar die ik ook vaak terug hoor. Dus ik zeg ze nog een keer in deze podcast, ook voor jou. Je lichaam is geen kliko. Dat is wat mij betreft een super helpende zin bij dit stuk. Dus het hoeft niet op. Ik mag stoppen. Na drie happen. En het wegleggen. Weggeven. Desnoods weggooien. Dat is oké. Mijn lichaam is geen kliko. Liever in de echte kliko dan mijn lichaam als kliko gebruiken.
Weet je, en het hoeft niet op, is ook een hele belangrijke. Ja, vroeger, zeker een generatie voor ons, die nog allemaal de oorlog hadden meegemaakt, die hebben helemaal aangeleerd van eten weggooien mag nooit en het moet op, want ja, zonde om weg te gooien. Maar dat telt al heel lang niet echt meer. Nou, ik ben niet hier een pro eten verspillen podcast aan het maken. Dat is natuurlijk niet zo. Maar pak minder. Ja, en is het echt te veel, ja, gooi het gewoon weg. Je lichaam is geen kliko.
Nou, en het tweede, wat natuurlijk super goed past bij deze podcast, is geef je happen een cijfer. Doe het eens heel bewust. Pak dat weer eens op. Ook als je al langer luistert, misschien is dit een beetje weggezakt, maar ga dat gewoon weer eens proberen. Maar dan ga je eruit. Minder eten. Ja, en dan focus je op wat je wel neemt in plaats van alles wat je niet mag. Nou, dat geeft rust en dat maakt echt dat je denkt, yes, dit is lekker. Hier ga ik mee door. Nou, dat kun jij ook.
En precies dit, hier gaan we ook mee aan de slag in die herstartweek. Dus, heb jij je nog niet aangemeld? Doe het heel snel. Via de link hieronder in show notes of op mikakosters.nl, want dan krijg je nog veel meer handige en vooral razend.