Podcast / Aflevering 426

Het geheim van slanke mensen · aflevering 426

426 – Je weet alles al, maar om 21.00 uur sta je toch bij de kast

Welke van deze 5 saboteurs stuurt jouw eetgedrag?

Door Mieke Kosters27 augustus 2026Tekst bijgewerkt 27 september 202612 minuten

0:0012:05

In deze aflevering noemt Mieke een programma of actie zoals die toen was. Het programma is inmiddels aangepast. Lees hoe het nu werkt.

Of luister in je eigen app: Spotify Apple Podcasts

In deze podcast

In het kort

In deze aflevering van Het geheim van slanke mensen legt Mieke Kosters uit dat je 's avonds bij de kast staat door saboterende gedachten, niet door gebrek aan kennis. Mieke Kosters noemt vijf saboteurs die je eetgedrag sturen: de Prinses, de Erkenningsjunk, het Genie, de Perfectionist en de Angsthaas. Deze aflevering is voor iedereen die precies weet wat gezond is, maar toch elke avond weer bij de kast staat.

Wat zijn saboteurs bij afvallen?

Mieke Kosters noemt saboterende gedachtenpatronen die je op een moeilijk moment op een zijspoor zetten, zoals 'ik heb het verdiend' of 'morgen begin ik weer'. Zij onderscheidt vijf saboteurs: de Prinses, de Erkenningsjunk, het Genie, de Perfectionist en de Angsthaas.

Waarom saboteer ik mezelf bij afvallen?

Mieke Kosters legt uit dat saboterende gedachten razendsnel door je hoofd schieten op een moeilijk moment, zoals 's avonds bij de kast, en dat je ze vaak niet eens bewust opmerkt omdat het gewoontes zijn geworden.

Hoe stop ik met eten op de automatische piloot?

Mieke Kosters adviseert het gewoontemoment te onderbreken met een briefje op de kast, een huppeltje of een wekker, zodat je een moment van stilstand krijgt om bewust te kiezen wat je echt wilt.

Waarom lukt afvallen niet met wilskracht?

Mieke Kosters verwijst naar onderzoek van Wendy Wood waaruit blijkt dat 4 op de 10 dingen die je doet gewoontes zijn, waarbij je denken los staat van je gedrag, waardoor kennis en wilskracht je op dat moment niet bereiken.

Hoe verander ik mijn eetgedrag?

Mieke Kosters legt uit dat je eerst bewust moet worden van je belangrijkste saboteur, zodat je op het gewoontemoment een ander, bewust gekozen gedrag kunt kiezen in plaats van vanuit gewoonte te handelen.

Het geheim van slanke mensen is de podcast van Mieke Kosters, expert in eetgedragsverandering, schrijver van negen boeken over afvallen zonder dieet en 19 jaar coach van vrouwen die willen afvallen zonder dieet. De podcast is ruim 2 miljoen keer beluisterd.

In mijn aanpak noem ik vijf van dit soort kernsaboterende gedachtenpatronen.

Hoofdstukken

Luister direct naar één onderdeel

Luister ook

Welke aflevering past bij jou?

Met de podcast-advies tool ontdek je welke afleveringen passen bij jouw doelen.
Beantwoord een paar vragen, dan zoek ik de afleveringen erbij!

Naar de podcast-advies tool

Welke saboteur stuurt jouw gedrag het meest?

Als je weet wat jouw belangrijkste saboteurs zijn, word je je er eerder bewust van. En dan kun je eerder bewust kiezen voor ander gedrag. De saboteurtest laat zien welke van de vijf bij jou het meest voorkomt.

Doe de gratis saboteurtest

Transcript

De hele aflevering om te lezen

Deze aflevering verscheen op 27 augustus 2026. De Herstartweek en de live training van 3 september waar Mieke over vertelt, zijn voorbij. De saboteurtest kun je nog steeds gratis doen. Het transcript is licht bewerkt: herhalingen en versprekingen zijn eruit.

Soms lijkt het, als het gaat om afvallen en diëten, dat je niet weet dat groente goed voor je is. Of dat je niet beseft dat frisdrank suiker bevat. Of dat je denkt: nou, bewegen, dat zal allemaal wel meevallen.

Ik geloof: jij weet echt wel wat goed voor je is. Dat bewegen goed voor je is, bijvoorbeeld. Je weet best wat gezond is, zeker in grote lijnen. Kijk, je bent natuurlijk niet dom. Je regelt je werk, je gezin, je zorgt voor je ouders, je kinderen, iedereen om je heen. Je kunt drie problemen tegelijk oplossen.

En toch sta je 's avonds, als het even rustig is, bij die kast. Terwijl je eigenlijk wilt afvallen.

Dat komt niet door een gebrek aan kennis. Dat komt door wat je tegen jezelf zegt op zo'n moeilijk moment. En dat zijn gedachten. Je zegt het vaak niet hardop, maar het schiet door je hoofd. Gedachten die soms zo snel voorbijkomen dat je ze niet eens bewust hoort. Je bent het bovendien zo gewend, je doet het zo vaak, dat het je niet eens meer opvalt.

Maar het is er wel: die saboterende gedachten die je steeds opnieuw op een zijspoor zetten. In mijn aanpak noem ik vijf van dit soort kernsaboterende gedachtenpatronen. En over die vijf wil ik het vandaag met je hebben.

Je eet niet te veel uit honger, dat weet jij ook. Mijn naam is Mieke Kosters. Ik verkocht ruim 350.000 boeken over afvallen zonder dieet. Tienduizenden vrouwen volgen mijn online trainingen. En deze podcast is al meer dan 2 miljoen keer beluisterd. Ik viel zelf 18 kilo af, inmiddels alweer ruim 19 jaar geleden, en ik ben nog altijd slank. In deze podcast leg ik uit hoe je afvalt en slank blijft. Met elke dag chocola als je dat lekker vindt. Zonder één dag op dieet. En dat kan echt. Want niets smaakt zo lekker als regie op je eetgedrag.

Maandag 31 augustus start de nieuwe Herstartweek: een week om na de vakantie echt een nieuwe start te maken. Hij is helemaal gratis en ik organiseer hem in mijn nieuwe app. Vijf dagen lang krijg je elke dag een korte les of podcast, en doe je een kleine actie waarmee jij de puntjes op de i zet. Zodat je echt klaar bent om af te vallen, om fit te worden, en een slanke, fitte nazomer te krijgen.

We gaan het hebben over eten: hoe organiseer je wat jij het liefste eet zo dat je er ook mee afvalt? We gaan het hebben over bewegen, over jouw patronen en over je mindset. En op donderdag 3 september, om 8 uur 's avonds, geef ik een gratis live training over omgaan met je saboteurs. Precies de saboteurs waar ik het in deze podcast kort over heb. Meld je snel aan, want maandag starten we. Klik op de shownotes hieronder of ga naar miekekosters.nl.

Over gewoontes en nieuwe gewoontes ontwikkelen lees je van alles. Maar ik vond een theorie van Wendy Wood. Zij schreef het boek Good Habits, Bad Habits en deed onderzoek naar gewoontes. Ze liet mensen een dag lang elk uur opschrijven wat ze deden. Ze moesten antwoorden: wat doe je nu, waar ben je, waar denk je aan?

Wat bleek? Zo'n vier op de tien dingen waren gewoontes. Bijna elke dag, op dezelfde plek, deden ze hetzelfde, zonder dat ze er bewust voor kozen of een besluit namen. Ze deden het gewoon.

En er kwam nog iets opmerkelijks uit. Als mensen bezig waren met zo'n gewoonte, dachten ze vaak aan hele andere dingen. Maar bij gedrag dat geen gewoonte was, ging hun denken juist over wat ze op dat moment deden.

Dus als het bij jou een gewoonte is geworden om 's avonds, als de kinderen op bed liggen, nog even wat lekkers te pakken, dan denk je daar vaak niet meer bewust over na. Je hoofd is bij de dag die je gehad hebt, of bij de rust die je verdiend hebt, of bij wat er ook maar speelt. En je hand pakt gewoon wat lekkers. Die twee zijn bijna los van elkaar.

Het is dus zaak om van dat gewoontegedrag weer bewust gedrag te maken. Gedrag waar je wel degelijk even over nadenkt. Gedrag dat je echt zelf kiest. Want zolang het vanzelf gaat, kun je nog zoveel lezen over voeding en beweging, maar daar heb je niets aan. Die kennis gebruik je niet zolang je vanuit gewoonte handelt. Gewoontes die niet helpen om af te vallen noem ik vaak dikke gewoontes. Daarbij kom je niet eens bij je kennis, dan ben je met hele andere dingen bezig.

Kennis zit in je bewuste brein. Reflexen en gewoontes zitten vaak in het primitieve deel van je brein. En dat deel neemt het vaak over als je moe bent, gestrest of onrustig.

Wat werkt dan? Heel bewust stilstaan bij wat er precies gebeurt op zo'n gewoontemoment. Als je van een gewoonte af wilt, is het zaak je echt bewust te worden van de gedachten die op dat moment voorbijschieten.

Je kunt bijvoorbeeld een briefje op de kast hangen. Je loopt uit gewoonte naar de kast, maar als daar een briefje hangt, word je even uit die gewoonte geschud. Dan denk je: hé, wacht even, ik sta er weer. Maar wat wil ik eigenlijk echt?

Een andere optie: als je merkt dat je naar de keuken loopt, maak je even een huppeltje. Iets geks, een pattern interrupt, een beweging, zodat je uit je gewoontegedrag schiet en een heel klein beetje ruimte claimt om na te denken. Je kunt ook een wekker zetten, als je weet dat het vaak rond dezelfde tijd gebeurt.

Wat gebeurt er als je dat doet? Als je even uit dat gewoontegedrag stapt en jezelf een momentje van stilstand gunt? Want dat is wat je jezelf moet gunnen: één moment van stilstaan. Gewoon even ademhalen. Dat is heel effectief. "O, ik doe het weer. Wacht. Wat denk ik eigenlijk nu?"

Dan kun je je wel degelijk bewust worden van de gedachten die op zo'n moment voorbijschieten. "Ik heb het verdiend." "Eentje kan wel." "Ach, ik heb het vandaag toch al zo goed gedaan." "Morgen start ik weer." "Nu even niet, het is allemaal te zwaar." Dat soort dingen.

De vijf saboteurs waar ik het in het begin over had, zijn patronen van zulke saboterende gedachten. Patronen waardoor je zo weer in dat oude gedrag schiet, en die je waarschijnlijk niet meer opmerkt omdat ze bijna gewoon zijn geworden. Ik noem er vaak vijf. Er zijn er natuurlijk meer, laat dat voorop staan, maar deze vijf komen vaak voor. Ik ben benieuwd welke jij herkent.

In de live training op 3 september gaat het hierover. Sterker nog, op 3 september kun je overdag in de Herstartweek een uitgebreide test doen om te kijken welke het meest bij jou voorkomt. En in de live training leg ik per type uit wat echt werkt en hoe je ermee omgaat. Maar dit zijn ze.

De eerste is de Prinses. Die herken ik zelf ook. Zij vindt dat afvallen en fit worden niet te veel gedoe moet zijn. Het leven moet wel leuk blijven. Als het te moeilijk wordt, denkt ze: nou ja, zo belangrijk is het ook weer niet. Er zijn wel ergere dingen dan kilo's. Zo graag wil ik het niet. Eentje kan wel. Ik pak het echt wel weer op, ik moet het gewoon weer even doen. Oftewel: als het moeilijk wordt, haakt ze af.

De tweede noem ik de Erkenningsjunk. Dat is een pleaser. Ze krijgt iets aangeboden, en dan is het lullig om nee te zeggen, toch? Nou ja, dan doe ik maar gezellig mee. Ze moeten er niet te veel van denken. Je moet niet opvallen, je moet niet moeilijk doen. Je kiest eigenlijk vaak voor de behoefte van de ander.

De derde is het Genie. Zij weet alles, maar ze kan er gewoon niet zoveel aan doen. Het is de overgang, of haar leeftijd, of haar stofwisseling, of de broodjes op het werk, of de drukke baan, enzovoort. Ze doet eigenlijk heel veel goed, maar in deze situatie is het ook wel heel ingewikkeld. Daar kan zij eigenlijk niks aan doen.

De vierde komt ook vaak voor: de Perfectionist. Het moet streng, strenger, strengst. Als het niet perfect is, kan ik het beter laten zitten.

Vanochtend in het coachuur gaf iemand toevallig zo'n mooi voorbeeld. Ze zei: "Weet je hoe dat bij mij werkt? Ik ga vanavond uit eten. Dan weet ik natuurlijk niet precies wat ik eet, want ik weet niet wat er allemaal is. Dus dan denk ik: dan hoef ik de lunch ook niet op te schrijven, want vandaag wordt het toch al niet goed." Een perfect voorbeeld van een perfectionist. Met als gevolg dat je waarschijnlijk later ook nog een zak chips neemt. Je schrijft toch niets op, de dag is al verloren.

De vijfde, en vergis je niet, die komt ook vaak voor: de Angsthaas. Dat is iemand die diep van binnen denkt: het gaat mij nooit lukken. Ik ben kansloos, waarom begin ik er weer aan? Dus begint ze eigenlijk niet meer, of in ieder geval niet echt. Hooguit een beetje, of half. Ze dekt zich vaak al in voordat ze begonnen is: "Diëten, ik haat het, ik doe er niet meer aan." Maar echt tevreden is ze ook niet, dus accepteren doet ze ook niet. De onrust blijft, maar ze kiest er niet voor om voor 100 procent voor succes te gaan. Dat is de Angsthaas.

Ik ben benieuwd welke bij jou bovenkomt nu je dit hoort. Iedereen heeft ze allemaal een beetje, iedereen hoort ze wel eens voorbijkomen. Maar de vraag is welke jouw gedrag het meest stuurt. Dat is een belangrijke vraag. Want als jij weet wat jouw belangrijkste saboteurs zijn, word je je er eerder bewust van. En dan kun je eerder bewust kiezen voor ander gedrag.

Dus doe mee met de Herstartweek, want daar gaan we hiermee verder. Je kunt een test doen om te ontdekken wat jouw belangrijkste saboteurs zijn, en we gaan ermee aan de slag in de live training.

Sommige mensen denken: het heeft geen zin, want ik kan er op 3 september niet live bij zijn. Misschien is dat de perfectionist die spreekt. Maar dat is geen punt: je kunt de opname terugkijken tot en met 9 september. Wel alleen als je je hebt aangemeld, want alleen dan krijg je toegang tot de app en tot deze sessie.

Dus ik zou zeggen: doe mee. Ontdek je saboteurs, krijg de tips en de tools om ermee om te gaan. Zodat je bewuster kiest voor wat je echt wilt. Laten we het samen doen.