Kort antwoord
Ja, je kunt afvallen in de overgang: je valt af als je minder eet dan je verbruikt, en die som verandert in de overgang niet. Het gaat vaak wel langzamer, omdat je minder verbruikt en meer moeilijke momenten hebt met slaap, stemming en eetdrang.
Deze vragen komen aan bod
Waarom is afvallen in de overgang lastiger?
Je verbruikt minder energie, je slaapt vaak slechter, je hebt vaker sombere periodes en je eetdrang is heftiger.
Waarom kun je toch afvallen in de overgang?
Je valt af als je minder eet dan je verbruikt. De overgang verandert die som niet.
Wat doe je als je in de overgang wilt afvallen?
Je accepteert je nieuwe realiteit, je houdt een eetdagboek bij, je gaat op tijd naar bed en je traint je spieren.
Ja, je kunt afvallen in de overgang: je valt af als je minder eet dan je verbruikt, en die som verandert in de overgang niet. Het gaat vaak wel langzamer, omdat je minder energie verbruikt en meer moeilijke momenten hebt met slaap, stemming en eetdrang.
Dat is het antwoord van Mieke Kosters, expert in eetgedragsverandering en maker van de podcast Het geheim van slanke mensen. Ze krijgt de vraag zo vaak dat ze hem in aflevering 283 en 438 beantwoordt. Met haar Regieformule (Doen, Voelen, Kiezen) focus je op wat je wel in de hand hebt.
Waarom is afvallen in de overgang lastiger?
Over afvallen in de overgang hoor je twee verhalen. Verhaal één: het is hopeloos, je hormonen nemen het over. Verhaal twee: de overgang is een smoes, gewoon minder eten. Allebei kloppen ze niet helemaal.
Er verandert namelijk echt iets. Je verliest spiermassa, waardoor je minder energie verbruikt. Je slaapt slechter: 39 tot 60 procent van de vrouwen heeft slaapproblemen in en na de overgang (SWAN-studie). Je hebt anderhalf tot twee keer zoveel kans op sombere periodes (SWAN-studie). En ben je somber, dan is eten voor veel vrouwen de snelste troost.
Slaap telt mee in je eten. Wie te kort slaapt, eet de volgende dag gemiddeld 385 kcal meer (Al Khatib e.a., 2017). Dat is bijna een extra maaltijd, elke dag.
Mieke Kosters kent het zelf. Ze had al jaren regie op haar eetgedrag, en toch had ze een paar jaar geleden dagen waarop de eetdrang harder schreeuwde dan in jaren. Wat haar hielp: herkennen dat het zo'n dag was. Dit is mijn lijf, dit zijn mijn hormonen, dit trekt weer weg.
Waarom kun je toch afvallen in de overgang?
Je stofwisseling stort niet in. Gecorrigeerd voor spiermassa blijft je verbranding stabiel van je twintigste tot ongeveer je zestigste (Pontzer e.a., Science, 2021). Je valt af als je minder eet dan je verbruikt, op je twintigste en op je vijftigste.
Mieke Kosters zei in aflevering 283: wat het moeilijker maakt, maakt het niet onmogelijk. Je kunt altijd minder eten en meer bewegen. Het betekent wel dat je waarschijnlijk langzamer afvalt dan je buurvrouw. Vergelijk jezelf dus niet met haar, en niet met je lijf van vijfendertig. Daar wordt niemand blij van.
Welke drie knoppen heb je?
Mieke Kosters noemt in aflevering 283 drie knoppen: hoeveel je beweegt, wat je in je mond stopt en hoe snel je afvalt. Die drie breng je met elkaar in balans, in jouw situatie.
Beweeg je minder dan vroeger, dan eet je minder of val je langzamer af. Wil je sneller afvallen, dan beweeg je meer of eet je minder. Het is jouw keuze. Jij zit aan de knoppen.
Wat doe je als je in de overgang wilt afvallen?
- Accepteer je nieuwe realiteit en ga experimenteren. Kies deze week één experiment: geen wijn doordeweeks, of een kleiner bord bij het avondeten. Kijk wat er gebeurt.
- Houd een eetdagboek bij. Schrijf 5 van de 7 dagen op wat je eet en hoe je je voelt. Zo zie je of je eetdrang met je slaap of je stemming samenhangt.
- Ga op tijd naar bed. Behandel je slaap als afval-actie. Ben je 's avonds moe en heb je trek, dan roept je bed, niet de keukenkast.
- Train je spieren. Twee tot drie keer per week krachtoefeningen, en genoeg eiwit: kwark, eieren, vis, peulvruchten. Lees meer in Waarom groeit je buik in de overgang, terwijl je niets anders eet?
Lig je elke nacht wakker van opvliegers, of ben je al weken somber? Ga dan naar je huisarts.
Patronen, geen incidenten
Eén slechte nacht en een zak drop maken je niet zwaarder. Een gewoonte wel. Afvallen gaat om patronen, niet om incidenten. Kijk in je eetdagboek wat elke week terugkomt, en pak dat aan. Het incident mag je gewoon laten gaan.
Wat Mieke Kosters hierover zegt in de podcast
In aflevering 283 beantwoordt Mieke Kosters de vraag of afvallen in de overgang kan:
Dat iets moeilijker maakt, betekent niet dat het onmogelijk is. Dat is een heel groot verschil.
- Luister aflevering 283: 10x antwoord op de meest gestelde vragen
- Luister aflevering 438: Ik doe niks anders, maar mijn buik groeit toch
Veelgestelde vragen
Kan je afvallen in de overgang?
Ja. Je valt af als je minder eet dan je verbruikt. Het gaat vaak wel langzamer dan voor de overgang.
Waarom val ik niet af in de overgang?
Je verbruikt minder door spierverlies en minder bewegen, en slecht slapen laat je meer eten. Wat vroeger genoeg was om af te vallen, is nu te veel.
Is er een speciaal dieet voor de overgang?
Nee. Geen enkel dieet haalt gericht vet van je buik. Minder eten dan je verbruikt en meer bewegen werkt in de overgang net als ervoor.
Wanneer ga ik naar de huisarts?
Als je elke nacht wakker ligt van opvliegers, of als je al weken somber bent.
Mieke Kosters is expert in eetgedragsverandering en schreef negen boeken over afvallen zonder dieet, samen ruim 350.000 keer verkocht. Ze viel zelf 18 kilo af en is al 19 jaar op gewicht. Haar podcast Het geheim van slanke mensen is ruim 2 miljoen keer beluisterd.
Onderwerp: Afvallen na 40 en in de overgang